Глава государства провел 38-е пленарное заседание Совета иностранных инвесторов

В своем выступлении Президент Касым-Жомарт Токаев отметил, что Казахстан неизменно сохраняет приверженность курсу устойчивого развития. По его словам, первоочередная задача – своевременно адаптироваться к новым условиям как в экономической, так и в политической сферах.

– Несмотря на неблагоприятную внешнюю конъюнктуру, в прошлом году экономика Казахстана выросла на 6,5 процента. Объем валового внутреннего продукта страны превысил отметку в 300 миллиардов долларов. Казахстан намерен сохранить лидерство в Центральной Азии по объему привлеченных инвестиций. Накопленный объем чистых прямых иностранных инвестиций превысил 150 миллиардов долларов, что составляет почти 70 процентов всех вложений в регион. Основой этих экономических достижений является наша политическая стабильность. По итогам исторического общенационального референдума мы приняли новую Конституцию Республики, которая уже получила признание как народная Конституция. Символично, что наш Основной закон вступил в силу буквально накануне нашего заседания. Обновленные конституционные нормы обеспечивают максимально высокий уровень защиты прав инвесторов, – заявил Глава государства.

Президент подчеркнул, что сформирована современная институциональная среда, привлекательная для международного бизнеса. Он сообщил, что для упрощения инвестиционных процедур была запущена Национальная цифровая инвестиционная платформа, функционирующая по принципу «единого окна».

– Деятельность Инвестиционного штаба обеспечивает оперативное принятие решений и комплексную государственную поддержку инвесторов. Наряду с институциональными гарантиями мы предлагаем бизнесу практические долгосрочные стимулы. Сегодня иностранные предприниматели могут воспользоваться преимуществами нашей программы «Altyn visa», предусматривающей налоговые преференции и упрощенные миграционные процедуры. Вместе с тем мы не намерены останавливаться на достигнутом. Нам предстоит проделать большую работу, – сказал Касым-Жомарт Токаев.

Глава государства указал, что мир вступил в новую эпоху технологической трансформации. По его мнению, искусственный интеллект становится одним из ключевых двигателей глобального развития.

– Интеграция технологий искусственного интеллекта в государственную инвестиционную политику признана критически важным приоритетом. Она позволяет исключить рутинные процессы и сформировать «умный фильтр», благодаря которому инвесторы смогут получать услуги быстрее, точнее и эффективнее. По прогнозам ЮНКТАД, к 2033 году объем мировой экономики искусственного интеллекта достигнет около 5 триллионов долларов. Таким образом, всего за десять лет этот показатель увеличится почти в 25 раз, что наглядно свидетельствует о возрастающей роли искусственного интеллекта в мировой экономике. Казахстан намерен активно двигаться в этом направлении. В своем Послании народу в прошлом году я поставил конкретную цель превратить Казахстан в полностью цифровое государство. Для системной реализации работы 2026 год объявлен Годом искусственного интеллекта и цифрового развития. Формируя контуры будущего, мы уделяем первостепенное внимание цифровой безопасности наших граждан. Новая редакция Конституции Казахстана надежно гарантирует право каждого на защиту персональных данных. Для укрепления институциональной основы создано Министерство искусственного интеллекта и цифрового развития. Также начал работу Совет по развитию искусственного интеллекта, – отметил Президент.

Касым-Жомарт Токаев проинформировал членов Совета о том, что параллельно проводится ускоренная работа по формированию современной цифровой инфраструктуры. В частности, Казахстан первым в Центральной Азии успешно ввел в эксплуатацию два суперкомпьютера, созданных на базе передовых технологий.

– Эти инвестиции гарантируются современной нормативно-правовой базой, отвечающей требованиям цифровой эпохи. Недавно принятые Парламентом Цифровой кодекс, Закон «Об искусственном интеллекте» и стратегия Digital Qazaqstan формируют четкую дорожную карту технологического развития страны. Они также создают благоприятные условия для инноваций, привлечения инвестиций и расширения международного сотрудничества. Кроме того, мы намерены создать Data Center Valley – один из ключевых элементов цифровой экономики Казахстана. Этот флагманский проект призван стать мощным центром притяжения для глобального капитала и ведущих мировых технологических компаний. Такие лидеры отрасли, как Amazon, G42 и другие, начали рассматривать возможности участия в данной экосистеме, – сообщил Глава государства.

Президент подчеркнул, что Казахстан последовательно инвестирует в развитие человеческого капитала. По его словам, на базе Международного центра Alem.ai открыты две школы нового поколения – TUMO и Tomorrow School.

– Совместно с международными партнерами, в числе которых Telegram и Presight, созданы современные исследовательские лаборатории. Искусственный интеллект широко внедряется в систему образования Казахстана. Недавно я подписал Указ, согласно которому ИИ станет центральным элементом модернизации среднего образования. Он будет внедряться как инструмент, расширяющий возможности учителей, но не заменяющий их. Указ предусматривает создание механизма персонализированного обучения, укрепление цифровой инфраструктуры, совершенствование нормативно-правовой базы и модернизацию образовательных стандартов. Мы также запускаем пилотный проект, который будет масштабирован на всю страну. Он направлен на сокращение разрыва в качестве образования между городскими и сельскими школами, а также обеспечение каждому ребенку доступа к высококачественному обучению в эпоху ИИ. Искусственный интеллект становится решающим фактором эффективности государственного управления. Казахстан действует на опережение и создает необходимый институциональный потенциал, чтобы занять лидирующие позиции в процессе трансформации. Всемирно известный эксперт в области ИИ, член Совета по развитию искусственного интеллекта доктор Ли Кай Фу недавно провел обучающий семинар по искусственному интеллекту для высшего руководства государственных органов в Международном центре искусственного интеллекта Alem.ai в Астане. Семинар был посвящен стратегическому применению ИИ в государственном управлении, включая использование ИИ-ориентированных операционных моделей, ИИ-агентов и развитие национального технологического стека ИИ в Казахстане. Регулярные программы обучения госслужащих будут способствовать ускоренному внедрению технологий ИИ и повысят эффективность государственного управления. Кроме того, в Казахстане создается первый в нашем регионе специализированный университет искусственного интеллекта. Этот уникальный вуз станет центром передовых исследований, инноваций и подготовки высококвалифицированных специалистов. Инвестируя в образование, таланты и технологии, мы формируем прочную основу национальной экосистемы искусственного интеллекта, – заметил Касым-Жомарт Токаев.

Глава государства отметил, что в сфере логистики внедрена цифровая платформа Smart Cargo, функционирующая по принципу бесшовного взаимодействия. Она обеспечивает цифровизацию ключевых транспортных коридоров.

– Значительный прогресс достигнут и в цифровой трансформации нефтегазовой отрасли Казахстана. Особое внимание уделяется созданию цифровых двойников объектов добычи и переработки углеводородов. Одновременно внедряется комплексная система прослеживаемости нефти и нефтепродуктов, охватывающая всю производственно-сбытовую цепочку – от добычи сырья до конечной реализации. Решения на базе ИИ используются для прогнозирования неисправностей оборудования, повышения надежности производственных процессов и оптимизации работы промышленных предприятий. Вместе с тем Международный финансовый центр «Астана» служит надежной площадкой для апробации инновационных решений в сфере искусственного интеллекта. Посредством регуляторной «песочницы» FinTech Lab МФЦА использует преимущества английского права и одной из лучших в мире систем защиты данных. В конечном итоге МФЦА обеспечивает прозрачные правила ведения бизнеса, надежную правовую защиту и самые высокие стандарты обеспечения безопасности данных, – сказал Президент.

Далее Касым-Жомарт Токаев остановился на наиболее перспективных направлениях инвестиционного сотрудничества. Одним из приоритетов он назвал формирование прозрачной и технологичной экосистемы в сфере критически важных материалов.

– Критически важные полезные ископаемые становятся ключевым стратегическим ресурсом новой индустриальной эпохи. В ответ на глобальные изменения Казахстан последовательно совершенствует нормативно-правовую базу и механизмы регулирования отрасли, создавая максимально благоприятные условия для сотрудничества с ведущими мировыми компаниями. Мы запустили Единую платформу недропользования, автоматизировавшую оказание 22 государственных услуг, связанных с лицензированием и контролем за исполнением обязательств недропользователей. В единый национальный цифровой фонд уже переведено более 4,7 миллиона архивных геологических документов и материалов, ранее существовавших исключительно в бумажном и магнитном форматах. Кроме того, мы начали использовать искусственный интеллект для ускоренного преобразования исторических геологических данных в современные машиночитаемые форматы. В рамках инициативы по созданию в Астане Регионального исследовательского центра по редкоземельным металлам формируется единый центр, который будет предоставлять международным инвесторам высокоточные геологические данные, – подчеркнул Глава государства.

Касым-Жомарт Токаев отметил, что еще одним важным элементом долгосрочной стратегии развития нашей страны является транспортно-логистическая отрасль.

– Мы стремимся превратить Казахстан в ведущий региональный логистический узел, соединяющий Европу и Азию. Через территорию нашей страны проходят 13 крупнейших международных транспортных коридоров, что делает Казахстан важнейшим звеном трансконтинентальных цепочек поставок. Около 85 процентов всех железнодорожных грузоперевозок между Китаем и Европой проходит через Казахстан, что подтверждает нашу ключевую роль в развитии мировой торговли и транспортной взаимосвязанности. Для дальнейшего укрепления этих позиций мы осуществляем масштабные инвестиции в транспортную инфраструктуру, включая строительство тысяч километров новых железных дорог, а также дальнейшее развитие Транскаспийского международного транспортного маршрута, широко известного как Средний коридор. За последние пятнадцать лет Казахстан инвестировал в развитие транспортно-логистической инфраструктуры более 35 млрд долларов. При этом мы понимаем, что современная логистика требует не только качественной инфраструктуры, но и передовых цифровых решений. Именно поэтому мы принимаем меры по цифровизации всей экосистемы, – заметил Президент.

Глава государства сообщил, что с конца прошлого года внедряется единая цифровая платформа Smart Cargo, функционирующая по принципу «единого окна» для предоставления таможенных, логистических и коммерческих услуг.

– Платформа объединяет все ключевые процедуры в единую цифровую среду, значительно сокращая административные барьеры и время транзита. На первом этапе уже полностью цифровизированы транзитные операции по маршруту Китай – Узбекистан, а процедуры пересечения государственной границы переведены в электронный формат, что делает международные грузоперевозки более быстрыми, прозрачными и предсказуемыми. В результате транзит через территорию Казахстана стал более эффективным, экономичным и надежным для международного бизнеса, работающего на пространстве Евразии, – сказал Касым-Жомарт Токаев.

Следующим стратегическим приоритетом Президент назвал обеспечение устойчивого развития сельского хозяйства. По его словам, искусственный интеллект и современные технологии автоматизации становятся основой новой аграрной революции.

– Они позволяют значительно повышать урожайность, рационально использовать водные ресурсы и существенно снижать негативное воздействие на окружающую среду. Казахстан в полной мере осознает значение этих процессов. Благодаря использованию цифровых технологий точного планирования и прогнозной аналитики наша страна уже второй год подряд получает рекордный урожай зерновых – 27 млн тонн. Для закрепления этого результата мы проводим полную цифровизацию сельскохозяйственных земель, ускоряем внедрение беспилотных летательных аппаратов, спутниковой навигации и автоматизированных метеорологических станций. Все меры государственной поддержки и предоставления субсидий сельхозтоваропроизводителям переводятся в цифровой формат, что позволит значительно упростить административные процедуры. В животноводстве внедрены интегрированные цифровые платформы, обеспечивающие отказ от бумажного документооборота и повышение достоверности данных. Сегодня более 200 сельскохозяйственных предприятий уже работают в формате «умных ферм», используя современные цифровые технологии и управление на основе анализа данных. Кроме того, внедряется цифровая система прослеживания продукции, обеспечивающая полную прозрачность всей цепочки – от производителя до конечного потребителя, – отметил Глава государства.

Касым-Жомарт Токаев полагает, что долгосрочная цель Казахстана заключается не только в развитии сельского хозяйства, но и в превращении страны в региональный центр глубокой переработки продукции АПК.

– Мы стремимся не ограничиваться экспортом сырья, а создавать высокую добавленную стоимость внутри страны путем развития современной пищевой промышленности, внедрения передовых технологий и формирования устойчивых производственно-сбытовых цепочек. В этой сфере открываются значительные возможности для инвестиций на всех этапах производственного цикла. Мы активно внедряем технологии искусственного интеллекта, роботизации и решения Индустрии 4.0 на предприятиях пищевой промышленности. Системы контроля качества на основе искусственного интеллекта, технологии прогнозного обслуживания оборудования, автоматизированные производственные линии и интеллектуальное управление цепочками поставок позволят существенно повысить эффективность производства, обеспечить высокое качество продукции и соответствие самым строгим международным стандартам безопасности. Одновременно инвестиции в интеллектуальные логистические системы, автоматизированные складские комплексы, холодильную инфраструктуру и современные упаковочные технологии позволят сформировать полностью интегрированные цифровые производственно-сбытовые цепочки в агропромышленном комплексе. Мы приглашаем международных инвесторов, ведущих производителей продуктов питания, технологические компании и разработчиков решений в сфере искусственного интеллекта принять участие в этой масштабной трансформации, – заявил Президент.

Еще одним важным приоритетом Глава государства считает развитие города Алатау как города будущего.

– Сегодня Алатау представляет собой территорию опережающего развития, обладающую уникальным правовым режимом мирового уровня. Созданная нормативная база ориентирована на привлечение глобальных инвестиций и формирование в Алатау одного из ведущих международных деловых центров. Город проектируется как первый в Казахстане полностью цифровой центр. Здесь критически важная инфраструктура, государственные услуги и городская экономика будут интегрированы в единую цифровую экосистему на основе больших данных, передовых технологий и современных моделей управления. В соответствии с принципом Digital by default («Цифровизация по умолчанию») все процессы государственного управления с самого начала создаются исключительно в цифровом формате. Через единую цифровую платформу администрации города Алатау жители и инвесторы смогут получать государственные услуги, оформлять необходимые разрешительные документы и пользоваться преимуществами специального правового режима. Кроме того, в городе будет действовать передовая нормативно-правовая база в сфере цифровых активов, включая деятельность криптовалютных бирж и токенизацию активов. Мы приглашаем международных инвесторов воспользоваться преимуществами этой уникальной юрисдикции как надежной площадки для реализации высокотехнологичных и высокодоходных проектов, – сказал Касым-Жомарт Токаев.

В завершение Президент подчеркнул, что развитие искусственного интеллекта и укрепление цифрового суверенитета имеют ключевое значение для обеспечения долгосрочной устойчивости экономики и государства.

– Хотел бы особо подчеркнуть важность постоянного диалога между Советом и государственными органами, объединяющего опыт, знания и экспертный потенциал всех участников для выработки эффективных решений и проведения необходимых реформ. Мы убеждены, что долгосрочное взаимовыгодное партнерство государства и бизнеса станет важнейшим фактором раскрытия потенциала цифровой экономики Казахстана и построения процветающего будущего для наших граждан, – подытожил Глава государства.

В ходе пленарного заседания также выступили президент Европейского банка реконструкции и развития Одиль Рено-Бассо, заместитель Премьер-министра – министр искусственного интеллекта и цифрового развития Жаслан Мадиев, председатель правления Ассоциации «Казахстанский совет иностранных инвесторов» Ерлан Досымбеков, вице-президент по секторам и тематическим направлениям Азиатского банка развития Фатима Ясмин, главный управляющий по работе с клиентами Citi Дэвид Ливингстон, вице-президент CNPC Сун Даюн, президент регионального кластера по Африке, Ближнему Востоку, Индии и Центральной Азии группы Air Liquid Николя Пуаро.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев еліміз ұдайы орнықты даму бағдарын ұстанып келе жатқанын атап өтті. Сонымен қатар ең әуелгі міндет экономиканы және саяси бағытты жаңа талаптарға дер кезінде бейімдеу екеніне тоқталды.

– Сыртқы конъюнктураның қолайсыздығына қарамастан, Қазақстан экономикасы былтыр 6,5 пайызға өсті. Елдегі ішкі жалпы өнім көлемі 300 миллиард долларлық межеден асты. Инвестиция тарту көрсеткіші бойынша еліміз Орталық Азиядағы көшбасшылығын сақтауды көздейді. Тікелей шетелдік инвестицияның жиынтық көлемі 150 миллиард доллардан асып, аймаққа құйылған барлық қаржының шамамен 70 пайызын құрады. Осы экономикалық табыстарға негізінен саяси тұрақтылықтың арқасында қол жеткізіп отырмыз. Жалпыұлттық тарихи референдумның қорытындысы бойынша Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясын қабылдадық, бұл құжат қазірдің өзінде халықтық Конституция ретінде танылды. Негізгі заңның бүгінгі отырыс қарсаңында күшіне енуі символдық мәнге ие. Жаңартылған конституциялық нормалар инвесторлар құқығын барынша жоғары деңгейде қорғайды, – деді Мемлекет басшысы.

Президент халықаралық бизнес үшін тартымды заманауи институционалдық орта қалыптасқанына назар аударды. Сондай-ақ инвестициялық рәсімдерді жеңілдету үшін «бір терезе» қағидатына сай қызмет көрсететін Ұлттық цифрлық инвестициялық платформа іске қосылды.

– Инвестициялық штаб қызметі жедел шешім қабылдауға және инвесторларға мемлекет тарапынан жан-жақты қолдау көрсетуге бағытталған. Бизнеске институционалдық кепілдіктермен бірге ұзақмерзімді нақты ынталандыру тетіктерін ұсынамыз. Бүгінде шетелдік кәсіпкерлер салықтық жеңілдіктер мен оңайлатылған көші-қон рәсімдері қарастырылған Altyn Visa бағдарламасының артықшылығын пайдалана алады. Дегенмен біз мұнымен ғана шектелмейміз. Алдымызда ауқымды жұмыс бар, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы әлем технологиялық жаңғырудың жаңа кезеңіне қадам басқанын айтты. Президент жасанды интеллект жаһандық дамудың қозғаушы күшіне айналады деп санайды.

– Мемлекеттің инвестициялық саясатында жасанды интеллект технологияларына мән беру – аса маңызды басымдық. Бұл қайталанбалы үдерістерден арылып, «ақылды сүзгі» қалыптастыруға мүмкіндік береді. Сол арқылы инвесторларға жедел, нақты әрі тиімді қызмет көрсетіледі. ЮНКТАД болжамы бойынша, 2033 жылға қарай әлемдік жасанды интеллект экономикасының көлемі 5 триллион долларға жуықтайды. Аталған көрсеткіштің ондаған жыл ішінде шамамен 25 есе ұлғаюы жаһандық экономикадағы жасанды интеллектінің рөлі артып келе жатқанын байқатады. Еліміз осы бағытты белсенді қолға алуға ниетті. Былтыр халыққа арнаған Жолдауымда Қазақстанды толық цифрлық мемлекетке айналдыру бойынша нақты міндет жүктедім. Жұмысты жүйелі жүргізу үшін 2026 жыл Жасанды интеллект және цифрлық даму жылы болып жарияланды. Болашақтың бағдарын айқындай отырып, біз азаматтардың цифрлық қауіпсіздігіне ден қоямыз. Қазақстан Конституциясының жаңа редакциясы әр адамның дербес деректерін қорғауға кепілдік береді. Институционалдық негізді нығайту үшін Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі құрылды. Сонымен қатар Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңес өз жұмысын бастады, – деді Президент.

Қасым-Жомарт Тоқаев Кеңес мүшелеріне заманауи цифрлық инфрақұрылым қалыптастыру бойынша қарқынды жұмыс жүргізіліп жатқанын мәлімдеді. Атап айтқанда, Қазақстан Орталық Азия елдері арасында алғаш рет озық технологиялар негізінде екі суперкомпьютерді сәтімен іске қосты.

– Инвестицияларға цифрлық дәуір талаптарына сай келетін заманауи нормативтік-құқықтық база кепіл болады. Жақында Парламентте қабылданған Цифрлық кодекс, «Жасанды интеллект туралы» заң және Digital Qazaqstan стратегиясы ел дамуының айқын технологиялық жол картасын түзеді. Бұл құжаттар инновацияға, инвестиция тартуға және халықаралық ынтымақтастықты кеңейтуге де лайықты жағдай жасайды. Бұдан бөлек, Қазақстанның цифрлық экономикасының негізгі элементтерінің бірі саналатын Деректерді өңдеу орталықтарының алқабын құруға ниеттіміз. Бірегей жоба жаһандық капитал мен әлемнің жетекші технологиялық компанияларының басын қосатын қуатты орталыққа айналмақ. Amazon, G42 және басқа да салалық көшбасшылар осы экожүйеге қатысу мүмкіндігін қарастыра бастады, – деді Мемлекет басшысы.

Президент Қазақстанның адами капиталды дамытуға дәйекті түрде инвестиция құйып отырғанын мәлімдеді. Alem.ai халықаралық орталығында TUMO және Tomorrow School жаңа буын мектептері ашылды.

– Telegram және Presight секілді халықаралық серіктестермен бірге заманауи зертханалар құрылды. Жасанды интеллект Қазақстанның білім беру жүйесіне кеңінен енгізіліп жатыр. Мен жақында қол қойған Жарлыққа сәйкес, ЖИ орта білімді жаңғыртудың негізгі элементіне айналмақ. Әрине, бұл жоба педагогтерді алмастыра алмайды, бірақ ұстаздардың мүмкіндігін кеңейтеді. Жарлықта дербес оқыту тетігін құру, цифрлық инфрақұрылымды нығайту, нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру және білім беру стандарттарын жаңғырту қарастырылған. Біз пилоттық жобаны іске қостық, бұл тәжірибе кейін ел көлеміне таратылады. Аталған бастама қала мен ауыл мектептерінің білім алшақтығын қысқартып, ЖИ дәуірінде әр балаға жоғары сапалы білім беруді көздейді. Жасанды интеллект мемлекеттік басқару тиімділігінің шешуші факторына айналуда. Қазақстан жаңғыру үдерісінде көш бастау үшін алдын ала қимылдап, тиісті институционалдық ортаны қалыптастырып жатыр. ЖИ саласындағы әлемге әйгілі сарапшы, Жасанды интеллектіні дамыту жөніндегі кеңес мүшесі доктор Ли Кай Фу жақында Астанадағы Alem.ai халықаралық орталығында мемлекеттік органдардың жоғары лауазымды басшыларына оқу семинарын өткізді. Семинар жасанды интеллектіні мемлекеттік басқаруда стратегиялық тұрғыдан пайдалану, ЖИ-ге бағдарланған операциялық модельдерді, ЖИ агенттерді қолдану және Қазақстандағы ұлттық технологиялық стекті дамыту мәселелерін қамтыды. Мемлекеттік қызметшілерді ұдайы оқыту жасанды интеллектіні жедел енгізуге ықпал етіп, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыра түседі. Бұдан бөлек, Қазақстанда өңіріміздегі алғашқы арнаулы жасанды интеллект университеті білім алушыларды қабылдайды. Бірегей жоғары оқу орны озық зерттеулердің, инновация мен жоғары білікті маман даярлаудың орталығына айналмақ. Білім мен технологияға қаржы құйып, дарындыларды қолдай отырып, жасанды интеллект ұлттық экожүйесінің берік негізін қалаймыз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы логистика жүйесіне Smart Cargo цифрлық платформасы енгізілгенін атап өтті. Біртұтас байланыс қағидатына сай қызмет ететін бағдарлама арқылы негізгі көлік дәліздері цифрландырылады.

– Қазақстанның мұнай-газ саласын цифрлық тұрғыдан трансформациялау айтарлықтай алға жылжыды. Көміртегін өндіру мен өңдеу нысандарының цифрлық көшірмесін құруға айрықша назар аударылып отыр. Сонымен қатар шикізат өндіруден бастап сатуға дейінгі барлық жеткізу тізбегін қамтитын мұнай мен мұнай өнімдерін кешенді бақылау жүйесі енгізілуде. Жабдықтардың істен шығуын болжау, өндірістік үдерістердің сенімділігін арттыру және кәсіпорындардың жұмысын оңтайландыру үшін жасанды интеллект негізіндегі шешімдер қолданылады. Сондай-ақ «Астана» халықаралық қаржы орталығы жасанды интеллект саласындағы инновациялық шешімдерді сынақтан өткізуге арналған сенімді алаң қызметін атқарады. Орталық FinTech Lab реттеу алаңдары арқылы ағылшын құқығының артықшылықтарын және әлемдегі ең үздік деректерді қорғау жүйелерінің бірін ұсынады. Түптеп келгенде, АХҚО ашық бизнес ережелерін, сенімді құқықтық қорғауды және деректер қауіпсіздігін сақтаудың ең жоғары стандарттарын қамтамасыз етеді, – деді Президент.

Содан кейін Қасым-Жомарт Тоқаев инвестициялық ынтымақтастықтың анағұрлым перспективті бағыттарына тоқталды. Президент аса маңызды материалдар саласында ашықтық пен технологиялық экожүйе қалыптастыруды басым міндет ретінде атады.

– Аса маңызды пайдалы қазбалар жаңа индустриалдық дәуірдің негізгі стратегиялық ресурсы саналады. Жаһандық өзгерістерге жауап ретінде Қазақстан жетекші әлемдік компаниялармен ынтымақтастыққа өте қолайлы жағдай жасай отырып, өзінің нормативтік-құқықтық базасы мен саланы қадағалау тетіктерін үнемі жетілдіріп келеді. Біз Жер қойнауын пайдаланудың бірыңғай платформасын іске қостық. Бұл жер қойнауын пайдаланушылардың міндеттемелерін лицензиялауға және бақылауға қатысты 22 мемлекеттік қызметті автоматтандырды. Бұрын тек қағаз және магниттік форматтарда ғана болған 4,7 миллионнан астам архивтік геология құжаттары мен материалдары бірыңғай ұлттық цифрлық қорға көшірілді. Бұдан бөлек, біз тарихи геологиялық деректерді заманауи, машина оқи алатын форматқа түрлендіруді жеделдету үшін жасанды интеллектіні қолдана бастадық. Астанада Сирек кездесетін металдар бойынша өңірлік зерттеу орталығын ашу бастамасы аясында халықаралық инвесторларға жоғары дәлдікпен геологиялық деректер ұсынатын бірыңғай орталық құрылады, – деді Мемлекет басшысы.

Қасым-Жомарт Тоқаев көлік-логистика саласы еліміздің ұзақмерзімді даму стратегиясындағы маңызды бағыттардың бірі екенін жеткізді.

– Біз Қазақстанды Азия мен Еуропаны жалғайтын аймақтағы жетекші логистика торабына айналдыруды көздейміз. Еліміздің аумағы арқылы 13 ірі халықаралық көлік дәлізі өтеді. Бұл Қазақстанның құрлықаралық тасымал тізбегіндегі ықпалы зор екенін көрсетеді. Қытай мен Еуропа арасындағы темір жолмен тасымалданатын жүк көлемінің 85 пайызға жуығы Қазақстан аумағымен өтеді. Мұның өзі әлемдік сауда мен өзара көлік байланысында негізгі рөл атқаратынымызды растайды. Осы позицияны одан әрі орнықтыра түсу үшін көлік инфрақұрылымына, мыңдаған шақырым жаңа теміржол салуға, сондай-ақ Орта дәліз ретінде кеңінен танымал Транскаспий халықаралық көлік бағытын ары қарай дамытуға қомақты инвестиция құйып жатырмыз. Соңғы он бес жылда Қазақстан көлік-логистика инфрақұрылымына 35 миллиард доллардан астам қаржы жұмсады. Біз заманауи логистика сапалы инфрақұрылымды ғана емес, озық цифрлық шешімдерді де талап ететінін жақсы түсінеміз. Сол себепті бүкіл экожүйені цифрландыру шараларын қолға алдық, – деді Президент.

Мемлекет басшысы өткен жылдың соңынан бастап кедендік, логистикалық және коммерциялық қызметтер ұсыну үшін «бір терезе» қағидатымен жұмыс істейтін Smart Cargo бірыңғай цифрлық платформасы енгізіліп жатқанын айтты.

– Платформа негізгі рәсімдердің бәрін бірыңғай цифрлық ортаға жинақтап, әкімшілік кедергілер мен транзит уақытын айтарлықтай қысқартады. Алғашқы кезеңнің өзінде Қытай – Өзбекстан бағыты бойынша транзиттік операциялар толық цифрландырылды, ал мемлекеттік шекарадан өту үдерістері электронды форматқа ауыстырылды. Бұл халықаралық жүк тасымалын жылдамдатып, ашықтықты қамтамасыз етті. Соның нәтижесінде Еуразия кеңістігінде жұмыс істейтін халықаралық бизнес өкілдері үшін Қазақстан аумағымен жүк тасымалдау анағұрлым тиімді, үнемді әрі сенімді бола түсті, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президенттің айтуынша, ауыл шаруашылығының орнықты дамуын қамтамасыз ету – стратегиялық міндеттің бірі. Бүгінде жасанды интеллект пен заманауи автоматтандыру технологиялары жаңа аграрлық революцияның өзегіне айналып келеді.

– Мұның бәрі егістік өнімін айтарлықтай арттырып, суды үнемдеп пайдалануға және қоршаған ортаға келетін зиянды елеулі түрде азайтуға мүмкіндік береді. Бұл үдерістердің маңызды екенін жақсы түсінеміз. Дәлме-дәл жоспарлау және болжамды сараптама үшін цифрлық технологияларды қолдану арқылы еліміз екінші жыл қатарынан 27 миллион тонна астық жинады. Бұл – рекордтық көрсеткіш. Осы нәтижені сақтап қалу үшін ауыл шаруашылығы алқаптарын толық цифрландыруға кірістік. Ұшқышсыз ұшатын аппараттарды, жерсерік навигацияларын және автоматтандырылған метеорологиялық станцияларды жедел іске қоса бастадық. Мемлекеттік қолдаудың барлық шарасы және ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге субсидия беру ісі цифрлық форматқа көшірілуде. Бұл әкімшілік рәсімдерді едәуір қысқартады. Мал шаруашылығында да интеграцияланған цифрлық платформа іске қосылды. Соның арқасында қағаз жүзіндегі құжат айналымынан бас тартуға және деректердің дұрыстығын қамтамасыз етуге мүмкіндік туады. Бүгінде 200-ден астам ауыл шаруашылығы кәсіпорны «ақылды ферма» форматында жұмыс істей бастады. Яғни шаруашылықтар озық цифрлық технологияларды пайдалану мен деректерді талдау негізінде басқарылады. Бұдан бөлек, өндірушіден тұтынушыға дейінгі жеткізу тізбегінің толық ашықтығын қамтамасыз етіп, өнім қозғалысын бақылайтын цифрлық жүйе енгізіліп жатыр, – деді Мемлекет басшысы.

Қасым-Жомарт Тоқаевтың пайымдауынша, Қазақстанның түпкі мақсаты – тек ауыл шаруашылығын дамытып қоймай, елімізді агроөнеркәсіп өнімдерін терең өңдейтін өңірлік орталыққа айналдыру.

– Біз шикізат экспорттаумен шектеліп қалмай, ел ішінде қосылған құны жоғары өнім шығаруға ұмтыламыз. Ол үшін, ең алдымен, тамақ өнеркәсібін дамытуға, озық технологияларды енгізуге және орнықты өндірістік-нарықтық тізбекті қалыптастыруға басымдық беру өзекті. Аталған салада өндірістік циклдің барлық кезеңіне инвестиция салуға мол мүмкіндік бар. Біз жасанды интеллект, роботтандыру технологияларын және Индустрия 4.0 шешімдерін тамақ өнеркәсібіне белсенді түрде енгізе бастадық. ЖИ негізінде сапаны бақылау жүйесі, құрал-жабдыққа болжамды қызмет көрсету технологиясы, автоматтандырылған өндірістік желі және жеткізу тізбегін интеллектуалды басқару өнеркәсіп тиімділігін айтарлықтай арттырады, жоғары өнім сапасы мен қатаң сақталатын халықаралық қауіпсіздік стандарттарына сәйкестікті қамтамасыз етеді. Сонымен қатар интеллектуалды логистика жүйелеріне, автоматтандырылған қойма кешендеріне, мұздатқыш инфрақұрылымына және заманауи қаптама технологияларына инвестиция салу агроөнеркәсіп саласындағы бір-біріне толықтай кіріктірілген, яғни өндірістік-нарықтық цифрлық тізбекті қалыптастыруға мүмкіндік береді. Халықаралық инвесторларды, жетекші азық-түлік өндірушілерді, технологиялық компанияларды және ЖИ шешімдерін әзірлеушілерді осы ауқымды трансформацияға атсалысуға шақырамыз, – деді Президент.

Мемлекет басшысы Алатау қаласын дамытуды тағы бір маңызды міндет деп санайды.

– Бүгінде Алатау әлемдік деңгейдегі арнаулы құқықтық режимге ие, қарқынды дамитын аумақ болып бекітілді. Дүние жүзінен инвестиция тарту және Алатауды халықаралық іскерлік орталықтардың біріне айналдыру мақсатында нормативтік база жасақталды. Шаһарды Қазақстандағы толық цифрланған алғашқы орталық ретінде жобалап жатырмыз. Мұндағы аса маңызды инфрақұрылым, мемлекеттік қызметтер мен қала экономикасы үлкен дерекқор, озық технология және заманауи басқару моделі негізінде жұмыс істейтін біртұтас цифрлық экожүйеге біріктіріледі. «Digital by default» қағидатына сәйкес, мемлекеттік басқарудың барлық үдерісі әуел бастан тек цифрлық форматта жасалады. Алатау қаласы әкімшілігінің бірыңғай цифрлық платформасы арқылы тұрғындар мен инвесторлар мемлекеттік қызметтерге жүгініп, тиісті рұқсаттама құжаттарын рәсімдей алады, арнаулы құқықтық режимнің артықшылықтарын пайдаланады. Бұдан бөлек, қаладағы цифрлық активтер саласында криптовалюта биржалары мен активтерді токендеу қызметтерін реттейтін озық нормативтік-құқықтық база жұмыс істейді. Біз халықаралық инвесторларды осы бірегей юрисдикцияның артықшылықтарын жоғары технологиялық және табысты жобаларды жүзеге асыратын сенімді алаң ретінде пайдалануға шақырамыз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президенттің пікірінше, жасанды интеллектіні дамыту және цифрлық дербестікті нығайту экономикамыздың, тіпті мемлекеттің ұзақмерзімді орнықтылығын қамтамасыз ету тұрғысынан ерекше мәнге ие.

– Кеңес пен мемлекеттік органдардың тұрақты диалогы өте маңызды екенін атап өткім келеді. Тиімді шешімдер әзірлеп, қажетті реформалар жүргізу үшін барлық қатысушының тәжірибесі мен білімін, сарапшылық әлеуетін жұмылдырған жөн. Мемлекет пен бизнестің ұзақмерзімді әрі өзара тиімді серіктестігі цифрлық экономика мүмкіндіктерін толық пайдалануға және азаматтарымыздың игілігі үшін өркендеген мемлекет құруға ықпал ететін негізгі фактор болатынына сенімдімін, – деді Мемлекет басшысы.

Сонымен қатар пленарлық отырыста Еуропа қайта құру және даму банкінің президенті Одиль Рено-Бассо, Премьер-министрдің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев, «Қазақстанның шетелдік инвесторлар кеңесі» қауымдастығының басқарма төрағасы Ерлан Досымбеков, Азия даму банкінің секторлар және тақырыптық бағыттар бойынша вице-президенті Фатима Ясмин, Citi компаниясының тұтынушылармен жұмыс жөніндегі бас басқарушысы Дэвид Ливингстон, CNPC вице-президенті Сун Даюн, Air Liquid компаниялар тобының Африка, Таяу Шығыс, Үндістан және Орталық Азия өңірлік кластерінің президенті Николя Пуаро сөз сөйледі.

Президент Қазақстан экономикасын дамытуға қосқан елеулі үлесі және еліміздің инвестициялық тартымдылығын арттыру бағытындағы көп жылғы нәтижелі қызметі үшін Шетелдік инвесторлар кеңесінің пленарлық отырысына қатысқан бір топ азаматқа мемлекеттік наградалар тапсырды. ІІ дәрежелі «Достық» орденімен Еуропа қайта құру және даму банкінің президенті Одиль Рено-Бассо, Ислам даму банкінің төрағасы Мұхаммед Сулейман әл-Джассер, AD Ports Group компаниясының басқарушы директоры және бас атқарушы директоры Мұхаммед Жума әл-Шамиси, Citi компаниясының тұтынушылармен жұмыс жөніндегі бас басқарушысы Дэвид Ливингстон,, Polpharma компаниясы бақылаушылар кеңесінің төрағасы Ежи Старак, Cameco корпорациясының президенті Тим Гитцель, «Қазақстанның шетелдік инвесторлар кеңесі» қауымдастығының басқарма төрағасы Ерлан Досымбеков марапатталды. «Құрмет» орденімен «Қазақстанның шетелдік инвесторлар кеңесі» қауымдастығының директоры Жанна Байдашева наградталды.