Президент Касым-Жомарт Токаев выступил на заседании Совета глав государств – членов ШОС
Жаңалықтар
Рабочий вывод
Что важно в документе
Токаев акцентировал необходимость усиления взаимодействия в области безопасности в рамках ШОС.
Токаев отметил предстоящее 25-летие ШОС в следующем году.
г. Тяньцзинь, КНР Глава государства в своем выступлении выразил благодарность Председателю КНР Си Цзиньпину за великолепную организацию саммита и теплый прием в богатом историей городе Тяньцзине. – Поздравляю Вас, уважаемый г-н Си Цзиньпин, с успешным председательством Китая в Шанхайской организации сотрудничества. Казахстан высоко ценит последовательную политику Китая, направленную на укрепление безопасности и стабильности экономического сотрудничества и культурно-гуманитарных связей в формате ШОС. Придаем важное значение сегодняшнему саммиту, проходящему в преддверии двух исторических юбилеев: 80-летия героической Победы Китая над японским милитаризмом и 80-летия великой Победы во Второй мировой войне. Эти памятные даты должны служить вечным напоминанием всему человечеству о необходимости единения и солидарности во имя благополучной жизни людей на всех континентах, недопущения искажения исторической правды, воспитания юного поколения в духе патриотизма и приверженности истинным ценностям, – сказал Президент. Он подчеркнул, что Шанхайская организация сотрудничества по праву оценивается в мировом сообществе как эффективная, влиятельная, востребованная международная структура. – Казахстан всецело поддерживает ключевые цели ШОС: равноправный многополярный миропорядок, безопасность и стабильность, невмешательство во внутренние дела государств и признание их права на суверенное развитие, справедливую международную торговлю и взаимовыгодное инвестиционное сотрудничество. Приоритетные задачи Организации служат благородной цели обеспечения благополучия, безопасности и устойчивого развития наших народов в новую технологическую эпоху. Будучи твердо приверженным основополагающим принципам уставных документов ШОС, Казахстан считает абсолютно актуальными совместные усилия в борьбе против «трех зол»: терроризма, сепаратизма и религиозного экстремизма. Мы выступаем за дальнейшее укрепление «Шанхайского духа», ставшего олицетворением международной солидарности в интересах глобального мира и безопасности, – отметил Касым-Жомарт Токаев. Президент Казахстана представил свое видение приоритетных направлений дальнейшего развития ШОС. В качестве первого приоритета было обозначено укрепление стратегического партнерства и взаимной поддержки в рамках Организации. – В условиях обострения геополитических конфликтов, технологического соперничества, финансово-экономических санкций, экологических и техногенных катастроф ШОС должна стать постоянно действующей платформой для налаживания широкоформатного политического взаимодействия, укрепления взаимного доверия в международном сообществе, развития гуманитарного сотрудничества и межцивилизационного диалога. В этом плане положительно оцениваем инициативы Председателя Китая: о глобальном развитии, глобальной безопасности, глобальной цивилизации, глобальном управлении. Считаем исключительно важной полную реализацию принимаемой нами сегодня десятилетней стратегии развития ШОС, – заявил Глава государства. Касым-Жомарт Токаев подчеркнул важность укрепления сотрудничества в сфере безопасности. По его словам, это направление становится приоритетным с учетом усиления международного терроризма, религиозного экстремизма, наркотрафика, незаконной миграции, киберпреступности и других деструктивных тенденций. – Подобные угрозы международной безопасности, включая «три зла», можно преодолеть только путем совместных действий. Поэтому Казахстан поддерживает учреждение четырех центров ШОС по борьбе с вызовами и угрозами безопасности. Считаем важным усилить деловые контакты между Шанхайской организацией сотрудничества и Совещанием по взаимодействию и мерам доверия в Азии. Призываем государства ШОС продолжить оказание гуманитарной, технической помощи Афганистану для восстановления страны, ее вовлечения в региональные и экономические процессы. Казахстан приступил к строительству ряда инфраструктурных и логистических проектов в Афганистане, которые позволят усилить взаимосвязанность между государствами ШОС. В начале августа с участием Генерального секретаря Организации Объединенных Наций в Алматы официально открыт Региональный центр ООН по целям устойчивого развития для Центральной Азии и Афганистана. Предлагаем государствам – участникам ШОС совместно использовать потенциал данного Центра для координации усилий и активизации регионального сотрудничества по всем приоритетным направлениям, – сказал Президент Казахстана. Критически важно, как считает Глава государства, наращивание торгово-экономического и инвестиционного сотрудничества. В этой связи Казахстан поддерживает практические действия ШОС, направленные на развитие свободной и справедливой международной торговли, выступает против применения инструментов санкционного давления. – С момента образования ШОС вклад наших стран в мировой ВВП увеличился в два раза, достигнув 30%. Внушительный рост демонстрирует внутрирегиональная торговля, объем которой по итогам 2024 года составил свыше 650 миллиардов долларов. Товарооборот Казахстана со странами ШОС также стабильно растет, в прошлом году его объем приблизился к 70 миллиардам долларов. Казахстан поддерживает инициативу Китая о создании Банка развития ШОС и готов принять участие в реализации этого перспективного проекта. Кроме того, предлагаем на базе Международного финансового центра Астана создать Офис ШОС по сопровождению перспективных инвестиционных проектов и консолидации деятельности юридических, консалтинговых и финансовых компаний, – предложил Касым-Жомарт Токаев. Еще одним приоритетом Президент назвал усиление сотрудничества в транзитно-транспортной сфере. Он отметил огромный потенциал мегапроекта «Один пояс, один путь», получившего поддержку более 150 государств. – Данный глобальный проект может ежегодно приносить до полутора триллиона долларов дохода всем участникам торгово-логистических операций по маршруту «Пояса и пути». Большие возможности открывают и транспортные коридоры Север – Юг, Восток – Запад, а также Транскаспийский международный транспортный маршрут. Перспективной выглядит новая инициатива налаживания «Трансалтайского диалога», нацеленная на эффективное задействование потенциала уникального по территории, численности населения и экономической мощи евразийского «алтайского» региона, объединяющего Казахстан, Россию, Китай и Монголию. Для реализации масштабных планов и проектов предстоит и далее развивать транспортную взаимосвязанность между нашими государствами, совместно работать над вопросами транзитно-тарифной стратегии. Данная проблематика может войти в повестку дня переговоров и дискуссий между руководителями портов и логистических центров на предстоящем первом форуме ШОС в ноябре в городе Актау, – сообщил Глава нашего государства. Далее Касым-Жомарт Токаев обратил внимание на необходимость активизации сотрудничества в сферах высоких технологий и цифровизации. По его словам, данная задача приобрела неотложный характер. К 2033 году объем рынка искусственного интеллекта может достичь пяти триллионов долларов с увеличением доли в мировой технологической индустрии до 30%. – Прогресс в этой сфере очевиден, он опережает развитие других стратегических отраслей. Убежден, что ШОС может стать мировым флагманом ускоренного развития искусственного интеллекта. Поэтому поддерживаем китайское предложение о создании Глобальной организации по сотрудничеству в области искусственного интеллекта, готовы внести свой посильный вклад в это исключительно важное дело. Выступаем за развитие эффективного сотрудничества по всему спектру цифровой повестки, включая внедрение «умных решений» в реальный сектор экономики, здравоохранение, транспортно-логистическую сферу, систему управления городами, – отметил Президент. Глава нашего государства в качестве практического шага в этом направлении предложил учредить Экспертный форум ШОС по искусственному интеллекту с возможностью его регулярного проведения в государствах – участниках ШОС. – Первую такую встречу готовы провести в Астане на полях авторитетного форума Digital Bridge. Кроме того, в 2027 году Казахстан намерен организовать Конференцию высокого уровня на тему «Искусственный интеллект на службе экономик ШОС». А уже в следующем году готовы принять представителей средств массовой информации стран ШОС для обсуждения проблем в области информационной политики в новой технологической эпохе, – сказал Касым-Жомарт Токаев. Другой важной задачей Президент обозначил сотрудничество в сфере экологии. – Климатические вызовы не признают границ и наносят ущерб многим государствам и регионам мира. Важно сообща разрабатывать эффективные стратегии борьбы с реальными угрозами, например, опустыниванием, засухами, обмелением водоемов, таянием ледников и другими экологическими проблемами. Поэтому выступаем за создание Центра изучения водных проблем ШОС в Казахстане, – сказал Глава государства. Касым-Жомарт Токаев также напомнил, что следующий год пройдет под знаком 25-летия Шанхайской организации сотрудничества. – Считаем исключительно важным подойти к этой дате вдумчиво, рационально, чтобы получить действительно весомые, зрелые для наших народов практические результаты. Вновь выражаю признательность Председателю Китайской Народной Республики г-ну Си Цзиньпину за его неустанные и продуктивные усилия по продвижению созидательных ценностей «Шанхайского духа». Уверен, нынешний саммит войдет в летопись международных отношений как успешный форум, принявший конкретные решения. Они, безусловно, усилят потенциал ШОС, – подытожил Президент. В заключение Глава государства пожелал успехов Кыргызской Республике и ее Президенту Садыру Жапарову в осуществлении следующего председательства в ШОС. В ходе заседания Совета глав государств выступили Председатель Китайской Народной Республики Си Цзиньпин , Премьер-министр Индии Нарендра Моди , Президент Республики Беларусь Александр Лукашенко , Президент Исламской Республики Иран Масуд Пезешкиан , Президент Кыргызской Республики Садыр Жапаров , Премьер-министр Исламской Республики Пакистан Шахбаз Шариф , Президент Российской Федерации Владимир Путин , Президент Республики Таджикистан Эмомали Рахмон , Президент Республики Узбекистан Шавкат Мирзиёев . В ходе заседания Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества были подписаны следующие документы: 1. Тяньцзиньская декларация Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества; 2. Решение Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества об утверждении документов по итогам заседания Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества: – Стратегия развития Шанхайской организации сотрудничества до 2035 года; – Программа сотрудничества государств – членов Шанхайской организации сотрудничества в противодействии экстремистской идеологии на пространстве Шанхайской организации сотрудничества на 2026-2030 годы; – Дорожная карта по реализации Стратегии развития энергетического сотрудничества Шанхайской организации сотрудничества на период до 2030 года; 3. Решение Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества о предоставлении Лаосской Народно-Демократической Республике статуса партнера Шанхайской организации сотрудничества по диалогу; 4. Решение Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества о получении Шанхайской организацией сотрудничества статуса наблюдателя при Содружестве Независимых Государств; 5. Решение Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества о статусе «партнер Шанхайской организации сотрудничества»; 6. Решение Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества об объявлении города Чолпон-Ата Кыргызской Республики туристической и культурной столицей Шанхайской организации сотрудничества в 2025-2026 годах; 7. Решение Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества о полномочиях Генерального секретаря ШОС на подписание документов: – Протокол к Соглашению между Шанхайской организацией сотрудничества и Правительством Китайской Народной Республики об условиях пребывания Секретариата Шанхайской организации сотрудничества в Китайской Народной Республике от 17 июня 2004 года; – Меморандум о взаимопонимании между Секретариатом Шанхайской организации сотрудничества и Фондом «Росконгресс»; 8. Решение Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества об утверждении докладов о деятельности Шанхайской организации сотрудничества за прошедший год: – Доклад Генерального секретаря Шанхайской организации сотрудничества о деятельности Шанхайской организации сотрудничества за прошедший год; – Доклад Совета Региональной антитеррористической структуры Шанхайской организации сотрудничества о деятельности Региональной антитеррористической структуры Шанхайской организации сотрудничества в 2024 году. 9. Соглашение между государствами – членами Шанхайской организации сотрудничества об Антинаркотическом центре Шанхайской организации сотрудничества; 10. Соглашение между государствами – членами Шанхайской организации сотрудничества об Универсальном центре по противодействию вызовам и угрозам безопасности государств – членов Шанхайской организации сотрудничества; 11. Заявление Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества в связи с 80-летием окончания Второй мировой войны и образования Организации Объединенных Наций; 12. Заявление Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества об укреплении сотрудничества в сфере цифровой экономики; 13. Заявление Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества по устойчивому развитию энергетики; 14. Заявление Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества о сотрудничестве в области «зеленой» промышленности; 15. Заявление Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества о дальнейшем углублении международного сотрудничества в области искусственного интеллекта; 16. Заявление Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества о поддержке многосторонней торговой системы; 17. Заявление Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества в деле эффективного решения мировой проблемы наркотиков и борьбы с ней; 18. Заявление Совета глав государств – членов Шанхайской организации сотрудничества по научно-техническому и инновационному сотрудничеству; 19. Заявление руководителей уполномоченных министерств и ведомств государств – членов Шанхайской организации сотрудничества об укреплении инвестиционного сотрудничества в сфере устойчивого развития; 20. Протокол к Соглашению между Шанхайской организацией сотрудничества и Правительством Китайской Народной Республики об условиях пребывания Секретариата Шанхайской организации сотрудничества в Китайской Народной Республике от 17 июня 2004 года.
ҚХР, Тяньцзинь қаласы
Мемлекет басшысы Саммитті жоғары деңгейде ұйымдастырғаны және тарихы бай Тяньцзинь қаласында жылы қарсы алғаны үшін ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинге ризашылық білдірді.
– Құрметті Си Цзиньпин мырза, Сізді және барша қытайлық достарымызды елдеріңіздің Шанхай ынтымақтастық ұйымына табысты төрағалық етуімен құттықтаймын. Қазақстан ШЫҰ шеңберіндегі қауіпсіздік пен тұрақтылықты, экономикалық ықпалдастық және мәдени-гуманитарлық байланыстарды нығайтуға бағытталған Қытайдың сарабдал саясатын жоғары бағалайды. Қытайдың жапон басқыншылығына қарсы күрестегі жеңісінің 80 жылдығы және Екінші дүниежүзілік соғыстағы жеңістің 80 жылдығы секілді қос тарихи мерейтой қарсаңында өтіп жатқан бүгінгі Саммитке ерекше мән береміз. Бұл айтулы даталар барша адамзатқа жер бетіндегі халықтың берекелі өмір сүруіне, бірлігі мен ынтымағын арттыруға қызмет етуі қажет. Сондай-ақ тарихи шындықты бұрмалауға жол бермей, өскелең ұрпақты патриотизм рухында тәрбиелеп, шынайы құндылықтарды ұстануға үндеуі керек, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев Шанхай ынтымақтастық ұйымын әлемдік қауымдастық тиімді, ықпалды әрі қажетті халықаралық құрылым ретінде танитынын атап өтті.
– Қазақстан ШЫҰ-ның теңгерімді көпполярлі әлемдік тәртіп орнату, қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз ету, мемлекеттердің ішкі ісіне араласпау және егеменді даму құқығын мойындау, сондай-ақ әділ халықаралық сауда мен өзара тиімді инвестициялық ынтымақтастық секілді басты мақсаттарын толық қолдайды. Ұйымның басым міндеттері жаңа технологиялық дәуірде халықтарымыздың әл-ауқатын, қауіпсіздігін және орнықты дамуын қамтамасыз етуді көздейді. ШЫҰ жарғылық құжаттарының негізгі қағидаттарын берік ұстана отырып, Қазақстан «үш зұлымдыққа», яғни, терроризмге, сепаратизмге және діни экстремизмге қарсы күресте күш-жігер біріктіруді өте өзекті санайды. Біз жаһандық бейбітшілік пен қауіпсіздік мүддесі үшін халықаралық ынтымақтастық нышанына айналған «Шанхай рухын» одан әрі ілгерілетуді қуаттаймыз, – деді Мемлекет басшысы.
Қазақстан Президенті ШЫҰ-ны дамытудың басым бағыттары жөніндегі көзқарасын жеткізді. Ең бірінші басымдық – Ұйым аясындағы стратегиялық серіктестік пен өзара қолдауды нығайту.
– Геосаяси қақтығыстардың ушығуы, технологиялық бәсеке, қаржы-экономикалық санкция, экологиялық және техногенді апаттар белең алған кезеңде ШЫҰ саяси ықпалдастықты кең ауқымда үйлестіруге, халықаралық қоғамдастықтың өзара сенімін нығайтуға, гуманитарлық ынтымақтастық пен өркениетаралық диалогты дамытуға арналған тұрақты алаңға айналуға тиіс. Осы орайда Қытай Төрағасының жаһандық даму, жаһандық қауіпсіздік, жаһандық өркениет және жаһандық басқару жөніндегі бастамаларын оң бағалаймыз. Біз бүгін қабылдайтын ШЫҰ-ның онжылдыққа арналған даму стратегиясын толық жүзеге асыру аса маңызды, – деді Мемлекет басшысы.
Қасым-Жомарт Тоқаев қауіпсіздік саласындағы ынтымақтастықты нығайтудың мәнін атап өтті. Оның айтуынша, халықаралық терроризм, діни экстремизм, есірткі тасымалы, заңсыз көші-қон, киберқылмыс және басқа да деструктивті үрдістер дендеп тұрған уақытта бұл бағыттың мәні арта түседі.
– Халықаралық қауіпсіздікке төнген мұндай сын-қатерлерге, соның ішінде «үш зұлымдыққа» қарсы бірлесіп қана күресе аламыз. Сондықтан Қазақстан ШЫҰ-ның қауіпсіздік сын-қатерлерімен күрес жөнінде төрт орталық құру бастамасын қолдайды. Шанхай ынтымақтастық ұйымы мен Азиядағы өзара сенім шаралары жөніндегі кеңес арасында іскерлік байланыстарды күшейту маңызды деп ойлаймыз. ШЫҰ елдерін Ауғанстанға гуманитарлық, техникалық көмек көрсетуді жалғастыруға шақырамын. Сол арқылы аталған мемлекетті қалпына келтіріп, өңірлік және экономикалық процестерге қатыстыра аламыз. Қазақстан Ауғанстанның бірқатар инфрақұрылымдық және логистикалық жобаларының құрылысына кірісті. Бұл ШЫҰ мемлекеттері арасындағы өзара байланысты күшейтуге мүмкіндік береді. Тамыз айының басында Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының қатысуымен Алматыда БҰҰ-ның Орталық Азия мен Ауғанстан үшін орнықты даму мақсаттары жөніндегі өңірлік орталық ресми түрде ашылды. ШЫҰ-ға қатысушы мемлекеттерге барлық басым бағытта белсенді аймақтық байланыс орнату және күш-жігерді үйлестіру үшін аталған Орталықтың әлеуетін бірлесе пайдалануды ұсынамыз, – деді Президент.
Мемлекет басшысы сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты арттыру өте өзекті деп санайды. Бұл ретте Қазақстан ШЫҰ-ның санкциялық қысымға қарсы еркін әрі әділ әлемдік сауданы дамыту бағытындағы нақты іс-қимылын қолдайды.
– ШЫҰ құрылған сәттен бері елдеріміздің әлемдік ішкі жалпы өнімдегі үлесі екі есе ұлғайып, 30 пайызға жетті. Ішкі өңірлік сауда сенімді түрде өсіп келеді. Былтырғы қорытынды бойынша оның көлемі 650 миллиард доллардан асты. Қазақстанның ШЫҰ елдерімен тауар айналымы да тұрақты түрде өсіп, өткен жылы 70 миллиард долларға жуықтады. Қазақстан ШЫҰ даму банкін құру жөніндегі Қытайдың бастамасына қолдау білдіріп, аталған перспективті жобаға атсалысуға әзір. Бұдан бөлек, Астана халықаралық қаржы орталығы базасында перспективті инвестициялық жобаларды сүйемелдеп, заңгерлік, консалтингтік және қаржылық компанияларды шоғырландыратын ШЫҰ Кеңсесін құруды ұсынамын, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Президент көлік-транзит саласындағы серіктестікті нығайтуды тағы бір басымдық ретінде атады. Мемлекет басшысы 150-ден астам елдің қолдауына ие болған «Бір белдеу, бір жол» мегажобасының зор әлеуетін атап өтті.
– Бұл жаһандық бастама «Бір белдеу, бір жол» бағыты бойынша сауда-логистикалық операциялардың барлық қатысушысына жыл сайын 1,5 триллион долларға дейін пайда әкеле алады. Солтүстік – Оңтүстік және Шығыс – Батыс, сондай-ақ Транскаспий халықаралық көлік дәліздерінің мүмкіндігі мол. «ТрансАлтай диалогы» бастамасының жүзеге асырылуына үлкен үміт артамыз. Аталған жобаға Қазақстан, Ресей, Қытай және Моңғолия елдері қосылып, Еуразиядағы «Алтай» аймағының жер көлемі, халық саны, экономикалық қуаты секілді бірегей әлеуетін тиімді пайдалана алады. Ірі жобалар мен жоспарларды іске асыру үшін мемлекеттер арасындағы көлік байланысын нығайтып, транзиттік-тарифтік стратегияға сай келетін тәсілдерді ойластыруымыз керек. Бұл мәселе Ақтау қаласында қараша айында өтетін Шанхай ынтымақтастық ұйымының порттары мен логистикалық орталықтары басшыларының алғашқы форумындағы келіссөздер мен пікірталастарға арқау болуы мүмкін, – деді Президент.
Бұдан кейін Қасым-Жомарт Тоқаев жоғары технологиялар және цифрландыру саласындағы ынтымақтастықты жандандыру қажеттігіне назар аударды. Оның айтуынша, бұл істі кейінге қалдыруға болмайды. 2033 жылға қарай жасанды интеллект нарығының көлемі 5 триллион долларға жетіп, осы сектордың әлемдік технология индустриясындағы үлесі 30 пайызға дейін ұлғаяды.
– Басқа стратегиялық бағыттарға қарағанда аталған саланың дамуы өте жылдам. Жасанды интеллектіні қарқынды дамытуда ШЫҰ әлемде көш бастай алады деп есептеймін. Сондықтан Қытайдың Жасанды интеллект саласындағы ынтымақтастық бойынша жаһандық ұйым құру туралы ұсынысын толық қолдаймыз. Мұндай өте маңызды іске қомақты үлес қосуға дайынбыз. Қазақстан цифрландырудың барлық спектрі бойынша ынтымақтастықты арттыруды, соның ішінде экономиканың нақты секторларына, денсаулық сақтау ісіне, көлік-логистика саласына, қалаларды басқару жүйесіне «ақылды шешімдерді» енгізуді қуаттайды, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев осы бағыттағы нақты қадам ретінде ШЫҰ-ның жасанды интеллект бойынша тұрақты сарапшылар форумын өткізуді ұсынды.
– Алғашқы кездесуді Астанада Digital Bridge беделді форумы аясында өткізуге дайынбыз. Бұдан бөлек, еліміз 2027 жылы «ШЫҰ-ның экономика қызметіндегі жасанды интеллект» тақырыбында жоғары деңгейдегі конференция ұйымдастыруға ниетті. Ал келесі жылы Ұйым елдері бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерімен бірге жаңа технологиялық дәуірдегі ақпараттық саясат проблемаларын талқылауға әзірміз, – деді Президент.
Мемлекет басшысы экология саласындағы ықпалдастықты маңызды міндет деп атады.
– Климат өзгерісі шекара таңдамай, әлемнің көптеген елі мен өңіріне қауіп төндіріп отыр. Нақты қатерлерге, мәселен, шөлейттенуге, құрғақшылыққа, су қоймаларының тартылуына, мұздықтардың еруіне және басқа да экологиялық мәселелерге қарсы күрес стратегиясын бірлесе әзірлеу өзекті. Сондықтан Қазақстанда Шанхай ынтымақтастық ұйымының Су мәселелерін зерттеу орталығын ашуды қолдаймыз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Президент келесі жылы Шанхай ынтымақтастық ұйымының құрылғанына 25 жыл толатынын еске салды.
– Халықтарымыздың игілігі жолында шын мәнінде салмақты, жан-жақты пысықталған нәтижеге қол жеткізу мақсатында бұл датаға кеңінен ойластырылған, ұтымды ұсыныстармен келген дұрыс. «Шанхай рухының» жасампаз құндылықтарын ілгерілетуге табанды әрі табысты күш-жігер жұмсағаны үшін Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпин мырзаға тағы да алғыс айтамын. Бүгінгі Саммит халықаралық қатынастар жылнамасына көпжақты ықпалдастықты кеңейту тұрғысынан нақты шешімдер қабылданған жемісті форум ретінде енетініне сенімдімін. Ол Ұйымның әлеуетін айтарлықтай күшейтетіні сөзсіз, – деді Мемлекет басшысы.
Сөз соңында Қасым-Жомарт Тоқаев алдағы уақытта ШЫҰ-ға төрағалық ететін Қырғыз Республикасына және Президент Садыр Жапаровқа табыс тіледі.
Ұйымға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында Қытай Халық Республикасының Төрағасы Си Цзиньпин , Үндістан Премьер-министрі Нарендра Моди , Беларусь Республикасының Президенті Александр Лукашенко , Иран Ислам Республикасының Президенті Масуд Пезешкиан , Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаров , Пәкістан Ислам Республикасының Премьер-министрі Шахбаз Шариф , Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путин, Тәжікстан Республикасының Президенті Эмомали Рахмон, Өзбекстан Республикасының Президенті Шавкат Мирзиёев сөз сөйледі.
Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысында мынадай құжаттарға қол қойылды:
1. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің Тяньцзинь декларациясы;
2. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесі отырысының қорытындысы бойынша құжаттарды бекіту туралы Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің шешімі;
– Шанхай ынтымақтастық ұйымының 2035 жылға дейінгі даму стратегиясы;
– Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттердің Шанхай ынтымақтастық ұйымы кеңістігінде экстремистік идеологияға қарсы іс-қимылдың 2026-2030 жылдарға арналған бағдарламасы;
– Шанхай ынтымақтастық ұйымының Энергетикалық ынтымақтастықты дамытудың 2030 жылға дейінгі кезеңге арналған стратегиясын іске асырудың жол картасы;
3. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің Лаос Халық Демократиялық Республикасына Шанхай ынтымақтастық ұйымының диалог бойынша серіктесі мәртебесін беру туралы шешімі;
4. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің Шанхай ынтымақтастық ұйымының Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы жанындағы байқаушы мәртебесін алуы бойынша шешімі;
5. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің «Шанхай ынтымақтастық ұйымының серіктесі» мәртебесі туралы шешімі;
6. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің Қырғыз Республикасының Шолпан-Ата қаласын 2025-2026 жылдары Шанхай ынтымақтастық ұйымының туристік және мәдени астанасы деп жариялау туралы шешімі;
7. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің ШЫҰ Бас хатшысының құжаттарға қол қою өкілеттілігі туралы шешімі;
– Шанхай ынтымақтастық ұйымы мен Қытай Халық Республикасы Үкіметі арасындағы Шанхай ынтымақтастық ұйымы Хатшылығының Қытай Халық Республикасына келу шарттары туралы 2004 жылғы 17 маусымдағы келісіміне хаттама;
– Шанхай ынтымақтастық ұйымы Хатшылығы мен «Росконгресс» қоры арасындағы өзара түсіністік туралы меморандум;
8. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің Шанхай ынтымақтастық ұйымының өткен жылғы қызметі туралы баяндаманы бекіту туралы шешімі;
– Шанхай ынтымақтастық ұйымы Бас хатшысының Шанхай ынтымақтастық ұйымының өткен жылғы қызметі туралы баяндамасы;
– Шанхай ынтымақтастық ұйымы Өңірлік терроризмге қарсы құрылымы кеңесінің Шанхай ынтымақтастық ұйымы Өңірлік терроризмге қарсы құрылымының 2024 жылғы қызметі туралы баяндамасы.
9. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер арасындағы Шанхай ынтымақтастық ұйымының Есірткіге қарсы орталығы туралы келісімі;
10. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттердің қауіпсіздіктің сын-қатерлеріне қарсы іс-қимыл жөніндегі әмбебап орталығы жөніндегі Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер арасындағы келісім;
11. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына және Біріккен Ұлттар Ұйымының құрылғанына 80 жыл толуына орай мәлімдемесі;
12. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің цифрлық экономика саласындағы ынтымақтастықты нығайту жөніндегі мәлімдемесі;
13. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің энергетиканы орнықты дамыту бойынша ынтымақтастық туралы мәлімдемесі;
14. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің «жасыл» өнеркәсіп саласындағы ынтымақтастық туралы мәлімдемесі;
15. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің жасанды интеллект саласындағы халықаралық ынтымақтастықты одан әрі тереңдету туралы мәлімдемесі;
16. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің көпжақты сауда жүйесін қолдау туралы мәлімдемесі;
17. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің есірткінің әлемдік мәселелерін тиімді шешу және оған қарсы күрес ісіндегі мәлімдемесі;
18. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің ғылыми-техникалық және инновациялық ынтымақтастық жөніндегі мәлімдемесі;
19. Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттердің уәкілетті министрліктері мен ведомстволары басшыларының орнықты даму саласындағы инвестициялық ынтымақтастықты нығайту туралы мәлімдемесі;
20. Шанхай ынтымақтастық ұйымы мен Қытай Халық Республикасы Үкіметі арасындағы Шанхай ынтымақтастық ұйымы Хатшылығының Қытай Халық Республикасына келу шарттары туралы 2004 жылғы 17 маусымдағы келісіміне хаттама.