Касым-Жомарт Токаев встретился с участниками Международного форума конституционного правосудия «Мир и будущее через право»
Жаңалықтар
Рабочий вывод
Что важно в документе
Поправки в Конституцию усилили парламент и правозащитные органы, повысив ответственность правительства.
Казахстан надеется на дальнейшее сотрудничество конституционных судов.
Президент рассказал о масштабных реформах в Казахстане.
Во встрече приняли участие президент Венецианской комиссии Клэр Бази Малори, председатель Федерального высшего суда ОАЭ Мохаммед Хамад Мохаммед аль Бади аль Захри, председатель Конференции органов конституционной юрисдикции Африки Люк Малаба, председатель Конституционного суда Монголии Байасгалан Гунгаа. Глава государства выразил признательность гостям за визит в нашу страну. – Мы ценим исключительную роль Венецианской комиссии и ее образцовую юридическую практику наряду с передовой конституционной политикой других государств как важные ориентиры, определяющие развитие демократических институтов и обеспечивающие устойчивые гарантии прав человека. Отмечая 30-ю годовщину принятия нашей Конституции, мы еще раз подчеркиваем ее основополагающую роль в обеспечении социальной гармонии, стабильности и динамичного развития перед лицом глобальных вызовов, – сказал Президент. Касым-Жомарт Токаев проинформировал участников о масштабных политических, экономических и конституционных реформах в Казахстане. Как подчеркнул Президент, поправки в Основной закон укрепили роль представительной ветви власти и правозащитных институтов, одновременно повысив подотчетность исполнительной власти. Воссозданный Конституционный суд значительно расширил доступ к правосудию. По словам Главы государства, в нашей стране реализуется принцип «Закон и Порядок». Наряду с ужесточением наказания и ответственности за правонарушения, последовательно повышается уровень правовой культуры. Касым-Жомарт Токаев также рассказал участникам встречи о содержании своего Послания народу Казахстана. – Оно отражает нашу приверженность модернизации, инновациям, устойчивому развитию, усилению позиции Казахстана на глобальной арене, и продвижению новых возможностей для международного сотрудничества. Для меня очень важно, что эти приоритеты четко понимаются нашими зарубежными партнерами. Ключевая цель – трансформация Казахстана в технологически продвинутую нацию. Поэтому широкое использование искусственного интеллекта и тотальная цифровизация стали новой национальной идеей, – заявил он. Отдельно Глава государства прокомментировал предложенную им реформу системы парламентаризма. – Я буду предельно откровенен: суть реформы состоит в дальнейшем укреплении институциональной базы нашей политической системы. Вопрос установления парламентской республики на повестке не стоит. Наша определяющая модель «Сильный Президент – Влиятельный Парламент – Подотчетное Правительство» по-прежнему сохраняется. Предложение провести национальный референдум вновь демонстрирует постоянство этого принципа. Мы должны принимать только консолидированные решения в вопросах, касающихся будущего страны. Поэтому я всегда предварительно анонсирую предстоящие политические планы. Это касалось и реформ предыдущих лет, и референдума по вопросу строительства АЭС, – подчеркнул Президент. В свою очередь президент Венецианской комиссии Клэр Бази Малори отметила, что Казахстан в качестве важного партнера Совета Европы принимает активное участие в различных конвенциях и проводит эффективные институциональные реформы по усилению верховенства закона. Председатель Федерального высшего суда ОАЭ Мохаммед Хамад Мохаммед аль Бади аль Захри дал высокую оценку стратегическому сотрудничеству между Казахстаном и Эмиратами. Председатель Конференции органов конституционной юрисдикции Африки Люк Малаба подчеркнул, что с интересом наблюдает общественно-политические преобразования в Казахстане. Председатель Конституционного суда Монголии Байасгалан Гунгаа сообщил, что прошлогодний визит Президента Касым-Жомарта Токаева в Монголию придал существенный импульс всестороннему взаимодействию двух стран. В завершение Глава государства отметил, что Казахстан рассчитывает на продолжение сотрудничества между органами конституционного надзора и пожелал успехов предстоящему форуму.
Басқосуға Венеция комиссиясының президенті Клэр Бази Малори, БАӘ Жоғарғы федералдық сотының төрағасы Мұхаммед Хамад Мұхаммед әл Бади әл Захри, Африка конституциялық юрисдикция органдары конференциясының төрағасы Люк Малаба, Моңғолия Конституциялық сотының төрағасы Байасгалан Гунгаа қатысты.
Мемлекет басшысы елімізге сапармен келгені үшін меймандарға ризашылығын білдірді.
– Біз басқа мемлекеттердің озық конституциялық саясатымен бірге Венеция комиссиясының шешуші рөлін және оның үлгілі заң тәжірибесін бағалаймыз. Бұл – демократия институттарының дамуын айқындау және адам құқығына кепілдік беру ісіндегі басты бағдарымыз. Биыл Конституциямыздың қабылданғанына 30 жыл толды. Осы орайда, аталған құжаттың жаһандық сын-қатерлер кезіндегі әлеуметтік үйлесімді, тұрақтылық пен қарқынды дамуды қамтамасыз ететін негізгі қызметін атап өткім келеді, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев елімізде қолға алынған ауқымды саяси, экономикалық және конституциялық реформалар жайында айтты. Президент Ата заңға енгізілген өзгерістер өкілді билік тармағы мен құқық қорғау институттарының рөлін нығайтып, атқарушы биліктің есеп беру міндетін күшейткенін жеткізді. Қайта жаңғырған Конституциялық сот әділ сот төрелігіне кеңінен жол ашты.
Мемлекет басшысының айтуынша, Қазақстанда «Заң және тәртіп» қағидаты іске асырылып жатыр. Құқықбұзушылыққа қатысты жаза мен жауапкершілікті қатаңдатумен қатар халықтың құқықтық мәдениеті біртіндеп артып келеді.
Қасым-Жомарт Тоқаев жиын қатысушыларына жуырда Қазақстан халқына арнаған Жолдауының мән-мазмұны жайында мәлімет берді.
– Жолдауда біздің жаңғыруға, инновацияға, орнықты дамуға, ғаламдық күн тәртібіндегі Қазақстанның беделін нығайтуға, халықаралық ынтымақтастықтың жаңа мүмкіндіктерін ілгерілетуге қатысты ұстанымымыз көрініс тапты. Шетелдік серіктестеріміздің осы басымдықтарды айқын түсінгені өте маңызды деп санаймын. Басты мақсат – Қазақстанды технологиялық тұрғыдан озық елге айналдыру. Сондықтан жасанды интеллектінің қолдану аясын кеңейту және жаппай цифрландыру жаңа ұлттық идеяға айналады, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Бұдан бөлек, Мемлекет басшысы Парламент жүйесінде алдағы уақытта болатын өзгерістерге тоқталды.
– Ашығын айтқанда, бұл реформа саяси жүйеміздің институционалды базасын нығайтуды көздейді. Парламенттік республикаға айналу мәселесі күн тәртібінде тұрған жоқ. «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» қағидаты сақталады. Жалпыұлттық референдум өткізу туралы ұсыныс бұл тұжырымдаманың өміршеңдігін көрсетеді. Еліміздің болашағына қатысты шешімдерді бірлесіп қабылдау қажет. Сол себепті мен саяси жоспарларымыз туралы алдын ала айтамын. Бұған дейінгі реформалар кезінде де, АЭС құрылысына қатысты референдум өткізгенде де осы ұстанымнан айныған жоқпыз, – деді Президент.
Венеция комиссиясының президенті Клэр Бази Малори Қазақстан Еуропа Кеңесінің маңызды серіктесі ретінде түрлі конвенцияларға белсенді қатысып, заң үстемдігін арттыру үшін тиімді институттық реформалар жүргізіп жатқанын атап өтті.
БАӘ Жоғарғы федералдық сотының төрағасы Мұхаммед Хамад Мұхаммед әл Бади әл Захри Қазақстан мен Әмірліктер арасындағы стратегиялық ынтымақтастыққа жоғары баға берді.
Африка конституциялық юрисдикция органдары конференциясының төрағасы Люк Малаба Қазақстандағы қоғамдық-саяси өзгерістерді жіті бақылап отырғанын жеткізді.
Моңғолия Конституциялық сотының төрағасы Байасгалан Гунгаа Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың былтыр Моңғолияға жасаған сапары екі ел арасындағы көпжақты байланыстарға тың серпін бергеніне назар аударды.
Кездесу соңында Мемлекет басшысы Қазақстанның шетелдік конституциялық қадағалау органдарымен ынтымақтастықты жалғастыруға ниетті екенін айтып, алдағы форум жұмысына табыс тіледі.