статья

Президент принял участие в XII саммите Организации тюркских государств

Жаңалықтар

Надежность цитирования достаточная опора Человек или должность Президентский корпус Дата события 7 октября 2025 В документе достаточно тезисов для уверенной работы, хотя часть формулировок может быть новостным пересказом.

Рабочий вывод

Что важно в документе

3 сигнала
Поручение

Токаев поставил задачу вывести транспортно-логистическое сотрудничество на новый уровень.

Обязательство

Токаев поблагодарил Кыргызстан за председательство в ОТГ и выразил уверенность в укреплении организации под руководством Азербайджана.

Оценка

Токаев подчеркнул, что экономическое сотрудничество — основа стабильности и процветания.

г. Габала, Азербайджан В своем выступлении Касым-Жомарт Токаев выразил признательность Президенту Азербайджана Ильхаму Алиеву за гостеприимство, отметив особую значимость и актуальность повестки сегодняшнего саммита. – Мы неизменно подчеркиваем, что история тюрков восходит к общим корням, а народы имеют уходящее вглубь веков единое происхождение. Все это служит золотым стержнем братства и вечной сплоченности наших народов. Недавно наши страны отметили «День сотрудничества тюркских государств». Этот знаменательный праздник символизирует укрепление единства тюркских народов. Сегодня Организация стала влиятельной и авторитетной структурой, объединяющей дружественные тюркские народы, – сказал Глава государства. Касым-Жомарт Токаев поблагодарил Президента Садыра Жапарова за успешное председательство Кыргызстана в ОТГ, а также выразил уверенность в том, что статус Организации будет и впредь укрепляться под руководством азербайджанской стороны во главе с ее Президентом Ильхамом Алиевым. Президент Казахстана констатировал, что глобальная система безопасности переживает сложный период. По его мнению, конфликты и вызовы, геополитические противоречия стали негативной тенденцией, представляющей угрозу для всех стран. – В это нестабильное время хочу особо отметить недавнее подписание Декларации о мирных отношениях между Азербайджаном и Арменией. Этот исторический документ положил конец конфликту, не находившему своего разрешения более 30 лет, и заложил основу для укрепления стабильности и экономического роста в этом регионе. Нынешняя геополитическая ситуация в мире крайне сложна, поэтому тюркским странам необходимо действовать вместе в общих интересах. Сегодня мировое сообщество признало нас как сильные и сплоченные государства, способные противостоять серьезным вызовам. Многие страны проявляют интерес к деятельности нашей Организации. Казахстан поддерживает идею создания формата «Организация тюркских государств +», основной задачей которого будет дальнейшее расширение нашего сотрудничества. Эта инициатива, безусловно, призвана еще больше повысить международный авторитет ОТГ, – подчеркнул Касым-Жомарт Токаев. Президент высоко оценил уникальную роль и потенциал Совещания по взаимодействию и мерам доверия в Азии в деле укрепления стабильности, безопасности и мира на пространстве тюркских государств. – Выражаю искреннюю признательность азербайджанской стороне, а также всем тюркским странам за поддержку процесса трансформации СВМДА в полноценную международную организацию. Тюркские государства преследуют общую цель – укрепление безопасности и противодействие различным вызовам, в том числе терроризму, и в этом вопросе между нами налажено успешное взаимодействие. Мы неизменно содействуем реализации инициатив по поддержанию глобальной безопасности. Однако останавливаться на достигнутом нельзя, – заявил Глава государства. Касым-Жомарт Токаев обратил внимание на то, что многие страны столкнулись с кибератаками – новой угрозой, не имеющей границ. – Предлагаю создать в рамках Организации Совет по кибербезопасности, который обеспечит координацию действий и мобилизацию усилий наших государств. Вместе с тем Совет будет способствовать развитию цифровой безопасности и укреплению связей в этой области. Итоги прошедшей в Алматы в сентябре этого года конференции, посвященной данной теме, в очередной раз подтвердили важность укрепления сотрудничества в вопросах кибербезопасности, – сказал Президент. Глава государства назвал экономическое сотрудничество фундаментальной основой стабильности и процветания. – Нам необходимо сосредоточиться на полной реализации программы «Перспективы тюркского мира – 2040». Содержание сегодняшнего саммита должно дополнить данный план практическими мероприятиями. Конечно, у всех государств – членов ОТГ имеются свои преимущества и достижения. Тем не менее, в рамках Организации предлагаются конкретные механизмы реализации крупных торгово-экономических проектов. Один из них – Тюркский инвестиционный фонд. Следует максимально использовать возможности данного финансового института. В этом году в Туркестане пройдет встреча министров экономики и торговли наших стран. Считаю, что в рамках данного мероприятия было бы целесообразно составить перечень проектов для финансирования Фондом. Значимую роль в диверсификации наших экономик имеет сотрудничество в сфере промышленности. В данном контексте полагаем, что большим потенциалом обладает Торгово-промышленная палата тюркских государств. Отмечу, что в 2026 году Казахстан будет председательствовать в данном объединении. В этой связи мы предлагаем принять Программу промышленной кооперации, в которой будут обозначены конкретные приоритетные проекты, – подчеркнул Касым-Жомарт Токаев. Президент считает одной из основных задач вывод взаимодействия в транспортно-логистической сфере на качественно новый уровень. – Наши страны расположены в центре Евразии – на перекрестке множества путей, соединяющих Восток и Запад, Юг и Север. В настоящее время через территорию Казахстана проходят пять международных железнодорожных коридоров. Недавно мы запустили вторую линию железной дороги Достык – Мойынты. Этот шаг будет способствовать динамичному развитию Трансказахстанского железнодорожного коридора. Новый маршрут позволит увеличить объем грузоперевозок в пять раз. Ведется строительство еще двух ключевых железнодорожных линий. Несомненно, все эти проекты придадут новый импульс росту региональной логистики. Транскаспийский международный транспортный маршрут уже стал стратегическим звеном Евразийского транспортного каркаса. За последние пять лет объемы грузоперевозок по Среднему коридору увеличились в шесть раз. Недавно в Алматы состоялась встреча министров транспорта стран – членов ОТГ, в ходе которой был достигнут ряд договоренностей, касающихся данного маршрута. Приглашаем тюркские государства принять самое активное участие в модернизации инфраструктуры авиахабов, железнодорожных станций и морских портов вдоль Среднего коридора. Сегодня ведется активная работа по цифровизации транспортно-транзитной отрасли. Применение здесь технологии искусственного интеллекта, безусловно, будет полезным. Поэтому мы предлагаем обсудить вопрос создания в рамках ОТГ специального Центра цифрового мониторинга с привлечением ведущих экспертов, – заявил Глава государства. Остановившись на значении цифровизации и искусственного интеллекта, Президент подчеркнул, что Казахстан поставил стратегическую цель – стать полностью цифровым государством. – Для широкого внедрения ИИ мы начали подготовку квалифицированных кадров. С начала года более 400 тысяч студентов прошли специальное обучение. Кроме того, мы планируем открыть первый исследовательский университет, который будет готовить специалистов по ИИ. Казахстан готов выделить специальные гранты для молодых людей из тюркских стран, желающих обучаться в этом учебном заведении, – сообщил он. Глава государства выдвинул ряд инициатив, которые можно реализовать в рамках Организации. – Недавно в Астане открылся Международный центр искусственного интеллекта Alem.AI. Предлагаю на его базе создать Центр цифровых инноваций Организации тюркских государств, который будет поддерживать стартапы, развивать совместные проекты, обеспечивать обмен опытом в сфере ИИ и привлекать венчурный капитал. Следует рационально использовать потенциал цифровизации и ИИ во благо наших народов, а также предотвращать риски и вызовы, связанные с новыми технологиями. Поэтому предлагаю посвятить неформальный саммит Организации, который пройдет в следующем году в Казахстане, теме «Искусственный интеллект и цифровое развитие». Мы готовы организовать международную конференцию с участием квалифицированных экспертов в преддверии этой встречи, – предложил Президент. Касым-Жомарт Токаев полагает, что в нынешних условиях первостепенного внимания требует развитие энергетики. – Эта отрасль – стержень экономики и важный элемент нашего стратегического партнерства. Сегодня мы реализуем общие инфраструктурные проекты и формируем безопасные и удобные маршруты транспортировки энергетических ресурсов. Отличным примером плодотворного сотрудничества в этой сфере является проект «Зеленый энергетический коридор», осуществляемый Казахстаном, Азербайджаном и Узбекистаном. Считаем, что особый акцент следует сделать на возобновляемых источниках энергии, в первую очередь, на солнечной энергии. В связи с этим, предлагаем создать в рамках Организации тюркских государств Совет передового опыта по энергоэффективности. Следует отметить, что освоение и эффективное использование нефти, газа, урана, угля и редкоземельных минералов остается основой энергетической стратегии Казахстана, – подчеркнул Президент. По мнению Главы государства, одной из самых сложных глобальных проблем является дефицит воды, который может стать самым острым вызовом в Центральной Азии. – Учитывая, что водные ресурсы рек – это общее достояние, мы нуждаемся в новых подходах, обеспечивающих их эффективное использование. Следует рассмотреть возможность принятия Совместной программы, которая будет включать цифровой контроль ирригационных систем, широкое применение методов капельного орошения и повышение эффективности водохранилищ. Вы знаете, что в настоящее время происходит обмеление Каспийского моря. Это беспокоит всех нас. Каспий – это уникальный символ тюркского мира, связующее звено между нашими народами. Снижение уровня моря в последние годы негативно сказывается на экологии и экономике региона. Этот вопрос, имеющий глобальное значение, я поднимал на саммите Шанхайской организации сотрудничества и юбилейной сессии Генеральной Ассамблеи ООН. Будучи соседними братскими странами, мы должны уделить пристальное внимание улучшению состояния Каспия. Призываю тюркские государства объединить усилия в этом направлении, разработать совместные проекты и поддержать соответствующие международные инициативы. Казахстан планирует в апреле следующего года при поддержке ООН провести Региональный саммит на тему «Общее видение устойчивого будущего». Рассчитываем на то, что тюркские страны примут участие в форуме и будут представлены на высоком уровне, – продолжил Касым-Жомарт Токаев. Глава государства отметил, что на пространстве ОТГ укрепляются и культурно-гуманитарные связи. – В этом году Актау был объявлен Культурной столицей Тюркского мира. В городе был проведен ряд мероприятий, включая фестиваль тюркской культуры на побережье Каспия, собравший более 100 тысяч зрителей. Наряду с этим молодежной столицей Тюркского мира стал Алматы. Мы должны воспитывать подрастающее поколение в духе братства и укреплять культурную интеграцию молодежи. В связи с этим предлагаем провести в следующем году в Алматы Форум креативной экономики. Это позволит сблизить наших молодых людей, повысить их знания и компетенции. Казахская мудрость гласит: «Өнерлі өрге жүзеді» («Талантливый всегда стремится вперед»). Искусство, образование, наука – это ценности, расширяющие горизонты цивилизации. Считаю целесообразным провести в Казахстане специальное мероприятие с участием представителей интеллигенции наших стран. Данное мероприятие может быть проведено в рамках Совета старейшин нашей организации. Кроме того, предлагаем создать Клуб исследователей тюркского мира, который можно сформировать на базе Тюркской академии, – сказал Касым-Жомарт Токаев. В завершение своей речи Президент вновь призвал тюркские народы к сплоченности и единству. – Азербайджанский поэт и уроженец этих исторических мест Бахтияр Вагабзаде оставил нам завет: «Тюрк не имеет права враждебно относиться к другому тюрку!» Мы чтим мудрые слова наших предков и демонстрируем всему миру, что тюрки – это единокровные братья, хранящие верность своему единству, – подчеркнул он. В связи с переходом председательства в ОТГ к Азербайджану Глава нашего государства пожелал Президенту Ильхаму Алиеву больших успехов. В ходе заседания также выступили Президент Азербайджана Ильхам Алиев, Президент Кыргызстана Садыр Жапаров, Президент Турции Реджеп Тайип Эрдоган, Президент Узбекистана Шавкат Мирзиёев, Премьер-министр Венгрии Виктор Орбан, Председатель Халк Маслахаты Туркменистана Гурбангулы Бердымухамедов, Генеральный секретарь ОТГ Кубанычбек Омуралиев, главы делегаций наблюдателей.

Әзербайжан, Габала қаласы

Қасым-Жомарт Тоқаев, ең алдымен, ерекше қонақжайлық көрсеткені үшін Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиевке ризашылығын білдіріп, бүгінгі жиынның мән-маңызы айрықша, күн тәртібі өзекті екенін айтты.

– Түбі бір түркі жұртының тарихы – тамырлас, халықтарымызға ортақ сан ғасырлық шежіреміз бар деп үнемі айтып жатырмыз. Мұның бәрі – берекелі бірлігіміз бен мәңгілік ынтымағымыздың алтын арқауы. Жақында елдеріміз «Түркі халықтарының ынтымақтастық күнін» атап өтті. Бұл – бірлігімізді бекемдей түсетін маңызды мереке. Бүгінде Түркі мемлекеттері ұйымы достас халықтардың басын қосқан мәртебелі әрі беделді құрылымға айналды. Былтырдан бері Ұйымға құрметті Президент Садыр Жапаров бастаған қырғыз елі тиімді төрағалық етті. Қырғыз тарапына ризашылығымызды білдіреміз. Енді төрағалық құрметті Ильхам Гейдар оглудың басшылығымен Әзербайжан тарапына беріледі. Алдағы уақытта да Ұйымымыздың абырой-беделі арта түседі деп сенеміз, – деді Президент.

Мемлекет басшысы жаһандық қауіпсіздік жүйесі күрделі кезеңді бастан өткеріп жатқанын атап өтіп, қақтығыстар мен шиеленістер, геосаяси текетірестер әлемнің кез келген мемлекетіне әсер ететін қауіпті үрдіске айналғанына тоқталды.

– Осындай алмағайып заманда 30 жылдан астам уақыт шешімін таппаған шиеленіске қатысты Әзербайжан мен Арменияның Бейбітшілік декларациясына қол қойғанын ерекше атап өткім келеді. Бұл тұрақтылық пен экономикалық өрлеуге жол ашатын тарихи мәміле болды. Қазір әлемдегі геосаяси ахуал аса күрделі, сондықтан түркі елдері ортақ мүдде жолында күш жұмылдыруға тиіс. Бүгінде жаһан жұрты бізді зор сын-қатерлерге төтеп бере алатын, беделі мықты, ынтымағы жарасқан мемлекеттер ретінде таниды. Бірқатар ел біздің Ұйымға ерекше қызығушылық танытуда. Бұл ретте Қазақстан ынтымақтастық аясын кеңейтуге бағытталған «Түркі мемлекеттері ұйымы+» форматын құру идеясын қолдайды. Осы бастама біздің Ұйымның халықаралық беделін арттыруға жол ашатыны сөзсіз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президенттің айтуынша, Түркі мемлекеттері аумағында тұрақтылықты, қауіпсіздік пен бейбітшілікті нығайту ісінде Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің рөлі мен әлеуеті ерекше.

– Кеңесті толыққанды халықаралық ұйымға айналдыру үдерісіне қолдау көрсеткен Әзербайжан тарапына, сондай-ақ барша түркі мемлекеттеріне шынайы ризашылығымды білдіремін. Түркі елдерінің қауіпсіздікті нығайту және сын-қатерлерге, соның ішінде терроризмге қарсы тұру жолындағы мақсат-мүддесі – ортақ, сондықтан осы бағыттағы ықпалдастығымыз табысты жүзеге асуда. Бәріміз жаһандық қауіпсіздікті сақтау жолындағы бастамаларды қолдап келеміз. Бірақ біз мұнымен шектеліп қалмауымыз керек, – деді Мемлекет басшысы.

Қасым-Жомарт Тоқаев көптеген елдердің шекараға бағынбайтын жаңа қатермен бетпе-бет келіп отырғанын алға тартып, Ұйым аясында Киберқауіпсіздік кеңесін құруды ұсынды.

– Бұл Кеңес мемлекеттеріміздің іс-қимылын үйлестіріп, күш жұмылдыруға жағдай жасайды. Сонымен қатар цифрлық қауіпсіздік пен технологиялық байланысты бекемдей түседі. Биыл қыркүйекте осы тақырып бойынша Алматыда өткен конференция нәтижелері киберқауіпсіздік саласындағы ықпалдастықты күшейту аса маңызды екенін тағы да растады, – деді Президент.

Мемлекет басшысы экономикалық ынтымақтастықты тұрақтылық пен өсіп-өркендеудің түп негізі ретінде атады.

– Біз 2040 жылға дейінгі Түркі әлемінің даму бағдарын толық іске асыруға баса мән беруіміз қажет. Бүгінгі саммит осы жоспарды нақты шаралармен толықтыруға тиіс. Ұйымға қатысушы әр мемлекеттің өзіне тән артықшылығы және жетістігі бар. Соған қарамастан Ұйым аясында сауда-экономика саласындағы ірі жобаларды жүзеге асыру үшін нақты тетіктер ұсынылған. Соның бірі – Түркі инвестициялық қоры. Осы қаржы ұйымының мүмкіндіктерін барынша пайдалануымыз керек. Биыл Түркістанда елдеріміздің экономика және сауда министрлері бас қосады. Сол кезде Қор қаржыландыратын жобалар тізімін жасаған жөн болар еді. Өнеркәсіп саласындағы ықпалдастық елдеріміздің экономикасын әртараптандыру ісінде маңызды рөл атқарады. Осы орайда, Түркі сауда-өнеркәсіп палатасының әлеуеті зор деп есептейміз. Келесі жылы осы палатаға Қазақстан төраға болады. Бұл бағытта біз нақты жобаларға басымдық беретін Өнеркәсіптік кооперация бағдарламасын қабылдауды ұсынатын боламыз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президент көлік-логистика саласындағы әріптестікті жаңа деңгейге көтеруді басты міндеттің бірі санайды.

– Елдеріміз Шығыс пен Батысты, Оңтүстік пен Солтүстікті жалғайтын тоғыз жолдың торабы – Еуразия төрінде орналасқан. Қазір Қазақстан аумағы арқылы 5 халықаралық теміржол дәлізі өтеді. Азия мен Еуропа арасында тасымалданатын жүктің 85 пайызға жуығы Қазақстан арқылы жөнелтіледі. Жақында біз «Достық – Мойынты» теміржолының екінші желісін іске қостық. Бұл қадам ТрансҚазақстан теміржол дәлізін қарқынды дамытуға ықпал етеді. Жаңа жол жүк тасымалының көлемін 5 есе арттыруға мүмкіндік береді. Бұдан басқа тағы да екі маңызды теміржол салынып жатыр. Осы жобалар аймақтық логистиканы әртараптандыру ісіне тың серпін беретіні анық. Транскаспий халықаралық көлік бағдары Еуразиядағы жол торабының стратегиялық бөлігіне айналды. Соңғы 5 жылда Орта дәліз арқылы тасымалданатын жүк көлемі 6 есе өсті. Жақында Ұйымға мүше мемлекеттердің көлік министрлері Алматыда бас қосты. Тараптар кездесуде осы жол бағдарына қатысты бірқатар келісімге қол жеткізді. Бұл ретте біз түркі мемлекеттерін Орта дәліз бойындағы әуе хабтары, теміржол бекеттері және теңіз порттары инфрақұрылымын жаңғыртуға белсене атсалысуға шақырамыз. Қазір көлік-транзит саласын цифрландыруға қатысты жұмыс қарқынды жүріп жатыр. Осы орайда Жасанды интеллект технологиясын пайдалану тиімді болатыны сөзсіз. Сондықтан беделді сарапшыларды тарта отырып, Ұйым аясында арнайы Цифрлық мониторинг орталығын құру мәселесін талқылауды ұсынамыз, – деді Мемлекет басшысы.

Президент Қазақстан цифрландыру ісіне, соның ішінде жасанды интеллект саласын дамытуға ерекше мән беретінін мәлімдеп, толық цифрлық ел болуды стратегиялық мақсат ретінде айқындағанын жеткізді.

– Жасанды интеллектіні жаппай дамыту үшін білікті мамандар даярлауды қолға алдық. Бағдарлама аясында жыл басынан бері 400 мыңнан астам студент арнайы білім алды. Сондай-ақ жасанды интеллект мамандарын оқытатын тұңғыш зерттеу университетін ашуды жоспарлап отырмыз. Қазақстан осы оқу ордасында білім алуға ниет білдірген түркі елдерінің жастарына арнайы гранттар бөлуге дайын, – деді Мемлекет басшысы.

Бұдан бөлек, Қасым-Жомарт Тоқаев аталған салалар бойынша Ұйым аясында жүзеге асыруға болатын бірқатар бастамаға тоқталып өтті.

– Жуырда Астанада Alem.AI жасанды интеллект орталығы ашылды. Соның негізінде Түркі мемлекеттері ұйымының Цифрлық инновациялар орталығын құруды ұсынамыз. Бұл Орталық стартаптарды қолдап, бірлескен жобаларды дамытуға жол ашады. Жасанды интеллект саласында тәжірибе алмасуға және венчурлік капитал тартуға мүмкіндік береді. Біз цифрландыру және жасанды интеллектінің әлеуетін халықтарымыздың игілігі үшін ұтымды пайдалануымыз қажет. Сонымен қатар жаңа технологиялардан туындайтын тәуекелдер мен сын-қатерлердің алдын алуымыз керек. Сондықтан келесі жылы Қазақстанда өтетін Ұйымның бейресми саммитін «Жасанды интеллект және цифрлық даму» тақырыбына арнауды ұсынамын. Осы жиынның қарсаңында білікті сарапшылардың басын қосып, халықаралық конференция ұйымдастыруға дайынбыз, – деді Президент.

Қасым-Жомарт Тоқаев қазіргі жағдайда энергетика мәселесіне де баса мән беру керек екенін айтты.

– Бұл – экономикамыздың тірегі, стратегиялық әріптестігіміздің негізі. Бүгінде біз ортақ инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асырудамыз. Энергия тасымалдаудың қауіпсіз әрі ыңғайлы жолдарын қарастырып жатырмыз. Қазақстан, Әзербайжан және Өзбекстан арасындағы жасыл энергия дәлізі – осы саладағы жемісті ынтымақтастық үлгісі. Сонымен бірге жаңартылатын энергия көздеріне, ең алдымен, күн энергиясына айрықша назар аудару қажет деген ойдамыз. Осыған орай, Түркі мемлекеттері ұйымы аясында Энергия тиімділігі жөніндегі озық тәжірибе кеңесін құруды ұсынамыз. Дегенмен мұнай мен газды, уранды, көмірді, сирек кездесетін минералдарды игеру және оларды тиімді пайдалану Қазақстанның энергетикалық стратегиясының негізі болып қала береді, – деді Президент.

Мемлекет басшысының пікірінше, қазір әлемде аса күрделі мәселеге айналған су тапшылығы таяу арада Орта Азиядағы ең өзекті сын-қатер болуы мүмкін.

– Өзен-сулардың ортақ игілік екенін ескере отырып, оны тиімді пайдалану үшін жаңа тәсілдер керек деп санаймыз. Суару жүйесіне цифрлық бақылау орнату, тамшылатып суару әдістерін кеңінен қолдану, су қоймаларының тиімділігін арттыру жөнінде бірлескен бағдарлама қабылдауға болады. Қазір Каспий теңізі тартылып бара жатқанын білесіздер. Бұған бәріміз алаңдап отырмыз. Қарт Каспийдің түркі жұрты үшін орны қашанда бөлек. Оны халықтарымыздың арасындағы дәнекер деуге болады. Соңғы жылдары теңіз деңгейінің төмендеуі аймақтың экологиясы мен экономикасына кері әсерін тигізіп отыр. Бұл – жаһандық ауқымдағы мәселе. Мен мұны Шанхай ынтымақтастық ұйымының саммитінде және Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының мерекелік сессиясында айттым. Біз тамырлас және шекаралас елдер ретінде Каспий теңізінің ахуалын жақсартуға баса мән беруіміз керек. Мен түркі мемлекеттерін осы бағытта күш біріктіріп, бірлескен жобалар әзірлеуге, халықаралық бастамаларды қолдауға шақырамын. Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымының қолдауымен келесі жылы сәуірде Өңірлік саммит өткізуді жоспарлап отыр. Тақырып: «Тұрақты болашақ жолындағы ортақ көзқарас». Біз түркі елдері осы саммиттің жұмысына жоғары деңгейде белсене қатысады деп үміттенеміз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекет басшысы Ұйымға мүше елдер арасында сауда-экономикалық және саяси ықпалдастықпен қатар, мәдени-гуманитарлық байланыс та нығайып келе жатқанын тілге тиек етті.

– Биыл Ақтау қаласы Түркі әлемінің мәдени астанасы болып жарияланды. Соның аясында бірқатар іс-шара ұйымдастырылды. Каспий жағалауында түркі мәдениетінің фестивалі өтті. Осы маңызды іс-шараға 100 мыңнан астам көрермен қатысты. Бұған қоса, биыл Алматы қаласы Түркі әлемі жастарының астанасы атанды. Біз өскелең ұрпақты бауырластық рухында тәрбиелеп, жастарымыздың мәдени ықпалдастығын нығайтуды қолға алуымыз қажет. Осыған орай, келесі жылы Алматыда Креативті экономика форумын өткізуді ұсынамыз. Мұндай қадам жастарымызды жақындастыруға, олардың білімін және білігін арттыруға мүмкіндік береді. Қазақта «Өнерлі өрге жүзеді» деген сөз бар. Шын мәнінде, өнер, білім, ғылым құндылықтары өркениетіміздің өрісін кеңейтуге ықпал етеді. Қазақстанда елдеріміздің зиялы қауым өкілдерінің басын қосып, арнайы іс-шара өткізген орынды болар еді. Бұл іс-шараны Ұйымымыздың Ақсақалдар кеңесінің аясында өткізуге болады. Оның үстіне, Түркі әлемін зерттеушілер клубын құруды ұсынамыз. Оны Түркі Академиясының негізінде қалыптастыруға болады, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президент сөз соңында түркі халықтарының тұтастығы мен ынтымағын нығайта түсуге шақырды.

– Әзербайжанның әйгілі ақыны әрі осы тарихи жердің тумасы Бахтияр Вахабзаденің «Түріктің түрікке дұшпандық жасауға хақысы жоқ!» деген өсиеті бар. Біз аға буынның ұлағатты сөздерін жадымызда сақтап, түркілердің түбі бір туыс, бірлігі бекем бауыр екенін бүкіл әлемге паш етіп келеміз, – деді ол.

Мемлекет басшысы Ұйымға төрағалық ететін Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиевке мол табыс және сәттілік тіледі.

Саммитте Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиев, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоған, Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев, Мажарстан Премьер-министрі Виктор Орбан, Түрікменстан Халк Маслахатының төрағасы Гурбангулы Бердімұхамедов, Түркі мемлекеттері ұйымының бас хатшысы Кубанычбек Өмірәлиев және байқаушы тараптардың басшылары сөз сөйледі.