Президенты Казахстана и Узбекистана провели совместный брифинг для представителей СМИ
Жаңалықтар
Рабочий вывод
Что важно в документе
Токаев высоко оценил роль Мирзиёева в подъеме казахско-узбекских отношений и укреплении образа Центральной Азии как региона сотрудничества.
Достигнута договоренность расширять сотрудничество в промышленности, автомобилестроении, строительстве и энергетике.
Казахстан и Узбекистан создали стратегический альянс для развития Центральной Азии.
г. Ташкент, Узбекистан В своем выступлении Глава государства Касым-Жомарт Токаев выразил признательность Президенту Шавкату Мирзиёеву и всему узбекскому народу за теплый прием, оказанный казахской делегации. – Казахи и узбеки – братские народы и дружественные соседи, которых издревле связывают общие корни. Наш образ жизни, обычаи, культура, менталитет и языки во многом схожи, а исторические пути тесно переплетены. Благодаря этим священным ценностям двусторонние отношения развиваются беспрецедентными темпами. Между странами налажен конструктивный и активный политический диалог на высшем уровне, с каждым годом укрепляются торгово-экономические связи. В промышленной сфере реализуются инвестиционные проекты с высоким потенциалом. Мы придаем большое значение расширению регионального сотрудничества, обеспечению безопасности и стабильности. Кроме того, углубляются культурно-гуманитарные контакты двух стран. Главная цель данного визита – укрепление уз дружбы и добрососедства между братскими народами, открытие новых горизонтов многопланового сотрудничества и, в конечном итоге, вывод казахско-узбекских отношений на качественно новый уровень, –отметил Касым-Жомарт Токаев. По мнению Главы государства, достигнутые договоренности всецело отвечают коренным интересам двух народов и демонстрируют незыблемость казахско-узбекской дружбы, добрососедства, стратегического партнерства и союзничества. – Будучи Президентом Казахстана, считаю своей обязанностью уделять первостепенное внимание развитию многопланового сотрудничества с Узбекистаном. Хотел бы подчеркнуть, что, вопреки всякого рода домыслам так называемых «экспертов», Казахстан и Узбекистан отнюдь не соперники и даже не конкуренты, а стратегические партнеры, надежные союзники, вместе идущие по пути прогресса и развития. Наши народы – истинные братья, близкие друзья, проявляющие искреннее уважение друг к другу, – заявил Президент. Касым-Жомарт Токаев отметил огромный вклад Шавката Мирзиёева в выведение двусторонних отношений на беспрецедентно высокий уровень и в признание Центральной Азии как региона дружбы и сотрудничества в мире. – Благодаря сильному руководству Президента Шавката Мирзиёева Узбекистан добился впечатляющих результатов во многих сферах, стал известен всему миру как успешно развивающееся государство. Результаты масштабных реформ находят свое отражение в устойчивом росте экономики, повышении благосостояния населения, динамичном преображении городов, качественном развитии всех сфер жизни. Узбекистан заметно укрепил свое влияние на международной арене, вносит значительную лепту в обеспечение региональной и международной безопасности и сотрудничества. В Казахстане искренне поддерживают братский узбекский народ, радуются его успехам, – подчеркнул Глава нашего государства. Как сообщил Президент, Казахстан и Узбекистан сформировали в регионе прочный стратегический альянс, нацеленный на созидательное развитие всего обширного региона. По его словам, в ходе переговоров был обсужден широкий круг вопросов двусторонней повестки, а также намечены приоритеты дальнейшего многогранного взаимодействия. – Главный итог – это обоюдная договоренность и далее прилагать все усилия для укрепления и развития стратегического партнерства и союзничества. В достижении общих целей особое место отводится двусторонней торговле. За последние несколько лет ежегодный объем товарооборота между двумя странами стабильно превышает 4 млрд долларов. Это результат последовательной работы наших правительств и прямого диалога бизнеса. При этом имеется значительный потенциал для наращивания взаимной торговли, – сказал он. Глава государства отметил, что достигнута договоренность продолжить работу по поступательному расширению сотрудничества в промышленности, автомобилестроении, строительном секторе, энергетике. – Приоритетной задачей определено укрепление связей в сельскохозяйственной отрасли, в которой Казахстан и Узбекистан обладают достаточным ресурсным, промышленным и кадровым потенциалом. При объединении возможностей наши страны могут выступить гарантом продовольственной безопасности всего региона, серьезно усилить свои позиции на мировых рынках. В сфере агропромышленного комплекса прорабатывается ряд проектов, в том числе по переработке зерна и мясомолочной продукции. Условились оказывать всестороннюю поддержку совместным проектам в агросекторе, – сообщил Президент. Касым-Жомарт Токаев указал на необходимость дальнейшего наращивания деловых контактов. – В Казахстане успешно работают более 6 тысяч предприятий с участием узбекского капитала. Мы настроены на углубление сотрудничества в данном направлении, готовы и далее создавать комфортные условия для узбекского бизнеса. Положительная тенденция – это усиление взаимодействия между регионами. Ранее действовавший Межрегиональный форум теперь преобразован в постоянно действующий Совет глав регионов. Данное решение отражает серьезность наших намерений и высокие ожидания, которые мы возлагаем на данную структуру, – отметил Глава государства. Президент обозначил большое значение Международного центра промышленной кооперации на казахско-узбекской границе, запуск которого окажет очень серьезное позитивное воздействие на развитие взаимной торговли. По словам Касым-Жомарта Токаева, новым перспективным направлением определена строительная отрасль. Казахстанские компании активно задействованы в реализации градостроительного проекта «Новый Ташкент», а также в возведении жилых и социальных объектов. В рамках достигнутых ранее договоренностей будет реализован проект по строительству гостиниц Astana в Ташкенте и Tashkent в Астане. Отдельный блок переговоров был посвящен транзитно-транспортной сфере. Отмечен рост объемов грузоперевозок по территории Казахстана и Узбекистана. – По итогам 9 месяцев текущего года объем железнодорожных перевозок между нашими странами вырос на более чем 15% и превысил 22 млн тонн. Условились и далее сообща совершенствовать тарифную политику, улучшать условия транспортировки грузов, продолжить модернизацию пунктов пропуска на границе и цифровизацию таможенных систем. Уверен, все эти шаги создадут условия для укрепления транспортной взаимосвязанности наших стран, – сказал Президент. Касым-Жомарт Токаев также рассказал о совместной реализации значимых проектов в энергетической отрасли. – Успешные результаты показывает газовый проект Россия – Казахстан – Узбекистан. Совместными усилиями мы намерены наращивать объемы транзита газа. Кроме того, имеются хорошие перспективы для расширения сотрудничества в нефтяной сфере и атомной промышленности. Подчеркнута необходимость тесной координации усилий в водно-энергетической сфере в духе добрососедства, взаимного уважения и учета интересов друг друга. Мы намерены продолжить конструктивное сотрудничество в данном направлении. В приоритете внедрение цифровых решений в водной сфере, совместное развитие систем учета и мониторинга водных ресурсов. Перспективным определено усиление взаимодействия в области информационных технологий и искусственного интеллекта. В этой отрасли наши страны имеют собственные наработки, совместное развитие которых может иметь мультипликативный эффект для всего центральноазиатского региона, – считает Касым-Жомарт Токаев. В выступлении было отмечено, что расширение культурно-гуманитарных связей традиционно служит надежным залогом устойчивых и долгосрочных отношений между двумя государствами. – Регулярные перекрестные Дни культуры, активный диалог между творческой интеллигенцией, открытие памятников выдающимся личностям – все это крайне востребовано нашими братскими народами. Отдельно обсуждались перспективы совместной деятельности в области образования и науки, молодежных контактов. На днях состоялся очередной Конгресс молодежи Казахстана и Узбекистана. Ярким примером существенного продвижения в данном направлении стало открытие в прошлом году филиалов вузов двух стран. Мы нацелены на укрепление взаимодействия между университетами, расширение программ академического обмена, проведение совместных научных форумов и стажировок. В настоящее время наблюдается большой интерес к богатому историко-культурному наследию Узбекистана со стороны казахских туристов. В прошлом году их количество достигло трех миллионов человек. Для дальнейшего раскрытия потенциала этой сферы правительствам поручено продолжить работу по развитию совместных туристических проектов, – сообщил Глава нашего государства. В ходе переговоров президенты вновь подтвердили единые позиции по актуальным вопросам региональной и глобальной повестки. – Особое внимание уделено обеспечению стабильности и безопасности в Центральной Азии. Согласились, что устойчивое развитие региона – это наша общая цель, отвечающая коренным интересам всех братских народов. Завтра мы вместе примем участие в 7-ой Консультативной встрече глав государств Центральной Азии. Казахстан высоко оценивает узбекское председательство, в ходе которого возросла интенсивность контактов на всех уровнях, внедрены новые действенные механизмы сотрудничества. Приняты важные документы, нацеленные на упрочение нормативно-правовой и институциональной основы формата Консультативных встреч. Уверен, завтрашний саммит станет еще одним важным этапом в развитии нашего многостороннего взаимодействия, – сказал Касым-Жомарт Токаев. В заключение Глава государства выразил удовлетворение итогами переговоров и поблагодарил Шавката Мирзиёева за исключительное гостеприимство. В свою очередь Президент Узбекистана отметил значимость сегодняшних переговоров для укрепления двусторонних взаимоотношений по широкому спектру направлений. – Итоги государственного визита Президента Республики Казахстан Касым-Жомарта Кемелевича Токаева еще раз наглядно подтвердили высокий уровень союзнических отношений между нашими странами. Этот визит стал важным событием в новой истории нашего многопланового сотрудничества и дал мощный импульс его расширению. Достигнутые договоренности и подписанные соглашения, несомненно, наполнят наше партнерство конкретным содержанием, откроют новые горизонты для совместных проектов и создадут прочную основу устойчивого развития двух братских стран, – подытожил свое выступление Шавкат Мирзиёев.
Өзбекстан, Ташкент қаласы
Қасым-Жомарт Тоқаев Президент Шавкат Мирзиёевке және барша өзбек ағайынға қазақ делегациясына қонақжайлық көрсетіп, ыстық ықыласпен қарсы алғаны үшін алғыс айтты.
– Қазақ пен өзбек – бауырлас халықтар, ежелден еншісі бір тату көршілер. Қос халықтың болмысы, салт-дәстүрі, мәдениеті, ділі мен тілі – ұқсас, тарихы – тамырлас. Осы қастерлі құндылықтардың арқасында қарым-қатынасымыз бұрын-соңды болмаған қарқынмен дамып жатыр. Елдеріміз арасында жоғары деңгейдегі сындарлы әрі белсенді саяси диалог орнаған. Сауда-экономикалық байланыстарымыз жылдан жылға нығайып келе жатыр. Өнеркәсіп саласында әлеуеті зор инвестициялық жобаларды жүзеге асырып жатырмыз. Аймақтық деңгейдегі бірлескен іс-әрекеттерді дамытуға, қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз етуге баса мән беріп отырмыз. Бұған қоса, екі елдің мәдени-гуманитарлық байланысы да тереңдей түсті. Осы сапарымның басты мақсаты – бауырлас халықтар арасындағы достық пен тату көршілікті бекемдеу, сан қырлы ынтымақтастықтың жаңа жолдарын ашу, түптеп келгенде, қазақ-өзбек қарым-қатынастарын жаңа сапалы деңгейге көтеру, – деді Қазақстан Президенті.
Мемлекет басшысының айтуынша, бүгінгі уағдаластықтар екі елдің ұлттық мүдделеріне сай келеді әрі халықтарымыз арасындағы мызғымас достықты, тату көршілікті, стратегиялық серіктестік пен одақтастықты көрсетеді.
– Қазақстан Президенті ретінде Өзбекстанмен көпжоспарлы ынтымақтастықты дамытуға басымдық беру міндетім деп санаймын. Кейбір сарапшысымақтар айтып жүргендей, Қазақстан мен Өзбекстан – бақталас та, бәсекелес те емес, керісінше, өркендеу жолында тізе қосып, қатар келе жатқан стратегиялық серіктес, сенімді одақтас. Халықтарымыз бір-бірін шынайы құрмет тұтатын жақын бауырлар, достар, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев Шавкат Мирзиёевтің екіжақты қарым-қатынасты жаңа сапалы деңгейге көтеруге және әлемнің Орталық Азияны достық пен бірліктің аймағы ретінде тануына үлкен үлес қосқанын атап өтті.
– Президент Мирзиёевтің қуатты басшылығымен Өзбекстан көптеген салада тамаша жетістіктерге жетті, дүние жүзіне табысты дамып келе жатқан ел ретінде танылды. Ауқымды реформалардың нәтижесі орнықты экономикалық өсімнен, халықтың әл-ауқатының артуынан, қалалардағы қарқынды өзгерістерден және қоғамның барлық бағытындағы сапалы дамудан көрінеді. Өзбекстан әлемдік аренадағы өзінің орнын нығайтып, халықаралық және өңірлік қауіпсіздік пен ынтымақтастықты қамтамасыз етуге айтарлықтай үлес қосты. Қазақстандықтар бауырлас өзбек халқына шынайы қолдау көрсетіп, жетістіктеріне қуанады, – деді Мемлекет басшысы.
Президент Қазақстан мен Өзбекстан тұтас аймақтың дамуын көздейтін өңірлік берік стратегиялық альянс қалыптастырғанын айтты. Сондай-ақ келіссөздер барысында екіжақты күн тәртібінің кең көлемді мәселелері талқыланып, елдеріміздің сан қырлы ықпалдастығын одан әрі дамытудың басымдықтары белгіленгеніне тоқталды.
– Негізгі қорытынды – өзара уағдаластықтар және стратегиялық серіктестік пен одақтастықты нығайту мен тереңдетуге күш салу. Ортақ мақсатқа қол жеткізуде екіжақты сауданың орны ерекше. Кейінгі кезеңде екі ел арасындағы тауар айналымының жыл сайынғы көлемі тұрақты түрде 4 миллиард доллардан аса қаржыны құрайды. Бұл – үкіметтеріміздің дәйекті жұмысы мен бизнестің тікелей диалогының нәтижесі. Дегенмен сауда-саттықты арттыруға әлі де айтарлықтай әлеует бар, – деді ол.
Мемлекет басшысы өнеркәсіп, автокөлік шығару, құрылыс секторы, энергетика салаларында соңғы жылдары айтарлықтай табысқа қол жеткенін атап өтіп, тараптар бұл бағыттағы ынтымақтастықты кезең-кезеңімен кеңейту жұмыстарын жалғастыруға келіскеніне тоқталды.
– Ауыл шаруашылығы саласындағы байланыстарды нығайту басым міндет ретінде белгіленді. Аталған бағытты өрістетуге Қазақстан мен Өзбекстанның жеткілікті ресурстары бар, өнеркәсіп және кадр әлеуеті де жоғары. Елдеріміз өз мүмкіндіктерін біріктіру арқылы өңірдің азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етіп, әлемдік нарықтағы орнын күшейте алады. Агроөнеркәсіп кешеніндегі бірқатар жоба, соның ішінде бидай мен ет-сүт өнімдерін өңдеу мәселелері пысықталуда. Агросектордағы бірлескен жобаларға жан-жақты қолдау көрсетуге келістік, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, іскерлік топтар арасындағы байланыстарды одан әрі кеңейту қажет.
– Қазақстанда өзбек капиталының қатысуымен 6 мыңнан аса кәсіпорын табысты жұмыс істейді. Біз осы бағыттағы ынтымақтастықты арттыруға, өзбек бизнесінің өркен жаюына қолайлы жағдай жасауға дайынбыз. Өңірлер арасындағы ықпалдастықтың күшеюі – оң үрдіс. Бұрынғы Өңіраралық форум Өңір басшыларының кеңесі ретінде қайта құрылып, ұдайы қызмет атқарады. Бұл шешім біздің ниетіміз бен осы құрылымға артқан үмітіміздің қаншалықты салмақты екенін байқатады, – деді Мемлекет басшысы.
Президент қазақ-өзбек шекарасында ашылатын Халықаралық өнеркәсіп кооперациясы орталығы өзара сауданы дамытуға соны серпін беретініне тоқталды.
Тағы бір перспективті бағыт – құрылыс саласы. Қазақстандық компаниялар «Жаңа Ташкент» қала құрылысы жобаларына, сондай-ақ тұрғын үй мен әлеуметтік нысандар салуға белсенді түрде атсалысып жатыр. Бұған дейінгі келісімдерге сәйкес Ташкентте «Astana», Астанада «Tashkent» қонақ үйлері бой көтереді.
Келіссөздердің бір парасы көлік-транзит саласын дамытуға арналған. Қазақстан мен Өзбекстан аумағы арқылы өтетін жүк тасымалының көлемі артқан.
– Биылғы 9 айдың қорытындысы бойынша елдеріміз арасында теміржолмен тасымалдау көлемі 15 пайыздан аса өсіп, 22 миллион тоннадан асты. Алдағы уақытта да бірлесе отырып, тариф саясатын жетілдіруге, жүк тасымалы шарттарын жеңілдетуге, шекарадағы өткізу бекеттерін жаңғыртуға және кеден жүйесін цифрландыруға келістік. Бұл қадамдар елдеріміздің көлік байланысын нығайтатынына сенімдімін, – деді Президент.
Энергетика саласында маңызды жобаларды бірлесіп жүзеге асыру бойынша ауқымды жұмыс атқарылуда.
– «Ресей – Қазақстан – Өзбекстан» газ жобасы табысты нәтиже көрсетті. Бірлескен күш-жігеріміз арқылы көгілдір отынды тасымалдау көлемін арттыруға ниеттіміз. Бұдан бөлек, мұнай мен атом өнеркәсібі салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтудің перспективасы зор. Тату көршілік, өзара құрмет рухында және бір-біріміздің мүдделерімізді ескере отырып, су энергетикасы саласындағы әлеуетімізді үйлестіру қажет екенін атап өттік. Бұл бағытта сындарлы ынтымақтастықты жалғастыруға бейілміз. Су саласына цифрлық шешімдерді енгізуге, су ресурстарын есепке алу мен мониторингтеу жүйесін бірлесе дамытуға басымдық береміз. Ақпараттық технологиялар мен жасанды интеллект бағытындағы ықпалдастықты күшейтудің келешегі мол. Бұл ретте елдеріміздің дербес жобалары бар. Оларды бірлесіп дамыту бүкіл Орталық Азияға мультипликативті әсер берер еді, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Сондай-ақ мемлекеттер арасындағы орнықты және ұзақ мерзімді қарым-қатынас орнатудың кепілі ретінде мәдени-гуманитарлық байланыстарды тереңдетуге баса мән берілді.
– Мәдениет күндерін алма-кезек өткізу, шығармашылық өкілдерінің байланысын жолға қою, көрнекті тұлғаларға ескерткіштер ашу – мұның барлығы бауырлас халықтар үшін өте қажет дүниелер. Білім мен ғылым саласындағы бірлескен жұмыс перспективасы, жастар арасында қарым-қатынас орнату мәселелері де талқыланды. Күні кеше Қазақстан мен Өзбекстан жастарының кезекті конгресі өтті. Бұл бағыттағы айтарлықтай ілгерілеудің жарқын үлгісі ретінде былтыр екі елдің жоғары оқу орындарының филиалдары ашылды. Біз университеттер арасындағы ықпалдастықты нығайтуды, академиялық алмасу бағдарламаларын көбейтуді, бірлескен ғылыми форумдар мен тағылымдама өткізуді көздейміз. Қазіргі уақытта Өзбекстанның бай мәдени-тарихи мұраларына қазақ туристерінің зор қызығушылығы байқалады. Былтыр олардың саны үш миллионға жетті. Бұл саланың әлеуетін аша түсу үшін үкіметтерімізге бірлескен туристік жобаларды дамыту жұмыстарын жалғастыруды тапсырдық, – деді Мемлекет басшысы.
Келіссөздер барысында президенттер өңірлік және жаһандық күн тәртібінің өзекті мәселелері бойынша ұстанымдары ортақ екенін тағы да растаған.
– Орталық Азияның тұрақтылығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге баса мән бердік. Өңірдің орнықты дамуы – барлық бауырлас халықтардың түпкі мүдделеріне сай келетін ортақ мақсатымыз. Ертең біз Орталық Азия мемлекеттері басшыларының 7-ші консультативтік кездесуіне қатысамыз. Қазақстан барлық деңгейде тығыз байланыс орнатып, ынтымақтастықтың жаңа тетіктерін енгізген өзбек тарапының төрағалығын жоғары бағалайды. Консультативтік кездесулер форматының нормативтік-құқықтық және институционалдық негізін нығайтуға бағытталған маңызды құжаттар қабылданды. Ертеңгі Саммит біздің сан қырлы ықпалдастығымызды дамытуда тағы бір маңызды кезең болатынына сенімдімін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Сөз соңында Мемлекет басшысы келіссөздер қорытындысына көңілі толатынын жеткізіп, Президент Шавкат Мирзиёевке айрықша қонақжай көңілі үшін ризашылығын білдірді.
Шавкат Мирзиёев бүгінгі келіссөздер екіжақты ықпалдастықтың кең көлемді бағыттарын нығайтуда маңызды рөл атқаратынын жеткізді.
– Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың бұл сапары екі ел арасындағы одақтастық қатынастардың деңгейі жоғары екенін тағы да растады. Аталған сапар біздің көпжоспарлы ынтымақтастығымыздың жаңа тарихындағы айтулы оқиғаға айналды және байланыстарымызды арттыруға тың серпін берді. Қол жеткізілген уағдаластықтар мен келісімдер серіктестігімізді нақты мазмұнмен толықтырып, бірлескен жобалардың көкжиегін кеңейтіп, бауырлас екі елдің дамуына берік негіз қалайды, – деді Өзбекстан Президенті.