Касым-Жомарт Токаев и Сердар Бердымухамедов провели брифинг для представителей СМИ
Жаңалықтар
Рабочий вывод
Что важно в документе
Токаев выразил уверенность в укреплении казахско-туркменских отношений благодаря визиту Бердымухамедова.
Токаев упомянул совместные энергетические проекты с Туркменистаном.
Отмечая особую значимость государственного визита Президента Сердара Бердымухамедова, Глава нашего государства подчеркнул, что братский Туркменистан является важным и надежным партнером Казахстана. – Наши народы объединяют узы искренней дружбы, общие исторические корни и духовно-культурные ценности. Именно на этой незыблемой основе казахско-туркменские отношения динамично развиваются в духе стратегического партнерства. Налажен политический диалог на высоком уровне, из года в год крепнут торгово-экономические связи. Наши страны активно участвуют в поддержании безопасности и стабильности в регионе, — сказал Касым-Жомарт Токаев. Пользуясь случаем, Президент поздравил Сердара Бердымухамедова и весь братский туркменский народ с 30-летием постоянного нейтралитета Туркменистана. – Последовательная политика нейтралитета снискала Туркменистану высокий авторитет на международной арене, стала символом приверженности Туркменистана идеалам мира, стабильности и безопасности, – сказал Глава государства. Как сообщил Касым-Жомарт Токаев, в ходе переговоров был обсужден широкий круг вопросов двусторонней повестки и намечены приоритеты дальнейшего взаимодействия. Первостепенное внимание было уделено расширению торгово-экономических связей. – Благодаря совместным усилиям товарооборот между нашими странами стабильно превышает полмиллиарда долларов. Показатели этого года также обнадеживают. Мы с уважаемым Президентом Туркменистана условились предпринять необходимые шаги для увеличения объема взаимной торговли до одного миллиарда долларов. В этих целях Казахстан предложил принять План работы по увеличению товарооборота. Для поддержки бизнесменов двух стран принято решение о создании на взаимной основе торговых домов. Мы также условились рассмотреть вопрос об открытии коммерческих прямых авиарейсов между городами двух стран, – отметил Глава нашего государства. В современных реалиях стратегическое значение приобрела транзитно-транспортная сфера. Здесь особая роль, по его мнению, отводится железной дороге Казахстан – Туркменистан – Иран, которая выступает важным звеном транспортного коридора Север – Юг. – За 10 месяцев текущего года объем перевозок составил полтора миллиона тонн, увеличившись на 14%. Принимаются меры по оптимизации тарифов, упрощению административных процедур. Активно развивается приграничная инфраструктура, модернизируется пункт пропуска. Постепенно решается задача стыковки дорожной инфраструктуры по направлению Туркменбаши – Гарабогаз – граница Казахстана. Договорились в полной мере использовать транспортно-логистические возможности каспийских портов Актау, Курык и Туркменбаши для интенсификации контейнерных перевозок, – сообщил Президент. Кроме того, в ходе переговоров были обсуждены перспективы строительства железнодорожной линии в направлении Южной Азии через Афганистан. Далее в выступлении было подчеркнуто, что важной сферой взаимодействия является сельское хозяйство. – Подробно обсудили перспективы наращивания поставок казахстанской пшеницы на туркменский рынок. Здесь у нас имеются резервы для увеличения экспорта растительных масел, макаронных изделий, мясомолочной продукции. Мы затронули перспективы строительства зернового терминала на туркменско-афганской границе, – сказал Касым-Жомарт Токаев. Глава государства отдельно остановился на совместных проектах в сфере энергетики. По его словам, на протяжении многих лет Казахстан является надежным партнером в транспортировке туркменского природного газа в Китай. По итогам сегодняшних переговоров стороны договорились продолжить взаимодействие в рамках текущих проектов в области газопереработки, развитии газотранспортной инфраструктуры. Хорошим подспорьем для этого служит подписанное в прошлом году Соглашение о стратегическом сотрудничестве по развитию газовой отрасли. С учетом опыта в цифровизации государственных услуг и внедрении IT-технологий наша страна пригласила туркменскую сторону к реализации совместных проектов в этой сфере. Как было сказано далее, особое место в двусторонних отношениях традиционно занимает культурно-гуманитарная повестка. – Казахская общественность с теплотой встретила прошедшие в Астане Дни культуры Туркменистана и открытие памятника Махтумкули Фраги, приуроченное к 300-летию великого мыслителя туркменского народа. Еще одним символом дружбы и взаимного уважения наших народов стало открытие памятника Абаю в Ашхабаде. Подчеркнули необходимость всестороннего взаимодействия в сфере культуры, включая проведение фестивалей, гастролей и других совместных мероприятий. Обсуждались многообещающие перспективы развития научно-образовательных и молодежных связей. Казахстан предложил проработать возможность открытия в Туркменистане филиала одного из казахстанских вузов, – сказал Касым-Жомарт Токаев. В ходе переговоров также было подтверждено общее видение и близость позиций по актуальным вопросам региональной и международной повестки. – Мы готовы и далее тесно взаимодействовать с туркменской стороной для обеспечения стабильности, безопасности и устойчивого прогресса в региональном и глобальном масштабах. Большое значение имеют Консультативные встречи, а также взаимодействие по проблемам Каспийского моря. Казахстан высоко оценивает проведенные Туркменистаном мероприятия в рамках Международного года мира и доверия, объявленного по инициативе Ашхабада, –заявил Президент. В завершение Касым-Жомарт Токаев еще раз выразил уверенность в том, что визит Президента Сердара Бердымухамедова внесет большой вклад в укрепление казахско-туркменских отношений дружбы, добрососедства и стратегического партнерства. По словам Главы нашего государства, визит стал исторической вехой во взаимоотношениях двух стран. В свою очередь Президент Туркменистана проинформировал о позиции его страны по вопросам дальнейшего укрепления стратегического партнерства. – При обсуждении вопросов двусторонней повестки особое внимание было уделено развитию торгово-экономического сотрудничества. Были рассмотрены меры по расширению и диверсификации взаимной торговли, а также вопросы активизации инвестиционной политики для реализации совместных масштабных проектов в сфере промышленной кооперации. В этом контексте мы придаем важное значение укреплению деловых связей между бизнес-сообществами двух государств. Сфера энергетики традиционно является одним из приоритетных направлений двустороннего сотрудничества. Туркменистан выразил готовность к продолжению сотрудничества в этом направлении. Также было отмечено, что Туркменистан имеет значительные возможности для наращивания партнерства в сфере электроэнергетики и химической промышленности. Стратегическим компонентом нашего взаимодействия является транспорт и логистика. В условиях сложившейся геополитической и геоэкономической ситуации особенно актуальна задача активизации работы существующих транспортно-транзитных коридоров по направлениям Восток – Запад и Север – Юг, – сообщил Сердар Бердымухамедов.
Қасым-Жомарт Тоқаев Президент Сердар Бердімұхамедовтің қазақ жеріне мемлекеттік сапарының мәні айрықша деп санайтынын, Түрікменстан – Қазақстан үшін маңызды әрі сенімді серіктес, бауырлас ел екенін атап өтті.
– Қос халықты шынайы достық, ортақ тарих пен рухани-мәдени құндылықтар біріктіреді. Осындай мызғымас тұғыры бар қарым-қатынасымыз стратегиялық әріптестік рухында қарқынды дамып жатыр. Екі ел арасында жоғары деңгейдегі саяси диалог қалыптасты. Сауда-экономика саласындағы байланыс жылдан жылға күшейіп келеді. Мәдени-гуманитарлық бағыттағы ықпалдастық нығая түсті. Біз аймақтық қауіпсіздік пен тұрақтылықты қамтамасыз етуге белсене атсалысып келеміз, – деді Мемлекет басшысы.
Осы орайда Қасым-Жомарт Тоқаев Сердар Бердімұхамедов пен бауырлас түрікмен халқын Түрікменстанның тұрақты бейтараптығының 30 жылдығымен құттықтады.
– Бейтарап саясат жүргізу Түрікменстанның халықаралық аренадағы беделін биіктетіп, бейбітшілік, тұрақтылық пен қауіпсіздік қағидаттарына бейіл екенін көрсетті, – деді Мемлекет басшысы.
Президент келіссөздер барысында екіжақты күн тәртібінің кең көлемді мәселелері талқыланып, ықпалдастықтың басым бағыттары белгіленгенін жеткізді. Әуелгі кезекте сауда-экономикалық байланыстарды кеңейтуге назар аударылды.
– Бірлескен күш-жігеріміздің арқасында елдеріміз арасындағы тауар айналымы жыл сайын жарты миллиард доллардан асады. Биылғы көрсеткіштерге де көңіл толады. Құрметті Түрікменстан Президентімен бірге өзара сауда көлемін бір миллиард долларға дейін ұлғайту үшін қажетті шараларды қолға аламыз. Осы мақсатта Қазақстан тауар айналымын ұлғайту жөніндегі жұмыс жоспарын қабылдауды ұсынды. Екі елдің бизнес өкілдерін қолдау үшін Сауда үйлерін ашу туралы шешім қабылдадық. Сондай-ақ қос мемлекеттің қалалары арасында тікелей коммерциялық әуе рейстерін ашу мәселесін қарастыруға келістік, – деді Президент.
Қазіргі уақытта көлік-транзит саласы стратегиялық басымдыққа ие. Бұл орайда Солтүстік – Оңтүстік көлік дәлізінің маңызды буыны ретінде Қазақстан – Түрікменстан – Иран теміржол бағдары ерекше рөл атқарады.
– Биыл он айда тасымал көлемі бір жарым миллион тоннаны құрап, 14 пайыз ұлғайды. Тарифтерді оңтайландыру, әкімшілік үдерістерді жеңілдету шаралары қабылдануда. Шекара маңының инфрақұрылымы белсенді түрде дамып, өткізу бекеттері жаңғыртылып жатыр. Түрікменбашы – Гарабогаз – Қазақстан шекарасы бағыты бойынша жол инфрақұрылымдарын ұштастыру мәселесі біртіндеп шешілуде. Контейнерлік тасымалды жандандыру үшін Каспийдегі Ақтау, Құрық, Түрікменбашы порттарының көлік-логистикалық әлеуетін толық пайдалануға уағдаластық, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Бұдан бөлек, келіссөздер барысында Ауғанстан арқылы өтетін Оңтүстік Азия бағытындағы теміржол желісін тарту перспективасы қарастырылған.
Мемлекет басшысы ауыл шаруашылығы ықпалдастықтың маңызды саласы саналатынына тоқталды.
– Қазақстан бидайын түрікмен нарығына жеткізу көлемін арттыруды егжей-тегжейлі талқыладық. Сонымен қатар өсімдік майы, макарон және ет-сүт өнімдерінің экспортын ұлғайтуға мүмкіндігіміз бар. Түрікменстан-Ауғанстан шекарасында астық терминалын салу перспективасын пысықтадық, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, энергетика саласындағы бірлескен жобаларға баса мән берілген. Қазақстан түрікмен газын Қытайға тасымалдауда ұзақ жылдар бойы сенімді серіктес болып келеді. Бүгінгі келіссөздер қорытындысы бойынша тараптар газды қайта өңдеу, көгілдір отын жеткізетін инфрақұрылымды дамыту жобалары аясындағы ықпалдастықты жалғастыруға уағдаласқан. Оған былтыр қол қойылған Газ саласын дамыту бойынша стратегиялық ынтымақтастық жөніндегі келісім негіз бола алады.
Еліміз мемлекеттік қызмет көрсетуді цифрландыру және ІТ технологияларды енгізу ісіндегі тәжірибесін ескере отырып, түрікмен тарапын аталған салада бірлескен жобаларды жүзеге асыруға шақырды.
Бұдан кейін екіжақты қарым-қатынасты өрістетуде мәдени-гуманитарлық байланыстар ерекше орын алатыны айтылды.
– Қазақ халқы Астанада өткен Түрікменстанның Мәдениет күндері мен түрікмен халқының ұлы ойшылы Мақтымқұлы Пырағының 300 жылдығына орай ескерткішінің ашылуын жылы қабылдады. Ашхабадта Абайға ескерткіш қойылуы халықтарымыздың достығы мен бір-біріне құрметінің тағы бір символы болды. Фестивальдер, гастрольдер және басқа да бірлескен іс-шаралар өткізу арқылы мәдениет саласында жан-жақты ықпалдастық орнату қажет екеніне тоқталдық. Ғылым-білім беру және жастар арасындағы байланысты дамыту перспективасы жан-жақты талқыланды. Түрікменстанда қазақстандық жоғары оқу орындарының бірінің филиалын ашу мүмкіндігін қарастыруды ұсындық, – деді Мемлекет басшысы.
Келіссөздер барысында президенттер өңірлік және халықаралық күн тәртібінің өзекті мәселелері бойынша ұқсас ұстанымда екенін растаған.
– Өңірлік, сондай-ақ жаһандық ауқымда тұрақтылық, қауіпсіздік және орнықты дамуды қамтамасыз ету үшін түрікмен тарапымен тығыз ықпалдастық орнатуға әзірміз. Консультативтік кездесулер өткізу, сондай-ақ Каспий теңізінің проблемасы жөнінде ықпалдастық орнату өте өзекті. Қазақстан Ашхабадтың бастамасы бойынша жарияланған Халықаралық бейбітшілік және сенім жылы аясында Түрікменстан өткізген іс-шараларды жоғары бағалайды, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев сөз соңында Президент Сердар Бердімұхамедовтің сапары Қазақстан мен Түрікменстан арасындағы достық, тату көршілік және стратегиялық серіктестікті нығайтуға зор үлес қосатынына сенімді екенін жеткізді. Мемлекет басшысының айтуынша, бұл сапар екі ел қарым-қатынасының тарихи кезеңіне бастау болады.
Сердар Бердімұхамедов мемлекеттер арасындағы стратегиялық серіктестікті одан әрі кеңейтуге қатысты Түрікменстанның ұстанымымен бөлісті.
– Екіжақты күн тәртібін талқылау барысында сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамытуға айрықша мән берілді. Өзара сауда-саттық аясын кеңейту және әртараптандыру, сондай-ақ өнеркәсіп кооперациясы саласында бірлескен ауқымды жобаларды жүзеге асыру үшін инвестициялық саясатты жандандыру мәселелері қарастырылды. Бұл ретте екі мемлекеттің бизнес қоғамдастықтары арасындағы іскерлік байланыстарды нығайтудың маңызы зор. Энергетика – екіжақты ынтымақтастықтың басым бағыттарының бірі. Түрікменстан бұл бағыттағы жұмысты одан әрі жалғастыруға дайын. Сонымен қатар еліміздің электр энергиясы мен химия өнеркәсібіндегі серіктестікті нығайтуға айтарлықтай мүмкіндігі бар. Көлік және логистика өзара ықпалдастығымыздың стратегиялық сипатқа ие бағыты саналады. Қазіргідей күрделі геосаяси және геоэкономикалық ахуал кезінде Шығыс – Батыс және Солтүстік – Оңтүстік бағдарындағы көлік-транзит дәліздерінің жұмысын жандандыру аса өзекті, – деді Түрікменстан Президенті.