Мажилис одобрил законопроект по защите медработников от насилия в первом чтении
Мәжіліс денсаулық сақтау қызметкерлерін зорлық-зомбылықтан қорғауға бағытталған заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады
Mazhilis approved the draft law on protection of medical workers from violence in the first reading
26 ноября, Астана, Дом Мажилиса. Депутаты Мажилиса на пленарном заседании под председательством Спикера Палаты Ерлана Кошанова одобрили в первом чтении поправки в Уголовный и Уголовно-процессуальный кодексы по ужесточению наказания за физическое насилие в отношении медицинских работников. Во втором чтении были приняты Строительный кодекс и закон «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан» с сопутствующими поправками. Мажилис одобрил в первом чтении законодательные поправки в Уголовный и Уголовно-процессуальный кодексы , разработанные депутатами в реализацию поручения Главы государства. Законопроект вводит в Уголовный кодекс новую статью, устанавливающую уголовную ответственность за посягательства на жизнь, здоровье и безопасность медицинских работников, а также водителей бригад скорой помощи при исполнении ими служебных обязанностей. Руководитель рабочей группы Асхат Аймагамбетов сообщил, что, по официальным данным Министерства здравоохранения, за последние пять лет зафиксировано 280 нападений. В этой связи он напомнил, что Глава государства неоднократно поручал ужесточить наказание за подобные действия. – Какие решения рассматриваются в проекте? Мы вводим новую статью в Уголовный кодекс, которая определяет специальные субъекты «медицинский работник» и «водитель скорой медицинской помощи». Если на медсестру совершается нападение, в настоящее время преступник строго наказывается по специальной статье. А если нападение происходит на реаниматолога, спасающего жизнь человека, дело расследуется по общим основаниям, как обычное хулиганство. Справедливо ли это? Ответственность слишком мягкая. Хулиган платит небольшой штраф и спокойно продолжает жить. Здесь возникает вопрос: действительно ли для государства жизнь врача и здоровье пациентов имеют настолько низкую ценность? – подчеркнул Асхат Аймагамбетов. В рамках поправок за применение насилия, не опасного для жизни и здоровья, либо за угрозу его применения предлагается установить наказание в виде штрафа от 500 до 1000 МРП, либо исправительных работ в том же размере, либо общественных работ до 600 часов, либо ограничения или лишения свободы сроком до 3 лет. Если деяние совершено при отягчающих обстоятельствах, наказание ужесточается – от 3 до 7 лет ограничения или лишения свободы. Применение же насилия, опасного для жизни и здоровья, будет караться лишением свободы на срок от 5 до 10 лет. При наличии отягчающих обстоятельств – от 7 до 12 лет. Также проект предусматривает закрепление в Уголовно-процессуальном кодексе компетенции органов внутренних дел на проведение предварительного следствия и дознания по делам указанной категории. В ходе обсуждения депутат Олжас Нуралдинов отметил, что необходимость защищать медработников очевидна, особенно на фоне роста агрессии в их адрес. При этом, напомнил он, действующее законодательство уже предусматривает ответственность за любые хулиганские действия, оскорбления или драки. – Нередко грубость бывает взаимная, а когда речь идёт о жизни твоих близких, человек может находиться в состоянии аффекта, а по закону это считается смягчающим обстоятельством. В связи с этим у меня вопрос: как будут квалифицироваться такие ситуации, особенно если конкретные обстоятельства трудно выяснить? И означает ли это, что в любом случае врач будет прав, а нагрубивший ему человек заранее считаться нарушителем? И как быть тогда с презумпцией невиновности? – поинтересовался депутат. Вице-министр юстиции Лаура Мерсалимова пояснила, что уголовная ответственность наступает только при доказанном умышленном посягательстве на медицинского работника в связи с его профессиональной деятельностью. Все обстоятельства дела, включая мотивы, цель и эмоциональное состояние участников, учитываются, при этом принцип презумпции невиновности сохраняется. Депутаты также обсудили ряд вопросов, связанных с защитой медицинских работников и прав пациентов. В частности, были затронуты последствия роста насилия для оттока кадров, необходимость расширения уголовной ответственности, защита медицинских работников от морального насилия, регулирование случаев недостаточного внимания к людям с особыми потребностями. Особую дискуссию среди депутатов вызвала правоприменительная сторона предлагаемых новелл. Все вопросы рабочая группа должна отработать до второго чтения. Кроме того, Мажилис принял во втором чтении Строительный кодекс и сопутствующие ему поправки по вопросам архитектуры, градостроительства и строительства . О новых нормах коллег проинформировал руководитель рабочей группы Мурат Абенов. Он отметил, что кодекс направлен на решение системных проблем в строительной сфере, обеспечивая безопасную и комфортную среду, повышая ответственность участников строительства, вовлекая общественность в обсуждение градостроительной документации и учитывая особенности строительства в сейсмических зонах. Депутаты внесли ряд поправок, направленных на совершенствование градостроительной политики и строительной отрасли. Среди ключевых мер – создание градостроительных советов для координации единой политики, усиление роли маслихатов в планировании и мониторинге реализации генеральных планов, а также регламентация общественных обсуждений градостроительных проектов. Парламентарии также закрепили сроки разработки генеральных планов населённых пунктов и схем организации территории, усилили требования к строительству на сейсмоопасных участках и обязательный учёт карт природных рисков. Введены институт «технического заказчика» для строительства «под ключ», запрет на подготовку проектной документации без инженерных изысканий и цифровизация всех процессов градостроительной и строительной деятельности с интеграцией информационных систем и применением технологий информационного моделирования. Поправки предусматривают плановое инспектирование объектов, участие ГАСК и органов пожарного контроля при приёмке, увеличение гарантийных сроков строительства – до десяти лет для несущих конструкций и до пяти лет для объектов в целом, и другие нормы. Кроме того, в рамках сопутствующего закона мажилисменами внесены поправки по реновации аварийных и ветхих объектов строительства для обновления социальных объектов, а также жилого фонда. Подытоживая обсуждение Строительного кодекса, Спикер Мажилиса Ерлан Кошанов подчеркнул, что депутаты, Правительство, эксперты, урбанисты и застройщики работали над документом в течении почти двух лет. Он выразил благодарность всем, кто принимал участие в разработке этого закона и проделал огромную работу. Также во втором чтении были приняты закон «О банках и банковской деятельности в Республике Казахстан» с сопутствующими поправками по вопросам регулирования и развития финансового рынка . Документы разработаны во исполнение Посланий Президента и направлены на повышение стабильности финансового сектора, защиту прав граждан, развитие конкуренции, цифровых сервисов и регулирование новых финансовых инструментов. По информации руководителя рабочей группы Татьяны Савельевой, отдельный блок поправок направлен на усиление защиты граждан от кредитного мошенничества и повышение прозрачности процедур дистанционного кредитования. Так, биометрия при первичном получении кредита, а также создание и выпуск ЭЦП банками будут проводиться только при личном присутствии клиента. Запрещается оформление на физическое лицо более одного кредита одновременно в нескольких банках или МФО в течение одного часа. С целью снижения долговой нагрузки граждан предусматриваются ускоренная процедура внесудебного банкротства, коллективное урегулирование задолженности, продление моратория на продажу долгов физлиц коллекторам до 1 мая 2027 года. Вместе с тем снимается запрет на начисление вознаграждения по текущим банковским счетам с лимитом не более 1% годовых. Также даётся право расторжения или досрочного прекращения договора страхования в электронном формате, а страховщиков обязуют возвращать часть страховой премии при досрочном погашении кредита в течение 5 рабочих дней. В рамках реформирования финансового законодательства вводится полноценный режим обращения цифровых финансовых активов как новой категории инструментов для финансирования и привлечения инвестиций. Параллельно с этим предусматривается расширение легального оборота необеспеченных цифровых активов (криптовалют) через лицензируемых крипто-провайдеров. Также законодательно закрепляются нормы по введению единого QR-кода и системы межбанковских мобильных платежей, что повысит уровень взаимодействия между банками, обеспечит удобство и расширит доступность платёжных сервисов для граждан. Наряду с этим усилены требования к системно значимому банку. Депутаты предложили предусмотреть участие такого банка, прошедшего процедуру урегулирования, в возмещении убытков наравне с остальными банками. Кроме того, Мажилис согласился с поправками Сената в законы о республиканском бюджете и об объёмах трансфертов общего характера между республиканским и областными бюджетами, бюджетами городов республиканского значения, столицы на 2026-2028 годы . В завершение пленарного заседания мажилисмены направили 23 депутатских запросов государственным органам по актуальным социальным и экономическим темам. Все они доступны на официальном сайте и Telegram-канале Мажилиса. Пресс-служба Мажилиса – 74-68-46. Фото Ж. Жумабекова, Т. Таныбаева
26 қараша, Астана, Мәжіліс үйі. Мәжіліс спикері Ерлан Қошановтың төрағалығымен жалпы отырыс өтті. Онда депутаттар денсаулық сақтау қызметкерлеріне физикалық зорлық-зомбылық пен қатыгездік көрсеткені үшін жазаны күшейтуге бағытталған Қылмыстық және Қылмыстық-процестік кодекстерге енгізілетін түзетулерді бірінші оқылымда мақұлдады. Екінші оқылымда Құрылыс кодексі мен «ҚР банктері және банк қызметі туралы» заңдар ілеспе түзетулерімен қабылданды. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес депутаттар әзірлеген Қылмыстық кодекс пен Қылмыстық-процестік кодекске толықтырулар енгізу туралы заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды. Заң жобасы аясында Қылмыстық кодекске медицина мамандарына немесе жедел жәрдем жүргізушілеріне қызмет міндетін орындау кезінде күш көрсеткені, денсаулығы мен қауіпсіздігіне қол сұққаны үшін қылмыстық жауапкершілік жүктейтін жаңа бап енгізіледі. Жұмыс тобының жетекшісі Асхат Аймағамбетов Денсаулық сақтау министрлігінің ресми деректері бойынша, соңғы бес жылда 280 шабуыл тіркелгенін хабарлады. Осыған байланысты Мемлекет басшысы мұндай әрекеттер үшін жазаны қатаңдатуды бірнеше рет тапсырғанын еске салды. – Жобада қандай шешімдер қарастырылады? Қылмыстық кодекске «медицина қызметкері» және «жедел медициналық жәрдем жүргізушісі» деген арнайы субъектіні белгілейтін жаңа бап енгіземіз. Қазіргі таңда егер орманшыға шабуыл жасалса, қылмыскер арнайы баппен қатаң жазаланады. Ал адамның өмірін арашалап жатқан реаниматолог-дәрігерге шабуыл жасалса, бұл жай ғана бұзақылық сияқты жалпы негізде тергеледі. Бұл әділ ме? Жауапкершілік өте төмен. Бұзақы кішігірім айппұл төлеп, жайбарақат жүре береді. Бұл орайда, бір сұрақ туындайды. Сонда мемлекет үшін дәрігердің өмірі мен пациенттердің денсаулығының маңызы осынша төмен бе? – деді А.Аймағамбетов. Түзетулер аясында адам өмірі мен денсаулығына қауіпті емес күш қолданғаны үшін немесе күш қолданбақ болғаны үшін 500-ден 1000 АЕК-ке дейін айыппұл салу, не болмаса сол мөлшерде түзету жұмыстарына немесе 600 сағатқа дейін қоғамдық жұмыстарға тарту, 3 жылға дейін бас бостандығын шектеу немесе айыру жазасы ұсынылады. Егер ауыр әрекет жасалса, жаза 3 жылдан 7 жылға дейін бас бостандығын шектеу немесе бас бостандығынан айыру түрінде күшейтіледі. Ал адам өмірі мен денсаулығына қауіпті күш қолдануға қатысты 5 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қолданылады. Ауыр жағдайда жасалған болса, 7 жылдан 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы беріледі. Сонымен қатар жоба аясында Қылмыстық-процестік кодексте ішкі істер органдарының осы санаттағы істер бойынша алдын ала тергеу және анықтау жүргізу құзыреті нақтыланады. Талқылау барысында депутат Олжас Нұралдинов денсаулық сақтау қызметкерлеріне қарсы агрессияның көбейгенін ескере отырып, оларды қорғаудың өзектілігін атап өтті. Сондай-ақ қолданыстағы заңнамада кез келген бұзақылық, қорлау немесе төбелеске қатысты жазалар бар екеніне тоқталды. – Жақындарының өміріне қатер төнген кезде адам эмоционалды күйзеліске ұшырауы мүмкін, бұл заң бойынша жеңілдететін мән-жай болып саналады. Осыған байланысты менің сұрағым бар. Мұндай жағдайлар, әсіресе, нақты мән-жайды анықтау қиын болса, қалай жіктеледі? Бұл дәрігер әрқашан дұрыс және оларға дөрекілік танытқан адам қылмыскер болып саналады дегенді білдіре ме? Онда кінәсіздік презумпциясы туралы не айтуға болады? – деді депутат. Әділет вице-министрі Лаура Мерсалимова қылмыстық жауапкершілік тек медицина қызметкеріне кәсіби қызметіне байланысты қасақана шабуыл жасалғаны дәлелденген жағдайда ғана қолданылатынын түсіндірді. Оның айтуынша, істің толық мән-жайы, соның ішінде оқиғаға қатысты адамдардың ниеті, мақсаты және эмоционалды жағдайы ескеріледі, ал кінәсіздік презумпциясы күшінде қалады. Депутаттар сондай-ақ медицина қызметкерлері мен пациенттердің құқын қорғауға қатысты мәселелерді талқылады. Атап айтқанда, зорлық-зомбылықтың көбеюінің кадрлардың ауысуына әсері, қылмыстық жауапкершілікті арттыру қажеттілігі, медицина қызметкерлерін эмоционалды зорлық-зомбылықтан қорғау, ерекше қажеттіліктері бар адамдарға көңіл бөлуді реттеу және басқа да мәселелерге тоқталды. Ұсынылған түзетулердің құқықтық аспектісі депутаттар арасында ерекше пікірталас тудырды. Жұмыс тобы екінші оқылымға дейін осы мәселелердің барлығын қарастырады. Сонымен қатар Мәжіліс Құрылыс кодексін және оған сәулет, қала құрылысы және құрылыс мәселелері бойынша ілеспе түзетулерді екінші оқылымда қабылдады. Жұмыс тобының жетекшісі Мұрат Әбенов құжаттардың жаңа ережелерімен таныстырды. Депутат бұл құжаттың қауіпсіз әрі жайлы ортаны қамтамасыз ету, құрылысқа қатысушылардың жауапкершілігін арттыру, қала құрылысы құжаттамасын талқылауға қоғамды тарту және сейсмикалық аймақтардағы құрылыстың ерекшеліктерін ескеру арқылы құрылыс саласындағы жүйелі мәселелерді шешуге бағытталғанын атап өтті. Депутаттар қала құрылысы саясатын және құрылыс саласын дамытуға бағытталған бірқатар түзету енгізді. Негізгі шараларға бірыңғай саясатты үйлестіру үшін қала құрылысы кеңестерін құру, бас жоспарды жоспарлау мен іске асыруды бақылаудағы мәслихаттардың рөлін күшейту, сондай-ақ қала құрылысы жобаларын қоғамдық талқылауды реттеу кіреді. Депутаттар елдімекендердің бас жоспарларын және аумақтық жоспарлау схемаларын әзірлеу мерзімдерін белгілеп, сейсмикалық қауіпті аймақтарда құрылыс салуға қойылатын талаптарды күшейтуді және табиғи қауіптер карталарын міндетті пайдалануды ұсынды. «Толық аяқталған» құрылыс үшін «Техникалық тапсырыс беруші» институты енгізілді. Инженерлік зерттеулерсіз және барлық қала құрылысы мен құрылыс процесін цифрландырусыз жобалау құжаттамасын дайындауға, ақпараттық жүйелерді біріктіруге және ақпараттық модельдеу технологияларын пайдалануға тыйым салынды. Түзетулерде нысандарды жоспарлы тексеру, Мемлекеттік сәулет-құрылыс инспекциясының және өрт қауіпсіздігі органдарының нысанды қабылдауға қатысуы, нысанның кепілдік мерзімін жүк көтергіш құрылымдар үшін он жылға және жалпы нысан үшін бес жылға дейін арттыру және басқалары қарастырылған. Ілеспе түзетулерге депутаттар әлеуметтік нысандарды, сондай-ақ тұрғын үй қорын жаңарту үшін апаттық жағдайдағы және тозығы жеткен құрылыс нысандарын жөндеуге қатысты нормалар енгізді. Құрылыс кодексін талқылауды қорытындылай келе, Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошанов депутаттар, Үкімет, сарапшылар, урбанистер мен құрылыс компаниялары екі жылға жуық уақыт Құрылыс кодексінің жобасын әзірлеумен айналысқанын атап өтті. Ол осы заңды әзірлеуге атсалысып, ауқымды жұмысқа үлес қосқан азаматтардың барлығына алғыс білдірді. «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» заң мен оның қаржы нарығын реттеу мен дамытуға қатысты ілеспе түзетулері екінші оқылымда қабылданды. Президент Жолдауларындағы тапсырмаларды орындау мақсатымен әзірленген құжаттар банк жүйесінің тұрақтылығын және бәсекеге қабілеттілігін арттыруға, тұтынушылардың құқын қорғауды күшейтуге, ұлттық цифрлық инфрақұрылымды дамытуға бағытталған. Жұмыс тобының жетекшісі Татьяна Савельеваның айтуынша, түзетулердің жеке жиынтығы азаматтарды несие алаяқтығынан қорғауды күшейтуге және қашықтан несие беру рәсімдерінің ашықтығын арттыруға негізделген. Мысалы, бастапқы несие алу кезіндегі биометрия, сондай-ақ банктердің электронды цифрлық қолтаңбаны жасауы мен беруі тек клиенттің жеке қатысуы арқылы жүзеге асады. Жеке тұлғаларға бір сағат ішінде бірнеше банктен немесе микроқаржы ұйымынан бірнеше несие алуға тыйым салынады. Жеке тұлғалардың қарыз ауыртпалығын азайту үшін соттан тыс банкроттық рәсімдерді жеделдету, ұжымдық қарызды шешу және қарыз өндіріп алушыларға жеке қарыздарды сатуға қойылған мораторий мерзімін 2027 жылдың 1 мамырына дейін ұзарту қарастырылған. Сонымен қатар банк шоттарына жылына 1 пайыздан аспайтын лимитпен пайыздарды есептеуге тыйым салу алынып тасталды. Сақтандыру шарттарын электронды түрде бұзу немесе мерзімінен бұрын бұзу құқығы да беріледі. Ал несие мерзімінен бұрын өтелген жағдайда сақтандырушылар сақтандыру сыйлықақысының бір бөлігін бес жұмыс күні ішінде қайтаруға міндетті. Қаржы заңнамасын реформалау аясында қаржыландыру және инвестициялық құралдардың жаңа санаты ретінде цифрлық қаржы активтері айналымының толыққанды режимі енгізіледі. Лицензияланған криптопровайдерлер арқылы қамтамасыз етілмеген цифрлық активтердің (криптовалюталардың) заңды айналымы ұлғаяды. Заңнамада бірыңғай QR код және банкаралық мобильді төлем жүйесін енгізу де бекітіледі. Бұл банктер арасындағы өзара іс-қимылды жақсартып, ыңғайлылықты қамтамасыз етеді, азаматтар үшін төлем қызметтерінің қолжетімділігін арттырады. Сонымен қатар жүйелік маңызы бар банктерге қойылатын талаптар күшейтілді. Депутаттар мұндай банктердің шешім қабылдау рәсімінен өткеннен кейін басқа банктермен тең дәрежеде шығындарды өтеуге қатысуын қамтамасыз етуді ұсынды. Бұдан бөлек, Мәжіліс Сенаттың 2026-2028 жылдарға арналған республикалық бюджет және осы жылдарға арналған республикалық, облыстық бюджеттер, республикалық маңызы бар қалалар, астана бюджеттері арасындағы жалпы сипаттағы трансферттердің көлемі туралы заңдарға енгізген түзетулерімен келісті. Жалпы отырыс соңында депутаттар мемлекеттік органдарға өзекті әлеуметтік-экономикалық мәселелерге қатысты 23 сауал жолдады. Олар Мәжілістің ресми сайты мен телеграм арнасында жарияланды. Мәжілістің Баспасөз қызметі – 74-63-04. Суреттерді түсірген Ж.Жұмабеков, Т.Таныбаев.
November 26, Astana, Mazhilis House. Deputies of the Mazhilis at a plenary meeting under the chairmanship of the Speaker of the Chamber Yerlan Koshanov approved in the first reading amendments to the Criminal and Criminal Procedure Codes on tightening punishment for physical violence against medical workers. In the second reading, the Construction Code and the Law «On Banks and Banking Activity in the Republic of Kazakhstan» with accompanying amendments were adopted. The Mazhilis approved in the first reading legislative amendments to the Criminal and Criminal Procedure Codes , developed by deputies in implementation of the instruction of the Head of State. The draft law introduces into the Criminal Code a new article establishing criminal liability for encroachments on the life, health and safety of medical workers, as well as drivers of ambulance crews in the performance of their official duties. The head of the working group Askhat Aimagambetov reported that, according to official data of the Ministry of Healthcare, 280 attacks have been recorded over the last five years. In this regard, he reminded that the Head of State repeatedly instructed to tighten punishment for such actions. – What decisions are being considered in the draft? We are introducing a new article into the Criminal Code, which defines special subjects «medical worker» and «ambulance driver». If an attack is committed against a nurse, at present the criminal is severely punished under a special article. But if an attack occurs against a resuscitator saving a person's life, the case is investigated on general grounds, like ordinary hooliganism. Is this fair? The liability is too soft. The hooligan pays a small fine and calmly continues to live. Here the question arises: do the life of a doctor and the health of patients really have such low value for the state? – emphasized Askhat Aimagambetov. Within the framework of the amendments, for the use of violence not dangerous to life and health, or for the threat of its use, it is proposed to establish punishment in the form of a fine from 500 to 1000 MCI, or correctional works in the same amount, or community service up to 600 hours, or restriction or deprivation of liberty for a term of up to 3 years. If the act is committed under aggravating circumstances, the punishment is tightened – from 3 to 7 years of restriction or deprivation of liberty. The use of violence dangerous to life and health will be punished by deprivation of liberty for a term from 5 to 10 years. In the presence of aggravating circumstances – from 7 to 12 years. Also, the project provides for the consolidation in the Criminal Procedure Code of the competence of internal affairs bodies to conduct preliminary investigation and inquiry on cases of the specified category. During the discussion, deputy Olzhas Nuraldinov noted that the necessity to protect medical workers is obvious, especially against the background of the growth of aggression towards them. At the same time, he reminded, current legislation already provides for liability for any hooligan actions, insults or fights. – Often rudeness is mutual, and when it comes to the life of your loved ones, a person can be in a state of affect, and according to the law this is considered a mitigating circumstance. In this regard, I have a question: how will such situations be qualified, especially if specific circumstances are difficult to ascertain? And does this mean that in any case the doctor will be right, and the person who was rude to him will be considered a violator in advance? And what about the presumption of innocence then? – asked the deputy. Vice-Minister of Justice Laura Mersalimova explained that criminal liability occurs only in case of proven intentional encroachment on a medical worker in connection with his professional activity. All circumstances of the case, including motives, purpose and emotional state of participants, are taken into account, while the principle of presumption of innocence is preserved. Deputies also discussed a number of issues related to the protection of medical workers and patient rights. In particular, the consequences of the growth of violence for the outflow of personnel, the necessity of expanding criminal liability, protection of medical workers from moral violence, regulation of cases of insufficient attention to people with special needs were touched upon. A special discussion among deputies was caused by the law enforcement side of the proposed novelties. The working group must work out all issues before the second reading. In addition, the Mazhilis adopted in the second reading the Construction Code and accompanying amendments on issues of architecture, urban planning and construction . The head of the working group Murat Abenov informed colleagues about the new norms. He noted that the code is aimed at solving systemic problems in the construction sphere, ensuring a safe and comfortable environment, increasing the responsibility of construction participants, involving the public in the discussion of urban planning documentation and taking into account the peculiarities of construction in seismic zones. Deputies introduced a number of amendments aimed at improving urban planning policy and the construction industry. Among key measures are the creation of urban planning councils to coordinate a unified policy, strengthening the role of maslikhats in planning and monitoring the implementation of general plans, as well as regulation of public discussions of urban planning projects. Parliamentarians also consolidated the terms for the development of general plans of settlements and territory organization schemes, strengthened requirements for construction on seismically hazardous areas and mandatory consideration of natural risk maps. The institution of a «technical customer» for «turnkey» construction has been introduced, a ban on the preparation of design documentation without engineering surveys and digitalization of all processes of urban planning and construction activity with the integration of information systems and the use of information modeling technologies. Amendments provide for scheduled inspection of objects, participation of GASK and fire control bodies during acceptance, increase in construction warranty periods – up to ten years for load-bearing structures and up to five years for objects as a whole, and other norms. In addition, within the framework of the accompanying law, Mazhilis members introduced amendments on the renovation of emergency and dilapidated construction objects for the renewal of social objects, as well as the housing stock. Summing up the discussion of the Construction Code, the Mazhilis Speaker Yerlan Koshanov emphasized that deputies, the Government, experts, urbanists and developers worked on the document for almost two years. He expressed gratitude to everyone who took part in the development of this law and did a huge job. Also, in the second reading, the Law «On Banks and Banking Activity in the Republic of Kazakhstan» with accompanying amendments on issues of regulation and development of the financial market was adopted. The documents were developed in execution of the Addresses of the President and are aimed at increasing the stability of the financial sector, protecting the rights of citizens, developing competition, digital services and regulating new financial instruments. According to the information of the head of the working group Tatyana Savelyeva, a separate block of amendments is aimed at strengthening the protection of citizens from credit fraud and increasing the transparency of remote lending procedures. Thus, biometrics during the initial receipt of a loan, as well as the creation and issuance of EDS by banks will be carried out only in the personal presence of the client. It is prohibited to issue more than one loan to an individual simultaneously in several banks or MFOs within one hour. With the aim of reducing the debt burden of citizens, an accelerated procedure of out-of-court bankruptcy, collective settlement of indebtedness, extension of the moratorium on the sale of debts of individuals to collectors until May 1, 2027 are provided. At the same time, the ban on accruing remuneration on current bank accounts with a limit of not more than 1% per annum is lifted. Also, the right to terminate or early cessation of an insurance contract in electronic format is given, and insurers are obliged to return part of the insurance premium upon early repayment of a loan within 5 working days. Within the framework of reforming financial legislation, a full-fledged regime of circulation of digital financial assets is introduced as a new category of instruments for financing and attracting investments. Parallel to this, the expansion of the legal turnover of unsecured digital assets (cryptocurrencies) through licensed crypto-providers is provided. Also, norms on the introduction of a single QR code and a system of interbank mobile payments are legislatively consolidated, which will increase the level of interaction between banks, ensure convenience and expand the availability of payment services for citizens. Along with this, requirements for a systemically important bank have been strengthened. Deputies proposed to envisage the participation of such a bank, which passed the settlement procedure, in the compensation of losses on an equal basis with other banks. In addition, the Mazhilis agreed with the Senate amendments to the laws on the republican budget and on the volumes of transfers of a general nature between the republican and regional budgets, budgets of cities of republican significance, the capital for 2026-2028. At the conclusion of the plenary meeting, Mazhilis members sent 23 deputy inquiries to state bodies on topical social and economic themes. All of them are available on the official website and Telegram channel of the Mazhilis. Mazhilis Press Service – 74-68-46. Photo by Zh. Zhumabekov a , T. Tanybayev a