Утвержден четвертый том отечественной истории – «Казахское ханство»
Мемлекеттік кеңесші
Рабочий вывод
Что важно в документе
Впервые история Казахского ханства издана отдельным томом в многотомнике.
В Алматы под председательством Государственного советника Республики Казахстан Ерлана Карина состоялось очередное заседание редакционной коллегии по подготовке семитомного академического издания «История Казахстана с древнейших времен до наших дней». В ходе заседания была рассмотрена рукопись четвертого тома, посвященного периоду Казахского ханства, переработанная на основе замечаний и предложений членов редколлегии. По итогам обсуждения редакционная коллегия приняла решение об утверждении рукописи четвертого тома для дальнейшей подготовки к изданию. Как подчеркнул Государственный советник Ерлан Карин, данное событие имеет принципиальное значение для отечественной исторической науки: «Впервые в многотомном издании история Казахского ханства выделена в отдельный том и представляет собой цельное фундаментальное издание. Эпоха Казахского ханства – это важнейший ключевой этап нашей национальной истории. Четвертый том охватывает период зарождения, развития и расцвета казахской государственности на протяжении нескольких веков. В совокупности данный том академической истории Казахстана представляет собой комплексное исследование, отражающее современные научные подходы и передовые результаты изучения истории Казахского ханства, и служит важным вкладом в развитие отечественной исторической науки». Отмечая новизну издания, Госсоветник подчеркнул, что при подготовке тома использованы впервые вводимые в научный оборот письменные источники, документы и артефакты, выявленные в архивных фондах Казахстана, Китая, России, Узбекистана и других стран. Всего в четвертый том включено 187 редких документов, из них 180 – из зарубежных архивных фондов. В рамках заседания также состоялось обсуждение пятого тома академического издания «История Казахстана с древнейших времен до наших дней». Концепцию, структуру и содержание тома презентовал руководитель авторского коллектива, доктор исторических наук, директор Института истории и этнологии имени Ч.Ч. Валиханова академик Зиябек Кабульдинов. Редколлегией были заслушаны рецензии доктора исторических наук, профессора Мурата Абдирова, доктора исторических наук, академика, профессора-исследователя КазНПУ им. Абая Ханкелды Абжанова, кандидата исторических наук, директора Центрального государственного архива Сабита Шилдебая. Свои предложения также высказали члены редакционной коллегии Айдос Сарым, Мамбет Койгелдиев, Еркин Абил, Галина Ксенжик, Дихан Қамзабекұлы, Буркитбай Аяган, Кулгазира Балтабаева, Кенжехан Матыжанов, Айгуль Садвокасова, Андрей Чеботарев, Жаксылык Сабитов, Меруерт Абусеитова, Берекет Карибаев, Оразак Исмагулов, Берик Абдыгалиулы. В завершение редакционная коллегия единогласно приняла решение продолжить доработку пятого тома и рассмотреть его на следующем заседании.
Алматыда Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қариннің төрағалығымен «Қазақстан тарихы: ежелгі дәуірден бүгінге дейін» атты жеті томдық академиялық басылымды әзірлеуге қатысты редакция алқасының кезекті отырысы өтті.
Басқосуда редакциялық алқа мүшелерінің ескертулері мен ұсыныстары негізінде қайта пысықталған Қазақ хандығы кезеңіне арналған төртінші томның қолжазбасы қаралды. Талқылау қорытындысы бойынша редакция алқасы төртінші томның қолжазбасын бекітіп, баспаға дайындау туралы шешім қабылдады.
Мемлекеттік кеңесші аталған еңбектің отандық тарих ғылымындағы маңызы зор екеніне назар аударды.
– Алғаш рет Қазақ хандығының тарихы көптомдық академиялық басылымда бөлек том әрі біртұтас іргелі еңбек ретінде қарастырылып отыр. Қазақ хандығының тарихы – ұлттық тарихымыздың ең негізгі кезеңі. Төртінші томда қазақ мемлекеттілігінің бірнеше ғасырға жалғасқан қалыптасу, даму, гүлдену кезеңдері толық қамтылған. Тұтастай алғанда Қазақстанның академиялық тарихының төртінші томы кешенді зерттеу болып саналады. Онда Қазақ хандығы тарихын зерттеудегі заманауи ғылыми тәсілдер мен озық нәтижелер қамтылған. Бұл отандық тарих ғылымының дамуына қосылған маңызды үлес болып есептеледі, – деді Ерлан Қарин.
Басылымның жаңалығына тоқталған Мемлекеттік кеңесші томды әзірлеу барысында Қазақстан, Ресей, Қытай, Өзбекстан және басқа да елдердің мұрағат қорларынан табылған жазба деректер, құжаттар мен жәдігерлер пайдаланылып, алғаш рет ғылыми айналымға енгізілгенін айтты. Төртінші томға барлығы 187 сирек құжат енгізілді, олардың 180-і шетелдің архив қорларынан алынған.
Сондай-ақ редакция алқасы «Қазақстан тарихы: ежелгі дәуірден бүгінге дейін» академиялық басылымының бесінші томын талқылады. Аталған томның тұжырымдамасын, құрылымы мен мазмұнын авторлар ұжымының жетекшісі, тарих ғылымдарының докторы, Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының директоры, академик Зиябек Қабылдинов таныстырды.
Сонымен қатар тарих ғылымдарының докторы, профессор Мұрат Әбдіровтің, тарих ғылымдарының докторы, академик, Абай атындағы ҚазҰПУ-дың зерттеуші профессоры Хангелді Әбжановтің, тарих ғылымдарының кандидаты, Орталық мемлекеттік архивтің директоры Сәбит Шілдебайдың рецензиялары тыңдалды.
Редакция алқасының Айдос Сарым, Мәмбет Қойгелдиев, Еркін Әбіл, Галина Ксенжик, Дихан Қамзабекұлы, Бүркітбай Аяған, Күлғазира Балтабаева, Кенжехан Матыжанов, Айгүл Сәдуақасова, Андрей Чеботарев, Жақсылық Сәбитов, Меруерт Әбусейітова, Берекет Кәрібаев, Оразақ Смағұлов, Берік Әбдіғалиұлы секілді басқа да мүшелері өз ой-пікірін ортаға салды.
Жиын соңында редакция алқасы академиялық басылымның бесінші томын жетілдіру жұмысын одан әрі жалғастырып, келесі отырыста қайта қарау туралы шешім қабылдады.