Госсоветник рассказал членам Национального курултая о значимости и результатах президентских реформ
Мемлекеттік кеңесші
Рабочий вывод
Что важно в документе
Парламентская реформа — продолжение политической модернизации по формуле «Сильный Президент – Влиятельный Парламент – Подотчетное Правительство».
Реализация инициатив Национального курултая продолжается.
Обсуждены поручения президента и предложения Национального курултая с IV заседания.
В Астане состоялись заседания секций Национального курултая. Перед началом работы секций Государственный советник Ерлан Карин остановился на основных итогах года. В частности, он отметил устойчивый рост экономики, запуск новых производств, создание постоянных рабочих мест, повсеместное строительство социальных объектов, продолжение модернизации транспортной инфраструктуры и другие значимые достижения. Госсоветник, подчеркнул, что позитивные итоги развития страны стали результатом масштабных реформ Президента Касым-Жомарта Токаева. Также Ерлан Карин отметил, что инициированная Главой государства парламентская реформа является логическим продолжением масштабной политической модернизации в рамках нашей базовой формулы государственного строительства «Сильный Президент – Влиятельный Парламент – Подотчетное Правительство». «Предлагаемая реформа направлена на глубинную перенастройку и повышение эффективности представительной власти. При этом она выходит за рамки простой корректировки деятельности Парламента и затрагивает фундаментальные основы конституционного устройства страны. Предполагается, что изменения коснутся как минимум 40 статей Основного закона. Данная реформа в комплексе с конституционными изменениями 2022 года фактически обеспечит переход к совершенно новой политической модели» – отметил Ерлан Карин. Государственный советник отдельно остановился на поручениях Главы государства и предложениях членов Национального курултая, озвученных на IV заседании в Бурабае. Для их системной реализации был принят специальный план, состоящий из 53 пунктов. В нем предусмотрена, в частности, подготовка 10 законопроектов по различным направлениям. Наряду с этим разработан ряд важных концептуальных документов в рамках инициатив Национального курултая, в том числе концептуальный документ, определяющий основные принципы и направления внутренней политики. Утвержден Комплексный план по борьбе с наркоманией и наркобизнесом на 2026 – 2028 годы, принята Концепция регионального развития РК на 2025 – 2030 годы. Реализованы знаковые культурно-гуманитарные проекты: общенациональный опрос «100 кітап», аудиосборник «Асыл мұра», рукопись «Хандар шежіресі» внесена в международный реестр программы ЮНЕСКО «Память мира». Государственный советник отметил, что работа по реализации инициатив Национального курултая продолжается. Так, ведется подготовка единой программы «Қазақстан балалары», которая объединит все меры по защите прав детей, осуществляется разработка законодательных норм по созданию наукоградов, регулированию деятельности неправительственных организаций, комплексной поддержке детей с особыми потребностями и пр. Далее дискуссии по реализации инициатив и предложений прошли в рабочих секциях Национального курултая – «Гражданское общество», «Социально-экономическое и культурное развитие», «Образование и наука». Модераторами секций выступили Помощник Президента Арман Кырыкбаев, заместитель Премьер-министра – министр культуры и информации Аида Балаева, министр науки и высшего образования Саясат Нурбек и министр просвещения Жулдыз Сулейменова. В рамках секций члены Национального курултая поддержали реализацию инициатив Главы государства и поделились своими новыми предложениями по отдельным направлениям. Все предложения членов Национального курултая будут консолидированы Секретариатом и проработаны совместно с заинтересованными государственными органами для рассмотрения их на следующем заседании Национального курултая. Проведение V заседания Национального курултая запланировано в городе Кызылорде в следующем году.
Астанада Ұлттық құрылтай секцияларының отырысы өтті.
Жиында Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин жылдың негізгі қорытындыларына тоқталды. Ол экономика тұрақты өсім көрсеткенін, жаңа кәсіпорындар іске қосылып, тұрақты жұмыс орындары құрылғанын, әлеуметтік нысандар құрылысы қарқын алып, көлік инфрақұрылымын жаңғырту ісі жалғасып жатқанын атап өтті.
Сондай-ақ Мемлекеттік кеңесші Президент бастамашылық еткен парламенттік реформа «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» мемлекеттік құрылыстың базалық формуласы аясындағы ауқымды саяси жаңғырудың логикалық жалғасы екенін айтты.
«Ұсынылып отырған реформа заң шығарушы билікті қайта жаңғыртуға әрі оның тиімділігін арттыруға бағытталған. Бұл ретте саяси бастама Парламент қызметін өзгертумен ғана шектелмейді, елдің конституциялық құрылымының іргелі негіздерін де қамтиды. Негізгі заңның кемінде 40 бабына өзгерістер енгізіледі деп күтіліп отыр. Аталған реформа 2022 жылғы конституциялық өзгерістермен кешенді түрде бірге жүзеге асырылады және мүлде жаңа саяси модельге көшуге жол ашады», – деді Мемлекеттік кеңесші.
Ерлан Қарин Мемлекет басшысының тапсырмалары мен Бурабайда өткен IV отырыста Ұлттық құрылтай мүшелері тарапынан айтылған бастамаларға тоқталды.
Оларды жүйелі түрде іске асыру үшін 53 тармақтан тұратын арнайы жоспар қабылданды. Онда түрлі бағыт бойынша 10 заң жобасын әзірлеу көзделген.
Ұлттық құрылтай бастамалары аясында бірқатар маңызды тұжырымдамалық құжат әзірленді. Мәселен, ішкі саясаттың негізгі қағидаттары мен бағыттарын айқындайтын тұжырымдамалық құжат дайындалды. 2026-2028 жылдарға арналған Нашақорлыққа және есірткі бизнесіне қарсы күрес жөніндегі кешенді жоспар бекітілді. 2025-2030 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының өңірлік даму тұжырымдамасы қабылданды.
«100 кітап» жалпыұлттық сауалнамасы, «Асыл мұра» аудио жинағы секілді маңызды мәдени-гуманитарлық жобалар жүзеге асырылды. Сондай-ақ «Хандар шежіресі» қолжазбасы ЮНЕСКО-ның «Әлем жады» халықаралық тізіліміне енгізілді.
Мемлекеттік кеңесші Ұлттық құрылтай бастамаларын іске асыру жұмысы жалғасып жатқанын атап өтті. Дәлірек айтқанда, балалардың құқықтарын қорғауға бағытталған шаралардың барлығын біріктіретін «Қазақстан балалары» біртұтас бағдарламасы әзірленуде, ғылыми қалашықтар құру, үкіметтік емес ұйымдардың қызметін реттеу, ерекше қажеттіліктері бар балаларды кешенді қолдау және басқа да бағыттар бойынша заңнамалық нормалар дайындалуда.
Бастамалар мен ұсыныстарды іске асыру мәселелері Ұлттық құрылтайдың «Азаматтық қоғам», «Әлеуметтік-экономикалық және мәдени даму», «Білім және ғылым» атты жұмыс секцияларында талқыланды.
Секцияларға Президент көмекшісі Арман Қырықбаев, Премьер-министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек, Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова модераторлық етті.
Секциялар аясында Ұлттық құрылтай мүшелері Президент бастамаларының жүзеге асырылуын қолдап, жекелеген бағыттарға қатысты ұсыныстарымен бөлісті.
Ұлттық құрылтай мүшелері тарапынан айтылған ұсыныстар Хатшылықта жинақталып, Ұлттық құрылтайдың келесі отырысында қарастыру үшін мүдделі мемлекеттік органдармен талқыланатын болады.
Ұлттық құрылтайдың V отырысын келесі жылы Қызылорда қаласында өткізу жоспарланып отыр.