Мажилис принял к сведению отчёт ВАП об эффективности мер господдержки предпринимателей
Мәжіліс Жоғары аудиторлық палатаның есебін тыңдады
Mazhilis took note of the SAC report on the efficiency of state support measures for entrepreneurs
24 декабря, Астана, Дом Мажилиса. Депутаты Мажилиса на пленарном заседании под председательством Спикера Палаты Ерлана Кошанова заслушали отчёт Председателя Высшей аудиторской палаты на тему «Государственный аудит эффективности оказания мер государственной поддержки субъектам частного предпринимательства » . Кроме того, во втором чтении был принят закон по вопросам поддержки и развития креативных индустрий. Представляя депутатам результаты аудита, Председатель Высшей аудиторской палаты Алихан Смаилов подчеркнул, что Главой государства особое значение придаётся созданию благоприятных условий для развития бизнеса. При этом подчёркивается важность региональной специализации и адресной поддержки конкурентноспособных предприятий. Цель проведённого аудита – понять, насколько государственная поддержка придала импульс деловой активности бизнеса. Глава ВАП отметил, что системн ым недостатк ом стало длительное отсутствие госоргана, отвечающего за формирование политики в этой сфере. Лишь в апреле 2023 года соответствующие функции возложили на Министерство национальной экономики. Однако , по его словам, порядок в системе так и не был наведён, а принятые меры оказались неактуальными. – На сегодня действует множество различных мер, механизмов и операторов, в которых обычному предпринимателю разобраться не просто. Ситуация усугубляется отсутствием надлежащего уровня цифровизации : д о сих пор не реализована централизованная информационная платформа, охватывающая все виды поддержки – от подачи заявки до оценки эффектов, – сообщил Алихан Смаилов. Он подчеркнул, что разрозненная система господдержки породила множество операторов: для субсидирования займов, экспортного финансирования, консультаций, для возмещения части затрат и других услуг . Расчёты расходов на услуги операторов не унифицированы, оценка качества оказанных ими услуг не проводится , а слабая межведомственная координация позволяет самостоятельно устанавливать правила. П о итогам аудита Высшая аудиторская палата выявила 133 млрд тенге неэффективного планирования и использования бюджетных средств, 132 млрд тенге искажения финансовой отчётности, 13 млрд тенге финансовых нарушений. Для привлечения к административной ответственности направлены 105 материалов, ещё 14 будут переданы в правоохранительные органы. В свою очередь председатель Комитета Мажилиса по экономической реформе и региональному развитию Нуртай Сабильянов представил ряд предложений по совершенствовани ю системы господдержки предпринимателей. – Правительству необходимо сформировать систему льготного кредитования в целях развития экономики. В частности, следует внедрить механизм предоставления кредитов субъектам предпринимательства по ставке 8-10% годовых. Необходимо прекратить практику предоставления безвозвратных субсидий. Поскольку за последние 3,5 года в целях поддержки субъектов бизнеса из бюджета был и направлен ы 686 млрд тенге на субсидирование процентных ставок банков, – отметил депутат. Он также подчеркнул , что в случае прекращения деятельности субъектами предпринимательства, получившими господдержку, предприятие, его учредители и акционеры обязаны вернуть её в полном объёме государству. Кроме того, предприятия, получающие меры господдержки, должны использовать сырьё, товары и услуги исключительно от предпринимателей , включённых в Реестр отечественных товаропроизводителей. Нуртай Сабильянов напомнил , что недавно депутаты инициировали и приняли поправки по введению единой цифровой платформы по мерам господдержки, которая позволит обеспечить их систематизацию и прозрачность. В этой связи он рекомендовал Правительству разработать показатели эффективности, интегрировать все информационные системы госорганов и профильных институтов развития с дальнейшим введением платформы в эксплуатацию , а также установить сроки предоставления мер поддержки и исключить возможность получения их одними и теми же предприятиями повторно. Депутаты обсудили вопросы ревизии и формирования единого реестра мер поддержки, оценки их доступности и эффективности. Особое внимание уделялось направлению ресурсов в отрасли с высокой добавленной стоимостью и экспортным потенциалом, поддержке предпринимателей из социально уязвимых групп и стимулированию бизнеса в зависимости от уровня переработки продукции. Мажилисмены подчеркнули необходимость обеспечения прозрачного доступа к мерам через «единое окно» и прекращения поддержки неэффективных предприятий. Мнения высказали также руководители фракций партий НПК, «Ауыл», « Respublica », « Ақ жол » и « AMANAT » . Все предложения и вопросы депутатов будут обобщены в итоговых рекомендациях и направлены в Правительство. По итогам обсуждения Председатель Мажилиса Ерлан Кошанов подчеркнул, что масштабные мероприятия по поддержке предпринимательства в стране реализуются уже много лет – Глава государства давал конкретные поручения. По его словам, необходимо провести комплексную ревизию всех мер поддержки, разработать единую централизованную политику, повысить институциональную ответственность и адаптировать законодательство к нуждам предпринимателей. – Глава государства поставил перед нами конкретную задачу – поддержка частного предпринимательства должна стать драйвером экономического роста. При этом государственная поддержка должна создавать рабочие места, открывать новые возможности предпринимателям и способствовать укреплению отечественного производства. Сегодняшние рекомендации Высшей аудиторской палаты и все предложения, озвученные депутатами, Правительство должно принять во внимание. Мы ещё вернёмся к этой проблеме, – заявил Ерлан Кошанов, добавив, что депутаты будут держать этот вопрос на постоянном контроле. В ходе пленарного заседания Мажилис принял во втором чтении закон по вопросам поддержки и развития креативных индустрий , инициированный депутатами Парламента. По информации руководителя рабочей группы Нургул Тау, поправки направлены на дальнейшее урегулирование порядка осуществления креативной деятельности. – Вводятся понятия «работник креативных индустрий» и «реестр субъектов креативных индустрий». Установлена компетенция Министерства культуры и информации на проведение мониторинга привлечения частных инвестиций в проекты в сфере креативных индустрий. Акиматы наделяются компетенцией по созданию условий для самореализации и развития талантов через развитие предпринимательства в сфере креативных индустрий. В целях свободы творчества и профессионального развития предусмотрены нормы по защите прав работников креативной индустрии, – рассказала мажилисвумен. При подготовк е ко второму чтению депутаты внесли поправки, предусматривающие наделение уполномоченного органа компетенциями по формировани ю и ведени ю единого реестра субъектов креативных индустрий, претендующих на господдержк у , а также по вовлечени ю молодёжи в креативные индустрии через поддержку молодёжных креативных инициатив и проектов. Кроме того, регламентируется деятельность организаторов мероприятий при проведении зрелищных культурно-массовых мероприятий с участием зарубежных артистов, а также обновляется порядок выдачи прокатного удостоверения на фильмы, предназначенные для кинопроката. На заседании п рофильные комитеты приняли в работу два новых законопроекта: по вопросам пчеловодства и по вопросам развития альтернативных источников энергии. Пресс-служба Мажилиса – 74-68-46. Фото Ж. Жумабекова, Т. Таныбаева
24 желтоқсан, Астана, Мәжіліс үйі. Мәжіліс спикері Ерлан Қошановтың төрағалығымен өткен палатаның жалпы отырысында депутаттар Жоғары аудиторлық палата төрағасының «Жеке кәсіпкерлік субъектілеріне мемлекеттік қолдау шараларын көрсету тиімділігіне жүргізілетін мемлекеттік аудит» тақырыбындағы есебін тыңдады. Сонымен қатар отырыста креативті индустрияларды қолдау мен дамыту туралы заң екінші оқылымда қабылданды. Депутаттарға аудит нәтижелерін таныстырған Жоғары аудиторлық палата төрағасы Әлихан Смайылов Мемлекет басшысы бизнесті дамыту үшін қолайлы жағдай жасауға ерекше мән беретінін атап өтті. Ол өңірлерді мамандандырудың және бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды атаулы қолдаудың маңыздылығына тоқталды. Аудиттің мақсаты – мемлекеттік қолдаудың бизнестің іскерлік белсенділігіне қаншалықты серпін беретінін анықтау екенін айтты. Жоғары аудиторлық палатаның төрағасы атап өткендей, ұзақ уақыттан бері бұл саладағы саясатты қалыптастыруға жауапты мемлекеттік органның бекітілмеуі жүйелі кемшілік болып отыр. Ұлттық экономика министрлігіне бұл міндет 2023 жылдың сәуірінде ғана жүктелген, алайда әлі де болса жүйе тәртіпке келтірілген жоқ, қабылданған шаралар жеткіліксіз болып отыр. – Бүгінгі таңда түрлі шаралар, тетіктер, операторлар көп, қарапайым кәсіпкерге оның бәрін түсіну қиын. Тиісті деңгейде цифрландырудың жүргізілмеуі жағдайды ушықтыра түседі. Өтініш беруден бастап, шаралардың әсерін бағалауға дейінгі аралықтағы қолдаудың барлық түрін қамтитын бірыңғай ақпараттық платформа әлі іске қосылған жоқ, – деді Ә.Смайылов. Оның айтуынша, мемлекеттік қолдау жүйесіндегі бірізділіктің жоқтығы салдарынан көптеген оператор пайда болған. Мәселен, қарыздарды субсидиялау, экспортты қаржыландыру, консультация беру, шығындардың бір бөлігін өтеу операторлары және басқа да қызметтерді ұсынатындар бар. Операторлардың қызметіне жұмсалатын шығыстарды есептеу бір ізге түсірілмеген, іс жүзіндегі еңбек шығындары есепке алынбайды. Операторлар көрсеткен қызметтердің сапасына бағалау жүргізілмейді. Бұл ретте ведомствоаралық үйлестіру жеткіліксіз болғандықтан, операторлар өз ережелерін орнатқан. Аудит нәтижесінде Жоғары аудиторлық палата 133 млрд теңге бюджет қаражатының тиімсіз жоспарланғанын және пайдаланылғанын, 132 млрд теңгенің қаржылық есебі бұрмаланғанын, жалпы сомасы 13 млрд теңгеге тең қаржылық бұзушылықтар болғанын анықтады. Әкімшілік жауапкершілік бойынша 105 материал жолданып, 14 материал құқық қорғау органдарына жіберілгені белгілі болды. Өз кезегінде Мәжілістің Экономикалық реформа және өңірлік даму комитетінің төрағасы Нұртай Сабильянов кәсіпкерлерді мемлекеттік қолдау жүйесін жетілдіру бойынша ұсыныстарын жеткізді. – Үкімет экономиканы дамыту үшін жеңілдетілген несие беру жүйесін қалыптастыруы керек. Атап айтқанда, кәсіпкерлік субъектілеріне жылдық 8-10 пайыз мөлшерлемемен несие беру тетігін енгізу қажет. Қайтарымсыз субсидия беру тәжірибесін тоқтатқан жөн. Соңғы 3,5 жылда бизнес субъектілерін қолдау мақсатымен бюджеттен банктердің сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауға 686 млрд теңге жұмсалған, – деді депутат. Ол сондай-ақ егер мемлекеттік қолдау алған кәсіпкерлік субъектілер өз қызметін тоқтатқан жағдайда кәсіпорын, оның құрылтайшылары мен акционерлері көрсетілген мемлекеттік қолдауды толық көлемде мемлекетке қайтаруды міндеттеу қажеттігін баса айтты. Сонымен қатар депутат мемлекеттік қолдау көрсетілген кәсіпорындар шикізатты, тауар мен қызметті тек отандық өндірушілер тізіліміне енгізілген кәсіпкерлерден ғана алуы керек деген пікір білдірді. Нұртай Сабильянов жақында депутаттар мемлекеттік қолдау шаралары бойынша бірыңғай цифрлық платформаны іске қосу бойынша түзетулер енгізіп, қабылдағанын еске салды. Бұл оларды жүйелеуді және ашықтықты қамтамасыз етеді. Осыған байланысты комитет төрағасы Үкіметке тиімділік көрсеткіштерін әзірлеуді, мемлекеттік органдар мен даму институттарының барлық ақпараттық жүйесін біріктіріп, платформаны іске қосуды ұсынды. Сондай-ақ қолдау шараларын ұсыну мерзімдерін анықтап, бір кәсіпорынға екі рет қолдау көрсетуді тоқтату қажеттігін айтты. Депутаттар қолдау шараларының бірыңғай тізілімін қайта қарау және құру, олардың қолжетімділігі мен тиімділігін бағалау мәселелерін талқылады. Ресурстарды жоғары қосылған құны мен экспорттық әлеуеті бар салаларға бағыттауға, әлеуметтік жағынан осал топтардан шыққан кәсіпкерлерді қолдауға, өнімді өңдеу деңгейіне байланысты бизнесті ынталандыруға ерекше назар аударылды. Мәжіліс депутаттары шараларға «бір терезе» қағидаты арқылы ашық қолжетімділікті қамтамасыз ету, тиімсіз кәсіпорындарды қолдауды тоқтату қажеттігін атап өтті. Қазақстан Халық партиясы, «Ауыл», Respublica, «Ақ жол» және «АМАNАТ» партиялары фракцияларының жетекшілері де өз пікірлерін білдірді. Депутаттардың барлық ұсынысы мен сұрақтары қорытынды ұсынымдарда жинақталып, Үкіметке жолданады. Талқылаудан кейін Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошанов елде кәсіпкерлікті қолдаудың ауқымды шаралары ұзақ жылдан бері жүзеге асырылып келе жатқанын, осы бағытта Мемлекет басшысы нақты тапсырмалар бергенін атап өтті. Спикер барлық қолдау шараларына кешенді ревизия жүргізіп, бірыңғай, орталықтандырылған саясатты әзірлеу, институционалдық жауапкершілікті арттыру және заңнаманы кәсіпкерлердің сұранысына бейімдеу қажет екенін айтты. – Мемлекет басшысы біздің алдымызға нақты міндет қойды. Ол – жеке кәсіпкерлікті қолдауды экономикалық өсімнің драйверіне айналдыру. Осы ретте, мемлекеттік қолдау жұмыс орындарын құрып, кәсіпкерлерге жаңа мүмкіндіктер ашып, отандық өндірісті нығайтуға ықпал етуі керек. Бүгінгі Жоғары аудиторлық палатаның ұсынымдары мен депутаттар айтқан барлық ұсынысты Үкімет назарға алуға тиіс. Біз осы мәселеге әлі де қайтып ораламыз. Бұл депутаттардың тұрақты бақылауында болады, – деді Е.Қошанов. Жалпы отырыс барысында Мәжіліс депутаттарының бастамасымен әзірленген креативті индустрияларды қолдау және дамыту мәселелері туралы заң екінші оқылымда қабылданды. Жұмыс тобының жетекшісі Нұргүл Таудың айтуынша, түзетулер шығармашылық қызметті жүзеге асыру рәсімдерін одан әрі реттеуге бағытталған. – «Креативті индустрия қызметкері» және «креативті индустрия субъектілерінің тізілімі» ұғымдары енгізіледі. Мәдениет және ақпарат министрлігінің креативті индустриялар саласындағы жобаларға жеке инвестицияларды тарту мониторингін жүргізу құзыреті белгіленді. Әкімдіктерге креативті индустриялар саласындағы кәсіпкерлікті дамыту арқылы оның әлеуетін көтеруге және талантты азаматтарды қолдауға жағдай жасау құзыреті беріледі. Шығармашылық пен кәсіби даму еркіндігі үшін креативті индустрия қызметкерлерінің құқын қорғау туралы нормалар қарастырылған, – деді Мәжіліс депутаты. Екінші оқылымға дайындық барысында депутаттар уәкілетті органның мемлекеттік қолдауға өтініш беретін креативті индустрия саласы субъектілерінің бірыңғай тізілімін құру және жүргізу, сондай-ақ жастардың шығармашылық бастамалары мен жобаларын қолдау арқылы жастарды шығармашылық салаларға тарту өкілеттігі қамтылған түзетулерді енгізді. Сонымен қатар осы құжат бойынша, шетелдік әртістер қатысатын ойын-сауық, мәдени-бұқаралық іс-шараларды өткізу кезіндегі ұйымдастырушылардың қызметі регламенттеледі. Кинопрокатқа шығатын фильмдерге прокат куәлігін беру тәртібі де өзгереді. Отырыста Палата комитеттері екі жаңа заң жобасын жұмысқа қабылдады. Олар: бал ара шаруашылығы туралы, баламалы энергия көздерін дамыту туралы заң жобалары. Мәжілістің Баспасөз қызметі – 74-63-04 Суреттерді түсірген Ж. Жұмабеков, Т.Таныбаев.
December 24, Astana, Mazhilis House . Deputies of the Mazhilis at a plenary meeting under the chairmanship of the Speaker of the Chamber Yerlan Koshanov heard the report of the Chairman of the Supreme Audit Chamber on the topic «State audit of the efficiency of providing state support measures to private entrepreneurship subjects»,. In addition, the law on issues of support and development of creative industries was adopted in the second reading. Presenting the results of the audit to the deputies, Chairman of the Supreme Audit Chamber Alikhan Smailov emphasized that the Head of State attaches special importance to creating favorable conditions for business development. At the same time, the importance of regional specialization and targeted support for competitive enterprises is emphasized. The goal of the conducted audit is to understand to what extent state support gave an impulse to the business activity of business. The head of the SAC noted that the prolonged absence of a state body responsible for policy formation in this sphere became a systemic shortcoming. Only in April 2023 were the corresponding functions assigned to the Ministry of National Economy. However, according to him, order in the system was never restored, and the adopted measures turned out to be irrelevant. – Today, there are many different measures, mechanisms and operators, which are not easy for an ordinary entrepreneur to figure out. The situation is aggravated by the lack of a proper level of digitalization: a centralized information platform covering all types of support – from submitting an application to assessing effects – has not yet been implemented, – reported Alikhan Smailov. He emphasized that the fragmented system of state support spawned many operators: for subsidizing loans, export financing, consultations, for reimbursement of part of costs and other services. Calculations of expenses for operator services are not unified, assessment of the quality of services rendered by them is not conducted, and weak interdepartmental coordination allows setting rules independently. Based on the results of the audit, the Supreme Audit Chamber revealed 133 billion tenge of inefficient planning and use of budget funds, 132 billion tenge of distortion of financial reporting, 13 billion tenge of financial violations. 105 materials were sent for attraction to administrative liability, another 14 will be transferred to law enforcement agencies. In turn, Chairman of the Mazhilis Committee on Economic Reform and Regional Development Nurtay Sabilyanov presented a number of proposals for improving the system of state support for entrepreneurs. – The Government needs to form a system of preferential lending for the purpose of economic development. In particular, it is necessary to introduce a mechanism for providing loans to entrepreneurship subjects at a rate of 8-10% per annum. It is necessary to stop the practice of providing non-repayable subsidies. Since over the last 3.5 years, 686 billion tenge were directed from the budget to subsidize interest rates of banks for the purpose of supporting business subjects, – noted the deputy. He also emphasized that in case of termination of activity by entrepreneurship subjects that received state support, the enterprise, its founders and shareholders are obliged to return it in full volume to the state. In addition, enterprises receiving state support measures must use raw materials, goods and services exclusively from entrepreneurs included in the Register of Domestic Producers. Nurtay Sabilyanov reminded that recently deputies initiated and adopted amendments on the introduction of a single digital platform on state support measures, which will allow ensuring their systematization and transparency. In this regard, he recommended the Government to develop efficiency indicators, integrate all information systems of state bodies and specialized development institutions with the subsequent introduction of the platform into operation, as well as establish terms for providing support measures and exclude the possibility of receiving them by the same enterprises repeatedly. Deputies discussed issues of revision and formation of a single register of support measures, assessment of their availability and efficiency. Special attention was paid to directing resources to industries with high value added and export potential, support for entrepreneurs from socially vulnerable groups and stimulating business depending on the level of product processing. Mazhilis members emphasized the necessity of ensuring transparent access to measures through a «single window» and ceasing support for inefficient enterprises. Opinions were also expressed by heads of factions of the PPC, «Auyl», «Respublica», «Aq Zhol» and «AMANAT» parties. All proposals and questions of deputies will be summarized in the final recommendations and sent to the Government. Based on the results of the discussion, Chairman of the Mazhilis Yerlan Koshanov emphasized that large-scale measures to support entrepreneurship in the country have been implemented for many years – the Head of State gave concrete instructions. According to him, it is necessary to conduct a comprehensive revision of all support measures, develop a unified centralized policy, increase institutional responsibility and adapt legislation to the needs of entrepreneurs. – The Head of State set a concrete task before us – support for private entrepreneurship must become a driver of economic growth. At the same time, state support must create jobs, open new opportunities for entrepreneurs and contribute to strengthening domestic production. The Government must take into account today's recommendations of the Supreme Audit Chamber and all proposals voiced by deputies. We will return to this problem again, – stated Yerlan Koshanov, adding that deputies will keep this issue under constant control. During the plenary meeting, the Mazhilis adopted in the second reading the law on issues of support and development of creative industries, initiated by Parliament deputies. According to the information of the head of the working group Nurgul Tau, the amendments are aimed at further regulating the procedure for carrying out creative activity. – The concepts «employee of creative industries» and «register of subjects of creative industries» are introduced. The competence of the Ministry of Culture and Information to conduct monitoring of attracting private investments into projects in the sphere of creative industries is established. Akimats are endowed with competence to create conditions for self-realization and development of talents through the development of entrepreneurship in the sphere of creative industries. For the purposes of freedom of creativity and professional development, norms on protecting the rights of workers of the creative industry are provided, – told the Mazhilis member. When preparing for the second reading, deputies introduced amendments providing for endowing the authorized body with competences to form and maintain a single register of subjects of creative industries claiming state support, as well as to involve youth in creative industries through support for youth creative initiatives and projects. In addition, the activity of event organizers when holding spectacular cultural-mass events with the participation of foreign artists is regulated, as well as the procedure for issuing a distribution certificate for films intended for film distribution is updated. At the meeting, profile committees accepted for work two new draft laws: on issues of beekeeping and on issues of development of alternative energy sources. Mazhilis Press Service – 74-68-46. Photo by Zh. Zhumabekov a , T. Tanybayev a