Олжас Бектенов провел совещание по вопросам совершенствования системы здравоохранения
Олжас Бектенов денсаулық сақтау жүйесін жетілдіру мәселелері бойынша кеңес өткізді
Рабочий вывод
Что важно в документе
Поручено доработать проект Комплексного плана за две недели.
Человекоцентричность закреплена как ключевой принцип в новой Конституции.
Здоровье нации объявлено главным приоритетом государства.
19 Март 2026, 13:24 Олжас Бектенов провел совещание по вопросам совершенствования системы здравоохранения Премьер-министр Олжас Бектенов провел совещание по вопросам совершенствования системы обязательного социального медицинского страхования в рамках конституционной реформы и задач, поставленных Главой государства на V заседании Национального курултая. Премьер-министр, открывая совещание, отметил, что во всенародно принятой новой Конституции ключевым принципом закреплена человекоцентричность государства. Это означает, что все решения должны быть ориентированы на конкретный результат для граждан. Одной из приоритетных задач, определенных Главой государства, является модернизация социального блока, в том числе системы здравоохранения. Необходимо обеспечить прозрачность системы обязательного социального медицинского страхования и повысить качество предоставляемых услуг населению. «На заседании Национального курултая Президент прямо обозначил основную проблему – хищение средств, выделяемых на здоровье нации. Это недопустимо. В этой связи принят ряд системных решений. Фонд передан в ведение Министерства финансов. Это сделано для блокировки существующих лазеек, исключения приписок, фальсификации документов и обеспечения жесткого финансового контроля. Главный принцип работы – каждый бюджетный тенге должен доходить до гражданина. В виде конкретной медицинской услуги, лекарственного препарата или медицинского изделия. Все расходы должны быть прозрачны и иметь свой цифровой след. Без этого мы не сможем обеспечить доверие к системе здравоохранения. Результатом трансформации Фонда должно стать: сокращение неэффективных расходов, прежде всего в сфере закупа лекарств; решение проблемы перебоев с поставками медикаментов за счет более точного планирования бюджета и учета демографических изменений, оптимизация структуры Фонда с переходом к автоматизации процессов», — подчеркнул Олжас Бектенов. Рассмотрена работа, проведенная со дня передачи Фонда под управление Министерства финансов, и обсуждены новые подходы к трансформации системы ОСМС. О принимаемых институциональных мерах Премьер-министру доложил министр финансов Мади Такиев. В рамках ОСМС ежегодно перераспределяется порядка 3,4 трлн тенге. Минфином разработаны поправки в ряд законов, направленные на оптимизацию и повышение эффективности управления средствами, вывод из тени объемов добровольного медицинского страхования, обеспечение бесперебойности медицинской помощи населению и др. Председатель правления НАО «ФСМС» Гульмира Сабденбек проинформировала о результатах проведенного анализа действующей системы ОСМС. Отмечено, что ключевой проблемой является отсутствие целостного процесса управления и ориентированность преимущественно на объемы оказанных услуг, а не на конечные результаты для пациента и системы здравоохранения в целом. Для решения данных вопросов Фондом за 1,5 месяца принят комплекс мер. В частности: усилен контроль финансовых потоков на основе анализа структуры расходов и финансовых обязательств системы; пересмотрены подходы к лимитированию объемов медицинской помощи, авансированию и оплате медуслуг; начата централизация ключевых финансовых полномочий, включая планирование, мониторинг и закуп; оптимизирована организационная структура Фонда и создан контур превентивного антифрод-контроля; начато внедрение ИИ в систему аналитического мониторинга для выявления аномалий и отклонений; ведется работа по интеграции информационных систем Фонда, Министерств здравоохранения и финансов, а также медицинских организаций. Премьер-министру представлена новая модель ОСМС 2.0, разработанная в целях перехода от операционного финансирования к стратегическому интеллектуальному управлению. Согласно новой архитектуре, Фонд будет обеспечивать не только оплату услуг, но и прогнозирование, контроль, аналитику и устойчивость всей системы здравоохранения. Обозначены четыре ключевых направления реформы, среди которых: - Актуарное управление подразумевает внедрение долгосрочного прогнозирования финансовых обязательств с учетом демографии, структуры заболеваемости и развития медицинских технологий. Это позволит заранее выявлять дисбалансы, корректировать параметры финансирования и обеспечивать долгосрочную устойчивость всей системы здравоохранения РК. - Риск-ориентированная модель, в рамках которой все медицинские организации страны планируется разделить на три категории – senim, baqylau, qauyp – и оценивать их деятельность по интегральному риск-скорингу. Добросовестные поставщики медицинских услуг смогут работать в упрощенном режиме, тогда как организации, где ранее уже были выявлены нарушения, будут находиться под усиленным контролем и аудитом. - Цифровой антифрод-контроль – аналитическая система, которая позволит автоматически выявлять приписки, дублирование услуг, необоснованные госпитализации, искусственные завышения объемов и др. Согласно международной практике, это снизит неэффективные расходы системы здравоохранения в среднем на 5–10%. - Единая цифровая архитектура объединит все процессы финансирования – от планирования до оплаты медицинской помощи с полной прослеживаемостью денежных потоков. Ключевым элементом станет использование цифрового тенге. Фондом совместно с «СК-Фармация» уже начата работа по его применению в сфере закупа лекарственных средств. Премьер-министру также были представлены функциональные возможности новой цифровой платформы Qalqan, которая является технологической основой и «цифровым щитом» создаваемой новой архитектуры ОСМС. По словам руководителя Информационно-учетного центра Жанасыла Оспанова, платформа обеспечит полную цифровизацию процессов финансирования, интеграцию с медицинскими ИС, аналитическое сопровождение всех управленческих решений и поддержку пациентов и клиник. Так, на уровне пациента в системе Qalqan будет аккумулироваться информация по услугам, госпитализациям, анализам, назначениям, медицинским расходам, разбивка затрат по ОСМС, ГОБМП. В настоящее время все эти данные разрознены и пациент зачастую не может видеть полную картину. Qalqan обеспечит единый сквозной маршрут пациента. Дополнительно граждане получат возможность сообщать о несоответствиях, что позволит создать механизм «народного контроля». На уровне медучреждений платформа будет анализировать такие сведения, как ресурсы, инфраструктура, кадровый дефицит, отклонения, финансы и др. На основе всех этих данных система будет поэтапно формировать рейтинг всех медицинских организаций страны с комплексной оценкой рисков и автоматической выработкой рекомендаций по их устранению. Кроме того, Qalqan обеспечит управляемую оркестрацию бюджета с учетом имеющихся ограничений и приоритетов. Согласно подсчетам экспертов Фонда, потенциальный экономический эффект от внедряемых новшеств составит более 200 млрд тенге. Реформа обеспечит прозрачность и полную прослеживаемость финансирования и качества медуслуг, снижение адмнагрузки на медицинских работников, что окажет положительное влияние на всю систему здравоохранения в целом. По итогам совещания Олжас Бектенов одобрил предложенные подходы и дал ряд поручений госорганам и ведомствам. Министерству юстиции, национальной экономики и здравоохранения до 25 марта т.г. внести поправки в части совершенствования деятельности Фонда. Министерству финансов совместно с министерствами здравоохранения, юстиции, национальной экономики до 31 марта т.г. внести конкретные предложения по сокращению размера ежегодного взноса государства из средств республиканского бюджета на сумму, не превышающую сумму полученного инвестиционного дохода, а также использованию накопленных активов Фонда на финансирование ГОБМП и ОСМС. Акимам Астаны, Алматы, Шымкента, всех областей, а также Министерству здравоохранения – обеспечить переход медицинских организаций, оказывающих услуги в рамках ОСМС и ГОБМП, на систему Qalqan до 15 апреля 2026 года. #Олжас Бектенов #Здравоохранение #Поручение Президента #Соцзащита Оставайтесь в курсе событий Премьер-министра и Правительства Казахстана — подписывайтесь на официальный Telegram-канал Подписаться
19 Наурыз 2026, 13:24
Премьер-министр Олжас Бектенов конституциялық реформа аясында және Мемлекет басшысының Ұлттық құрылтайдың V отырысында қойған міндеттеріне сәйкес, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесін жетілдіру мәселелері жөнінде кеңес өткізді.
Кеңесті ашқан Премьер-министр жалпыхалықтық референдумда қабылданған жаңа Конституцияда мемлекеттің негізгі қағидаты ретінде адамға бағдарланған саясаттың бекітілгенін атап өтті. Бұл қабылданатын барлық шешім ең алдымен азаматтар үшін нақты нәтижеге бағытталуы тиіс екенін білдіреді.
Мемлекет басшысы айқындаған басым міндеттердің бірі – әлеуметтік саланы, оның ішінде денсаулық сақтау жүйесін жаңғырту. Сондай-ақ міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінің ашықтығын қамтамасыз етіп, халыққа көрсетілетін қызмет сапасын арттыру қажет.
«Мемлекет басшысы Ұлттық құрылтай отырысында ұлт денсаулығына бөлінетін қаражаттың жымқырылуын басты мәселе ретінде атап өтті. Ұлт саулығына бағытталған қаржының жымқырылуы – мүлдем ақылға сыймайтын жағдай. Осыған байланысты бірқатар жүйелі шешімдер қабылданды. Қор Қаржы министрлігінің қарамағына берілді. Бұл қолданыстағы олқылықтарды жоюға, жалған есептер мен құжаттарды бұрмалаудың алдын алуға және қатаң қаржылық бақылауды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Бюджеттен бөлінетін әр теңгенің арнайы медициналық қызмет, дәрілік зат немесе медициналық құрылғы түрінде нақты азаматқа дейін жетуі алдағы жұмыстың негізгі қағидаты болуы тиіс. Барлық шығын толық ашық әрі олардың өз цифрлық ізі болуы қажет. Онсыз біз денсаулық сақтау жүйесіне деген сенімді қамтамасыз ете алмаймыз. Қорды трансформациялау нәтижесінде тиімсіз шығындарды, ең алдымен дәрілік заттарды сатып алу саласында қысқарту; бюджеттік жоспарлауды неғұрлым дәлірек жүргізу және демографиялық өзгерістерді ескеру арқылы дәрі-дәрмек жеткізудегі іркілістер мәселесін шешу; процестерді автоматтандыруға көшу арқылы Қор құрылымын оңтайландыру сияқты мақсаттарға қол жеткізілуі тиіс» , — деп атап өтті Олжас Бектенов.
Қор Қаржы министрлігінің қарамағына берілген күннен бері атқарылған жұмыстар барысы қаралып, МӘМС жүйесін трансформациялаудың жаңа тәсілдері талқыланды.
Премьер-министрге қаржы министрі Мәди Такиев қабылданып жатқан институционалды шаралар туралы баяндады. МӘМС жүйесі шеңберінде жыл сайын шамамен 3,4 трлн теңге қайта бөлінеді. Қаржы министрлігі қаражатты басқаруды оңтайландыруға және оның тиімділігін арттыруға, ерікті медициналық сақтандыру көлемін «көлеңкеден» шығаруға, халыққа медициналық көмектің үздіксіздігін қамтамасыз етуге бағытталған басқа да бірқатар заңға түзетулер әзірледі.
«Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КеАҚ басқарма төрағасы Гүлмира Сабденбек МӘМС жүйесіне жүргізілген талдау нәтижелері туралы баяндады. Біртұтас басқару үдерісінің жоқтығы және жұмыстардың науқас пен жалпы денсаулық сақтау жүйесінің түпкілікті нәтижелеріне емес, ең алдымен көрсетілген қызметтер көлеміне бағдарлануы басты мәселе екені атап өтілді.
Аталған мәселелерді шешу үшін Қор тарапынан соңғы 1,5 ай ішінде кешенді шаралар қабылданды. Атап айтқанда:
жүйенің шығыстары мен қаржылық міндеттемелері құрылымын талдау негізінде қаржы ағындарын бақылау күшейтілді;
медициналық көмек көлемін лимиттеу, медициналық қызметтерді төлеу және аванстау тәсілдері қайта қаралды;
жоспарлау, мониторинг және сатып алуды қоса алғанда, негізгі қаржылық өкілеттіктерді орталықтандыру басталды;
Қордың ұйымдық құрылымы оңтайландырылды және алаяқтық әрекеттердің алдын алуға арналған бақылау контуры құрылды;
аномалиялар мен ауытқуларды анықтау мақсатында аналитикалық мониторинг жүйесіне ЖИ енгізу басталды;
Қордың, Денсаулық сақтау және Қаржы министрліктерінің, сондай-ақ медициналық ұйымдардың ақпараттық жүйелерін интеграциялау жұмыстары жүргізілуде.
Премьер-министрге операциялық қаржыландырудан стратегиялық әрі зияткерлік басқаруға көшу мақсатында әзірленген МӘМС 2.0 жаңа моделі таныстырылды. Жаңа архитектураға сәйкес, Қор тек қызметтерге ақы төлеумен шектелмей, бүкіл денсаулық сақтау жүйесінің дамуын болжау, бақылау, талдау жүргізу және оның тұрақтылығын қамтамасыз ету функцияларын да атқарады.
Реформаның төрт негізгі бағыты белгіленді, олардың ішінде:
Актуарлық басқару демографияны, ауру түрлерін және медициналық технологиялардың дамуын ескере отырып, қаржылық міндеттемелердің жүзеге асуын ұзақмерзімді болжау тәсілін енгізуді көздейді. Бұл теңгерімсіздіктерді алдын ала анықтауға, қаржыландыру параметрлерін түзетуге және Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесінің ұзақмерзімді тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Тәуекелге бағдарланған модель бойынша еліміздің барлық медициналық ұйымдарын senim, baqylau, qauyp деген үш санатқа бөліп, олардың қызметін интегралды тәуекел-скоринг бойынша бағалау жоспарлануда. Адал медициналық қызмет көрсетушілер жеңілдетілген режимде жұмыс істей алады, ал бұрын заңбұзушылықтар анықталған ұйымдар күшейтілген бақылау мен аудитке алынады.
Цифрлық антифрод-қадағалау – бұл жалған тіркеулерді, қызметтердің қайталануын, негізсіз госпитализациялауды, көлемдердің жасанды өсуін және тағы да басқа жайттарды автоматты түрде анықтауға мүмкіндік беретін аналитикалық жүйе. Халықаралық тәжірибеге сәйкес, ол денсаулық сақтау жүйесінің тиімсіз шығындарын орта есеппен 5-10%-ға төмендетеді.
Бірыңғай цифрлық архитектура жоспарлаудан бастап медициналық көмекке ақы төлеуге дейінгі қаржыландырудың барлық процестерін біріктіреді, онда ақша ағындары толық қадағаланады. Мұндағы негізгі элемент – цифрлық теңгені пайдалану. Қор «СК-Фармациямен» бірлесіп оны дәрілік заттарды сатып алу саласында қолдану бойынша жұмысты бастады.
Сондай-ақ Премьер-министрге МӘМС-тің жаңа архитектурасының технологиялық негізі және «цифрлық қалқаны» болып саналатын Qalqan жаңа цифрлық платформасының функционалдық мүмкіндіктері таныстырылды.
Ақпараттық-есепке алу орталығының басшысы Жанасыл Оспановтың айтуынша, платформа қаржыландыру процестерін толық цифрландыруды, медициналық ақпарат жүйелерімен (АЖ) интеграциялауды, барлық басқару шешімдерін талдамалық сүйемелдеуді және пациенттер мен клиникаларды қолдауды қамтамасыз етеді.
Мәселен, пациент деңгейінде Qalqan жүйесінде қызметтер, госпитализациялар, талдаулар, тағайындаулар, медициналық шығыстар, МӘМС, ТМККК бойынша шығындарды бөлу бойынша ақпарат жинақталады. Қазіргі уақытта бұл деректердің барлығы бытыраңқы, сол себепті пациент көп ретте өзіне қатысты ахуалдың толық сипатын көре алмайды. Qalqan пациенттің бірыңғай деректер тізбегін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар азаматтар сәйкессіздіктер туралы хабарлауға мүмкіндік алады. Бұл «халықтық бақылау» механизмін құруға мүмкіндік береді.
Ал медициналық мекемелер деңгейінде платформа ресурстар, инфрақұрылымдар, кадр тапшылығы, ауытқулар, қаржы сияқты және тағы да басқа мәліметтерді талдайды. Осы деректер негізінде тәуекелдерді кешенді түрде бағалай отырып, оларды жою бойынша ұсынымдарды автоматты түрде әзірлейді. Осылайша ол елдегі барлық медициналық ұйымдардың рейтингін кезең-кезеңімен қалыптастырады. Одан бөлек, Qalqan қолданыстағы шектеулер мен басымдықтарды ескере отырып, бюджетті үйлестіре басқаруды қамтамасыз етеді.
Қор сарапшыларының есептеулеріне сәйкес, енгізілетін инновациялардың әлеуетті экономикалық әсері 200 млрд теңгеден асады. Реформа медициналық қызметтерді қаржыландыру мен оның сапасының айқындығын және толық қадағалануын, медицина қызметкерлеріне түсетін жүктеменің төмендеуін қамтамасыз етеді, бұл өз кезегінде жалпы денсаулық сақтаудың бүкіл жүйесіне оң әсер етеді.
Кеңес қорытындысы бойынша Олжас Бектенов ұсынылған тәсілдерді мақұлдап, мемлекеттік органдар мен ведомстволарға бірқатар тапсырма берді.
Әділет, Ұлттық экономика және Денсаулық сақтау министрліктері осы жылдың 25 наурызына дейін Қор қызметін жетілдіру бойынша түзетулер енгізуі тиіс.
Қаржы министрлігі Денсаулық сақтау, Әділет, Ұлттық экономика министрліктерімен бірлесіп, биылғы 31 наурызға дейін мемлекеттің жыл сайынғы жарнасы мөлшерін республикалық бюджет қаражатынан алынған инвестициялық кіріс сомасынан аспайтын сомаға қысқарту бойынша, сондай-ақ ТМККК мен МӘМС-ті қаржыландыру үшін қордың жинақталған активтерін пайдалану жөнінде нақты ұсыныстар беруі қажет.
Ал Астана, Алматы, Шымкент қалалары мен барлық өңір әкімдері, сондай-ақ Денсаулық сақтау министрлігі 2026 жылдың 15 сәуіріне дейін МӘМС және ТМККК шеңберінде қызмет көрсететін медициналық ұйымдардың Qalqan жүйесіне көшуін қамтамасыз етуі керек.
Қазақстанның Премьер-министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-каналға жазылыңыз