Мажилис одобрил в первом чтении законопроект по регулированию деятельности психологов
Мәжіліс психологтардың қызметін реттеу туралы заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады
The Mazhilis approved the bill on regulating the activities of psychologists in the first reading.
8 апреля, Астана, Дом Мажилиса. Депутаты Мажилиса на пленарном заседании под председательством Спикера Палаты Ерлана Кошанова одобрили в первом чтении законопроект «О психологической деятельности» и приняли поправки в Закон «Об ответственном обращении с животными». Во втором чтении приняты закон «О государственной службе Республики Казахстан» в новой редакции и поправки по вопросам совершенствования трудового законодательства. Кроме того, ратифицировано Соглашение с Турцией о транзите военного имущества и персонала через воздушное пространство двух стран. Проект закона «О психологической деятельности» инициирован депутатами и разработан во исполнение Предвыборной программы Президента. Его нормы направлены на формирование правовой базы в этой сфере и призваны обеспечить доступность, качество и безопасность психологической помощи. Представляя документ, соавтор инициативы, руководитель рабочей группы, депутат Мажилиса Айна Мусралимова отметила, что это не просто законопроект, а прежде всего ответ на общественный запрос на безопасность и качество. – В Казахстане за последние годы существенно вырос запрос на данный вид деятельности. При этом рынок психологических услуг до сих пор остаётся нерегулируемым. И последствия этого – не абстрактные, это реальные человеческие истории. Психологическая помощь – это работа с уязвимым состоянием, и она не может оставаться вне правового поля, – подчеркнула мажилисвумен. По её словам, впервые на законодательном уровне вводятся чёткие нормы о том, кто такие психологи и кто может заниматься психологической деятельностью. Депутаты обозначили конкретные требования к профессиональной квалификации и образованию психологов, а также закрепили принципы деятельности, включая соблюдение профессиональной тайны, этических норм и установление запрета на применение манипулятивных методов. Законопроектом определены права, обязанности психологов и получателей услуг. Кроме того, в нём предусмотрены нормы, направленные на повышение качества услуг через стандартизацию и развитие профессиональной ответственности, вводятся формы и методы психологической деятельности. Айна Мусралимова акцентировала внимание, что в целях прозрачности и повышения доверия общества предлагается обязательная регистрация всех практикующих психологов в государственном реестре. Это позволит упорядочить рынок услуг, а также исключить деятельность лиц без надлежащей квалификации. Кроме того, законопроект чётко разграничивает психологическую и медицинскую деятельность, что устраняет существующую правовую неопределённость. В ходе обсуждения депутаты задали докладчику и представителям профильных госорганов вопросы о критериях допуска к осуществлению психологической деятельности и требованиях к профильному образованию специалистов, о разграничении профессиональной психологической деятельности и коучинговых услуг, а также о механизмах регулирования рынка психологических услуг и ответственности за нарушение установленных норм. По итогам прений мажилисмены решили одобрить законопроект в первом чтении. Работа над ним продолжится на заседаниях рабочей группы с участием психологов, учёных, экспертов и задействованных государственных органов. Далее депутаты приняли поправки в Закон «Об ответственном обращении с животными» , инициированные парламентариями. С предлагаемыми нормами коллег ознакомил один из инициаторов документа, председатель Комитета Мажилиса по вопросам экологии и природопользованию Едил Жанбыршин. – В 2021 году был принят Закон «Об ответственном обращении с животными». На этапе принятия он позиционировался как современный и гуманный подход. Но сегодня мы обязаны оценивать его не по декларациям, а по фактическому результату. А результат, к сожалению, очевиден: численность бродячих собак не сократилась, а выросла. Поправками предлагается не эмоциональный, а системный пересмотр подхода. Он направлен не против животных. Он направлен против правового хаоса, безответственности и управленческой беспомощности, которые и породили эту проблему, – заявил депутат. По его информации, если в 2022 году было отловлено порядка 243 тыс. бродячих животных, на начало текущего года их количество составило уже более 276 тыс. При этом за последний год от укусов собак пострадали около 41 тыс. человек, больше половины из них – от укусов именно бродячих собак. Как сообщил Едил Жанбыршин, ключевая поправка заключается в том, что в отношении бродячих собак предлагается перейти от модели возврата в среду обитания к модели безвозвратного отлова. По его словам, с точки зрения общественной безопасности действующая модель не выдерживает критики, так как государство возвращает источник потенциальной опасности обратно в общественное пространство, откуда на него ранее и поступали жалобы. В отношении же бродячих кошек возвратная модель сохраняется. По словам соавтора поправок, это показывает, что закон не строится на принципе тотального ужесточения, а исходит из различия поведенческих рисков, санитарной опасности и фактического уровня угрозы для человека. Кроме того, вводятся сроки обязательного содержания отловленных животных. Минимальный срок временного содержания бродячих животных составит не менее 5 дней, при этом маслихатам предоставляется право устанавливать иные, в том числе более длительные сроки. Для безнадзорных животных, то есть тех, у которых потенциально может быть владелец, предусматривается срок содержания 60 дней. При этом вводится обязательное чипирование собак и кошек. Это позволит устанавливать владельца, исключить безнаказанный выброс животных на улицу, обеспечить прозрачный учёт и создать реальный механизм контроля и ответственности. Вместе с тем закрепляется ответственность владельцев домашних животных: если нарушение правил выгула привело к вреду жизни, здоровью людей, другим животным или имуществу, ущерб подлежит обязательному возмещению. В случаях причинения тяжкого или среднего вреда здоровью человека предусмотрена обязанность провести эвтаназию животного в установленном порядке. Кроме того, акиматы городов республиканского значения, столицы, районов и городов областного значения наделяются компетенцией по организации мер экстренного реагирования в части незамедлительного устранения агрессии животных с целью обеспечения безопасности граждан и общественного порядка. А уполномоченный орган получит компетенцию по утверждению перечня животных, содержание, разведение и оборот которых запрещены либо ограничены. Выступая с содокладом, руководитель рабочей группы, депутат Мажилиса Ерболат Сатыбалды подчеркнул, что обсуждение новых норм чётко показало одну истину: этот закон – не только о животных, а о порядке в обществе, ответственности, безопасности и гуманности. Сохраняя принцип недопущения жестокого обращения с животными, поправки одновременно направлены на обеспечение безопасности граждан, эффективности местного управления и установление чёткого правового порядка. Заслушав доклады, депутаты адресовали докладчику и представителям ответственных госорганов вопросы о причинах признания неэффективным метода «отлов, стерилизация, вакцинация, выпуск», применявшегося для регулирования численности бесхозяйных и безнадзорных животных. Также парламентарии интересовались практической реализацией нормы о безвозвратном отлове животных, достаточностью действующих мер ответственности за жестокое обращение с животными и необходимостью их усиления, а также другими аспектами. Отдельное внимание было уделено вопросу о том, решает ли закон проблему уклонения владельцев домашних животных от учёта, которая способствует росту числа безнадзорных животных. В ходе пленарного заседания мажилисмены также ратифицировали Соглашение между правительствами Казахстана и Турции о транзите военного имущества и персонала через воздушное пространство двух стран . Его депутатам представил заместитель министра обороны Аскар Мустабеков. Согласно документу, транзитные процессы будут осуществляться исключительно по заранее согласованным маршрутам и при строгом соблюдении требований национального законодательства. При этом предусмотрен порядок действий в чрезвычайных ситуациях. Как пояснил руководитель рабочей группы, мажилисмен Олжас Куспеков, соглашение соответствует обязательствам Казахстана, исполняемым в рамках региональных и международных организаций. Документ обеспечивает механизмы безопасности и контроля обеим сторонам. Таким образом, принцип недопущения ущерба национальной безопасности полностью соблюдается. Мажилис принял во втором чтении закон «О государственной службе Республики Казахстан» в новой редакции с сопутствующими поправками . По информации руководителя рабочей группы, депутата Марата Башимова, внесённые изменения ориентированы на системное повышение качества оказания государственных услуг и внедрение принципов клиентоориентированности. Вместе с тем определены требования к госслужащим: патриотизм, профессионализм, открытость, этичность, безупречная репутация и нетерпимость к правонарушениям и конфликту интересов. Кроме того, предусматривается профессионализация государственного аппарата. Для этого вводится институт подготовки к поступлению на госслужбу. С целью цифровизации HR-процессов отбирать кандидатов планируется полностью в цифровом формате через информационную систему «Е-қызмет». При этом в обновлённом законе предусмотрены нормы для повышения привлекательности госслужбы, привлечения и удержания квалифицированных кадров. Кроме того, совершенствуются правовые гарантии госслужащих, в том числе устанавливаются гибкие подходы и основания дисциплинарной ответственности. Гарантируется защита от незаконного вмешательства в профессиональную деятельность госслужащих, необоснованных обвинений и иных противоправных действий. Законодательно определяются проступки, дискредитирующие госслужбу, в том числе не связанные с исполнением должностных полномочий. В их числе – немедицинское потребление наркотических средств, психотропных веществ, а также управление транспортным средством в состоянии алкогольного, наркотического или токсикоманического опьянения. Предусматриваются и другие нормы. Во втором чтении был также принят депутатский закон с изменениями и дополнениями по вопросам совершенствования трудового законодательства . Руководитель рабочей группы, депутат Мажилиса Кудайберген Бексултанов сообщил, что поправками усиливаются гарантии защиты трудовых прав работников и совершенствуются отдельные процедуры. Так, закрепляются нормы по защите чести и достоинства в сфере труда. Конкретизируется порядок определения последнего рабочего дня, когда он совпадает с периодом временной нетрудоспособности или социального отпуска. Вводится обязанность работодателя письменно уведомлять сотрудника об изменении условий труда. Также регулируется порядок расторжения трудового договора по инициативе работника. Для государственных инспекторов труда вводятся обязательства по регулярному повышению квалификации в сфере трудовых отношений, безопасности и охраны труда. Также закрепляются права технических инспекторов по охране труда. Отдельный блок поправок направлен на развитие социального партнёрства. Ко второму чтению депутаты внесли нормы, которые обязывают медицинские организации по месту прикрепления работников уведомлять их посредством цифровых технологий о необходимости прохождения скрининговых исследований и направлять работодателям сведения о лицах, подлежащих таким исследованиям. Работодатели же будут обязаны обеспечивать направление работников на прохождение скринингов. Кроме того, Комитет Мажилиса по аграрным вопросам принял в работу новый законопроект с изменениями и дополнениями по вопросам ветеринарии. В заключение пленарного заседания мажилисмены направили 10 депутатских запросов государственным органам по актуальным социальным и экономическим темам. Все они доступны на официальном сайте и Telegram-канале Мажилиса. Пресс-служба Мажилиса – 74-68-46. Фото Ж. Жумабекова, Т. Таныбаева
8 сәуір, Астана, Мәжіліс үйі. Мәжіліс спикері Ерлан Қошановтың төрағалығымен өткен жалпы отырыста Мәжіліс депутаттары «Психологиялық қызмет туралы» заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдап, «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңға енгізілген түзетулерді қабылдады. Екінші оқылымда «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» заңның жаңа редакциясы және еңбек заңнамасын жетілдіру мәселелері бойынша түзетулер қабылданды. Сонымен қатар Қазақстан мен Түркия арасындағы әскери мүлік пен персоналды екі елдің әуе кеңістігі арқылы транзиттеу туралы келісім ратификацияланды. «Психологиялық қызмет туралы» заң жобасы Президенттің сайлауалды бағдарламасын іске асыру аясында депутаттардың бастамасымен әзірленген. Оның нормалары салада құқықтық негіз қалыптастыруға, психологиялық көмектің қолжетімділігін, сапасы мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған. Құжатты таныстырған Мәжіліс депутаты, бастама авторларының бірі әрі жұмыс тобының жетекшісі Айна Мысырәлімова бұл жай ғана заң жобасы емес, ең алдымен, қоғамның қауіпсіздік пен сапаға деген сұранысына жауап екенін атап өтті. – Соңғы жылдары Қазақстанда бұл қызмет түріне сұраныс айтарлықтай артты. Алайда психологиялық қызмет нарығы әлі күнге дейін реттелмеген күйде қалып отыр. Ал мұның салдары абстрактілі емес, ол – нақты адамдардың тағдыры. Психологиялық көмек – осал күйдегі адаммен жұмыс, сондықтан ол құқықтық алаңнан тыс қалмауға тиіс, – деді депутат. Айна Мысырәлімованың айтуынша, алғаш рет заңнамалық деңгейде психологтардың кім екені және психологиялық қызметпен кім айналыса алатыны нақты айқындалады. Депутаттар психологтардың кәсіби біліктілігі мен біліміне қойылатын талаптарды белгіледі, сондай-ақ кәсіби құпияны қорғау, этикалық нормаларды сақтау және манипуляциялық әдістерді қолдануға тыйым салу қағидаттарын бекітті. Заң жобасында психологтардың және қызмет алушылардың құқықтары мен міндеттері айқындалған. Сонымен қатар қызмет сапасын арттыру үшін стандарттау, кәсіби жауапкершілікті дамыту шаралары қарастырылып, психологиялық қызметтің нысандары мен әдістері енгізіледі. Айна Мысырәлімова қоғам сенімін арттыру және ашықтықты қамтамасыз ету мақсатымен қызмет көрсететін барлық психологтарды мемлекеттік тізілімге міндетті түрде тіркеуді ұсынды. Бұл қызмет нарығын реттеп, тиісті біліктілігі жоқ тұлғалардың қызметіне жол бермеу үшін қажет. Сонымен қатар, заң жобасында психологиялық және медициналық қызметтің ара-жігі айқын ажыратылады, ал бұл қолданыстағы құқықтық олқылықтарды жояды. Талқылау барысында депутаттар баяндамашы мен уәкілетті органдар өкілдеріне психологиялық қызметпен айналысуға қойылатын және мамандардың біліміне қатысты талаптар, психологиялық қызмет пен коучинг арасындағы айырмашылық, сондай-ақ қызмет нарығын реттеу тетіктері мен жауапкершілік мәселелері бойынша сұрақтар қойды. Жиын қорытындысы бойынша заң жобасы бірінші оқылымда мақұлданды. Бұл бағыттағы жұмыс психологтардың, ғалымдардың, сарапшылардың және тиісті мемлекеттік органдардың қатысуымен жұмыс тобының отырыстарында жалғасады. Бұдан кейін депутаттар «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заңға енгізілетін түзетулерді қабылдады. Ұсынылған нормаларды әріптестеріне Мәжілістің Экология мәселелері және табиғат пайдалану комитетінің төрағасы, құжатты әзірлеушілердің бірі Еділ Жаңбыршин таныстырды. – 2021 жылы «Жануарларға жауапкершілікпен қарау туралы» заң қабылданды. Заң қабылданған кезде бұл әдіс заманауи, гуманистік, өркениетті тәсіл ретінде ұсынылды. Бірақ біз заңды ниетпен емес, нәтижемен бағалауымыз керек. Ал нәтиже, өкінішке қарай, анық: бұралқы иттердің саны азайған жоқ, керісінше өсті. Бұл заң жобасы эмоциялық емес, жүйелі қайта қарауды ұсынады. Ол жануарларға қарсы бағытталмаған. Ол бүгінгі проблеманы туындатқан құқықтық бейберекетсіздікке, жауапсыздыққа, басқарушылық дәрменсіздікке қарсы бағытталған,– деді депутат. Оның мәліметінше, 2022 жылы шамамен 243 мың иесіз ит ауланса, биылғы жылдың басында олардың саны 276 мыңнан асқан. Ал соңғы бір жылда иттердің шабуылынан шамамен 41 мың адам зардап шеккен, олардың жартысынан көбі қараусыз иттердің кесірінен болған. Еділ Жаңбыршиннің айтуынша, ең негізгі түзетуі – бұралқы иттерге қатысты оларды қайтадан ортаға қайтару моделінен қайтарымсыз аулау моделіне көшу. Қолданыстағы жүйе қоғамдық қауіпсіздік тұрғысынан тиімсіз, себебі мемлекет ықтимал қауіпті қайтадан қоғамның ортасына, сол азаматтар шағымданып отырған ортаға қайта жібереді. Ал қараусыз мысықтарға қатысты қайтару моделі сақталады. Заң жобасының авторының айтуынша, бұл тәсіл аталған құжаттың жаппай қатаңдату қағидатына негізделмегенін, керісінше мінез-құлық қатерлерінің айырмашылығына, санитариялық қауіп деңгейіне және адамға төнетін нақты қатер деңгейіне негізделгенін көрсетеді. Бұдан бөлек ауланған жануарларды міндетті түрде ұстау мерзімі енгізіледі. Қаңғыбас жануарлар үшін уақытша ұстаудың ең төменгі мерзімі кемінде 5 күнді құрайды, бұл ретте мәслихаттарға өзге мерзімді, оның ішінде ұзағырақ мерзімдерді белгілеу құқығы беріледі. Ал қараусыз жүрген жануарлар үшін, яғни иесі болуы мүмкін жануарларға 60 күндік ұстау мерзімі қарастырылады. Сол сияқты, иттер мен мысықтарды міндетті түрде чиптеу тәртібі енгізіледі. Бұл олардың иесін анықтауға, жануарларды қараусыз қалдыруға жол бермеуге және есепке алу жүйесін қалыптастыруға мүмкіндік береді. Сонымен бірге жануар иелерінің жауапкершілігі күшейтіледі. Айталық, егер жануар адамның денсаулығына, басқа жануарларға немесе мүлікке зиян келтірсе, келтірілген залал міндетті түрде өтелуге тиіс. Адам денсаулығына ауыр немесе орташа зиян келген жағдайда жануарға тиісті тәртіп бойынша эвтаназия қолдану көзделген. Бұған қоса, республикалық маңызы бар қалалардың, елорданың, аудандар мен облыстық маңызы бар қалалардың әкімдіктеріне азаматтардың қауіпсіздігі мен қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету мақсатымен жануарлардың агрессиясын жедел жою бойынша шұғыл шараларды ұйымдастыру құзыреті беріледі. Ал уәкілетті органға ұстауға, көбейтуге және айналымға тыйым салынған немесе шектелген жануарлар тізбесін бекіту өкілеттігі беріледі. Қосымша баяндама жасаған Мәжіліс депутаты, жұмыс тобының жетекшісі Ерболат Сатыбалды жаңа нормаларды талқылау бір маңызды ақиқатты көрсеткенін атап өтті. Бұл заң тек жануарлар туралы емес, қоғамдағы тәртіп, жауапкершілік, қауіпсіздік және ізгілік мәселесіне бағытталады. Жануарларға қатысты қатыгездікке жол бермеу қағидатын сақтай отырып, түзетулер бір мезгілде азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, жергілікті басқарудың тиімділігін арттыруға және нақты құқықтық тәртіп орнатуға бағытталған. Баяндамаларды тыңдаған депутаттар баяндамашыға және жауапты мемлекеттік органдардың өкілдеріне иесіз және қараусыз жануарлардың санын реттеу үшін қолданылған «аулау, стерильдеу, вакцинация, қайтару» әдісінің не себепті тиімсіз деп танылғаны жөнінде сұрақтар қойды. Сонымен қатар депутаттар қайтарымсыз аулау нормасын іс жүзіне асыруға, жануарларға қатыгездік жасағаны үшін қолданыстағы жауапкершілік шараларының жеткіліктілік деңгейіне және жауапкершілікті күшейтудің қажеттілігіне және басқаларына қатысты мәселелерді көтерді. Бұдан бөлек, үй жануарлары иелерінің есепке қоюдан жалтаруы мәселесі шешіле ме деген сұраққа да ерекше назар аударылды. Жалпы отырыс барысында депутаттар Қазақстан мен Түркия үкіметтері арасындағы екі елдің әуе кеңістігі арқылы әскери мүлік пен персоналды транзиттеу туралы келісімді де ратификациялады. Аталған құжатты Қорғаныс министрінің орынбасары Асқар Мұстабеков таныстырды. Құжатқа сәйкес, транзит алдын-ала келісілген маршруттар бойынша және ұлттық заңнама талаптарын қатаң сақтай отырып жүзеге асырылады. Сондай-ақ онда төтенше жағдайлар кезіндегі әрекет ету тәртібі қарастырылған. Мәжіліс депутаты, жұмыс тобының жетекшісі Олжас Құспековтің айтуынша, бұл келісім Қазақстанның өңірлік және халықаралық ұйымдар аясында атқаратын міндеттемелеріне сәйкес келеді. Құжат екі тарап үшін де қауіпсіздік пен бақылау тетіктерін қамтамасыз етеді. Осылайша, ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтірмеу қағидаты толық сақталады. Мәжіліс «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі туралы» заңды жаңа редакцияда қабылдады. Жұмыс тобының жетекшісі, депутат Марат Башимовтың мәліметінше, енгізілген өзгерістер мемлекеттік қызмет көрсету сапасын жүйелі түрде арттыруға және клиентке бағдарланған тәсілді енгізуге бағытталған. Сонымен қатар мемлекеттік қызметшілерге қойылатын патриотизм, кәсібилік, ашықтық, әдептілік, мінсіз бедел және құқық бұзушылықтарға төзбеушілік сынды талаптар айқындалып отыр. Сондай-ақ осы құжат арқылы мемлекеттік аппаратты кәсібилендіру көзделген. Бұл мақсатта мемлекеттік қызметке даярлау институты енгізіледі. HR процестерді цифрландыру үшін кадрларды іріктеу «Е-қызмет» ақпараттық жүйесі арқылы толық цифрлық форматта жүзеге асырылады. Жаңартылған заңда мемлекеттік қызметтің тартымдылығын арттыруға, білікті кадрларды тартуға және оларды ұстап қалуға бағытталған нормалар көзделген. Сонымен қатар мемлекеттік қызметшілердің құқықтық кепілдіктері жетілдіріліп, тәртіптік жауапкершілікке қатысты икемді тәсілдер мен негіздер айқындалады. Мемлекеттік қызметшілер кәсіби қызметіне заңсыз араласудан, негізсіз айыптаулардан және басқа да құқыққа қайшы әрекеттерден қорғалуы қамтамасыз етіледі. Сондай-ақ мемлекеттік қызметтің беделіне нұқсан келтіретін теріс қылықтар заңнамалық деңгейде айқындалады, оның ішінде қызметтік міндеттерін орындауға қатысы жоқ әрекеттер де қамтылады. Олардың қатарында есірткілік және психотроптық заттарды медициналық емес мақсатта пайдалану, сондай-ақ алкогольдік, есірткілік немесе уытқұмарлық мас күйінде көлік құралын басқару бар. Бұдан өзге де нормалар көзделген. Екінші оқылымда еңбек заңнамасын жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы депутаттық заң да қабылданды. Жұмыс тобының жетекшісі, Мәжіліс депутаты Құдайберген Бексұлтановтың айтуынша, түзетулер қызметкерлердің еңбек құқықтарын қорғау кепілдіктерін күшейтуге және жекелеген рәсімдерді жетілдіруге бағытталған. Атап айтқанда, еңбек саласында ар-намыс пен қадір-қасиетті қорғау нормалары бекітіледі. Уақытша еңбекке жарамсыздық немесе әлеуметтік демалыс кезеңімен сәйкес келген жағдайда соңғы жұмыс күнін айқындау тәртібі нақтыланады. Сонымен қатар жұмыс берушінің еңбек жағдайлары өзгергені туралы қызметкерді жазбаша түрде хабардар ету міндеті енгізіледі. Бұған қоса қызметкердің бастамасы бойынша еңбек шартын бұзу тәртібі де реттеледі. Мемлекеттік еңбек инспекторлары үшін еңбек қатынастары, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау салаларында біліктілікті тұрақты арттыру міндеті енгізіледі. Сонымен қатар еңбекті қорғау жөніндегі техникалық инспекторлардың құқықтары бекітіледі. Түзетулердің жеке блогы әлеуметтік әріптестікті дамытуға бағытталған. Екінші оқылымға дейін депутаттар медициналық ұйымдарды қызметкерлерді цифрлық технологиялар арқылы скринингтік тексерулерден өту қажеттігі туралы хабардар етуге және осындай тексеруден өтуге тиіс азаматтар туралы мәліметтерді жұмыс берушілерге жолдауға міндеттейтін нормаларды енгізді. Өз кезегінде, жұмыс берушілер қызметкерлерді скринингтен өтуге жіберуді қамтамасыз етуге тиіс. Сонымен қатар Мәжілістің Аграрлық мәселелер комитеті ветеринария мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы жаңа заң жобасын жұмысқа қабылдады. Жалпы отырыс соңында депутаттар өзекті әлеуметтік және экономикалық мәселелер бойынша мемлекеттік органдарға 10 депутаттық сауал жолдады. Олардың барлығы Мәжілістің ресми сайтында және Telegram-арнасында жарияланған. Мәжілістің Баспасөз қызметі – 74-63-02. Фото: Ж.Жұмабеков, Т.Таныбаев.
April 8, Astana, Mazhilis House. Mazhilis deputies, at a plenary session chaired by Speaker Erlan Koshanov, approved the draft law "On Psychological Activity" in its first reading and adopted amendments to the Law "On the Responsible Treatment of Animals." The amended Law "On Civil Service of the Republic of Kazakhstan" and amendments to improve labor legislation were adopted in its second reading. Furthermore, an agreement with Turkey on the transit of military equipment and personnel through the airspace of the two countries was ratified. The draft law "On Psychological Activity" was initiated by members of parliament and developed in pursuance of the President's Election Platform. Its provisions are aimed at establishing a legal framework in this area and are intended to ensure the accessibility, quality, and safety of psychological care. Presenting the document, co-author of the initiative, working group leader and Mazhilis Deputy Aina Musralimova noted that this is not just a bill, but, first and foremost, a response to public demand for safety and quality. – In Kazakhstan, demand for this type of activity has grown significantly in recent years. However, the psychological services market remains unregulated. The consequences of this are not abstract; they reflect real human stories. Psychological assistance involves working with vulnerable individuals, and it cannot remain outside the legal framework, the Mazhilis member emphasized. According to her, for the first time, clear regulations are being introduced at the legislative level regarding who psychologists are and who can engage in psychological work. Deputies outlined specific requirements for the professional qualifications and education of psychologists and established principles of work, including maintaining professional confidentiality, ethical standards, and prohibiting the use of manipulative methods. The draft law defines the rights and responsibilities of psychologists and service recipients. Furthermore, it includes provisions aimed at improving the quality of services through standardization and the development of professional responsibility, and introduces forms and methods of psychological work. Aina Musralimova emphasized that, in order to ensure transparency and increase public trust, mandatory registration of all practicing psychologists in a state registry is proposed. This will streamline the services market and eliminate the activities of individuals without the proper qualifications. Furthermore, the bill clearly distinguishes between psychological and medical activities, eliminating existing legal uncertainty. During the discussion, the deputies asked the speaker and representatives of relevant government agencies about the criteria for admission to psychological activities and the requirements for specialized education for specialists, the distinction between professional psychological work and coaching services, as well as mechanisms for regulating the psychological services market and liability for violating established standards. Following the debate, the Mazhilis members decided to approve the bill in the first reading. Work on it will continue at working group meetings involving psychologists, scientists, experts, and relevant government agencies. The deputies then adopted amendments to the Law "On the Responsible Treatment of Animals," initiated by members of parliament. One of the document's initiators, Edil Zhanbyrshin, Chairman of the Mazhilis Committee on Ecology and Nature Management, presented the proposed regulations to his colleagues. "The Law "On the Responsible Treatment of Animals" was adopted in 2021. At the time of its adoption, it was positioned as a modern and humane approach. But today, we are obliged to evaluate it not by its declarations, but by its actual results. And the result, unfortunately, is obvious: the number of stray dogs has not decreased, but increased. The amendments propose a systemic, not an emotional, revision of this approach. It is not directed against animals. It is directed against the legal chaos, irresponsibility, and managerial ineptitude that have given rise to this problem," the deputy stated. According to him, while approximately 243,000 stray animals were captured in 2022, by the beginning of this year their number had already reached more than 276,000. Moreover, over the past year, approximately 41,000 people suffered from dog bites, more than half of them from stray dogs. According to Edil Zhanbyrshin, the key amendment proposes switching from a return-to-the-nature model to a no-return model for stray dogs. He stated that from a public safety perspective, the current model is untenable, as the state is returning a potential hazard back to the public sphere, where complaints have previously been filed. The return-to-the-nature model remains in place for stray cats. According to the co-author of the amendments, this demonstrates that the law is not based on blanket strictness, but is based on the differences in behavioral risks, sanitary hazards, and the actual level of threat to humans. Furthermore, mandatory detention periods for captured animals are being introduced. The minimum temporary detention period for stray animals will be no less than five days, while maslikhats (local authorities) are given the right to establish other, even longer, periods. For stray animals, that is, those that potentially have an owner, the stipulated detention period is 60 days. Mandatory microchipping of dogs and cats is being introduced. This will allow for the identification of owners, prevent the unpunished abandonment of animals, ensure transparent records, and create a viable mechanism for monitoring and accountability. At the same time, liability for pet owners is being established: if violation of pet walking rules results in harm to the life or health of people, other animals, or property, the damage is subject to mandatory compensation. In cases of serious or moderate harm to human health, the animal must be euthanized in accordance with established procedures. Furthermore, akimats of cities of national significance, the capital, districts, and cities of regional significance are vested with the authority to organize emergency response measures to immediately eliminate animal aggression to ensure public safety and public order. The authorized body will also be empowered to approve a list of animals whose keeping, breeding, and circulation are prohibited or restricted. Speaking in a co-report, the head of the working group, Mazhilis Deputy Yerbolat Satybaldy, emphasized that the discussion of the new regulations clearly demonstrated one truth: this law is not only about animals, but about social order, responsibility, safety, and humanity. While preserving the principle of preventing cruelty to animals, the amendments simultaneously aim to ensure citizen safety, the effectiveness of local government, and the establishment of a clear legal order. After hearing the reports, the deputies asked the speaker and representatives of the responsible government agencies about the reasons for declaring the "trap, sterilize, vaccinate, and release" method, used to control the population of stray and homeless animals, ineffective. The parliamentarians also inquired about the practical implementation of the law on the permanent capture of animals, the adequacy of the current penalties for animal cruelty and the need to strengthen them, and other aspects. Special attention was paid to whether the law addresses the problem of pet owner evasion, which contributes to the growing number of stray animals. During the plenary session, members of the Mazhilis also ratified the Agreement between the Governments of Kazakhstan and Turkey on the Transit of Military Equipment and Personnel through the Airspace of the Two Countries . Deputy Defense Minister Askar Mustabekov presented the agreement to the deputies. According to the document, transit processes will be carried out exclusively along pre-agreed routes and in strict compliance with national legislation. A procedure for responding to emergency situations is also provided. As explained by the head of the working group, Mazhilis Member Olzhas Kuspekov, the agreement is in line with Kazakhstan's obligations within regional and international organizations. The document provides security and oversight mechanisms for both parties. Thus, the principle of preventing damage to national security is fully respected. The Mazhilis adopted the new version of the Law "On Civil Service in the Republic of Kazakhstan" in its second reading, along with accompanying amendments. According to Deputy Marat Bashimov, head of the working group, the amendments are aimed at systematically improving the quality of public services and implementing customer-focused principles. At the same time, the requirements for civil servants are defined: patriotism, professionalism, openness, ethics, an impeccable reputation, and zero tolerance for wrongdoing and conflicts of interest. Furthermore, the professionalization of the civil service apparatus is envisaged. To this end, a training program for entry into the civil service is being introduced. To digitalize HR processes, candidate selection is planned to be entirely digital through the "E-Kyzmet" information system. At the same time, the updated law includes provisions to increase the attractiveness of the civil service and attract and retain qualified personnel. Furthermore, legal guarantees for civil servants are being improved, including establishing flexible approaches and grounds for disciplinary liability. Protection against unlawful interference in the professional activities of civil servants, unfounded accusations, and other illegal actions is guaranteed. Misconduct that discredits the civil service, including those not related to the performance of official duties, is legally defined. These include the non-medical use of narcotic drugs or psychotropic substances, as well as driving under the influence of alcohol, drugs, or other substances. Other provisions are also envisaged. A parliamentary bill with amendments and additions on improving labor legislation was also adopted in its second reading. The head of the working group, Mazhilis Deputy Kudaibergen Beksultanov, reported that the amendments strengthen guarantees for protecting workers' labor rights and streamline certain procedures. For example, they enshrine standards for protecting honor and dignity at work. The procedure for determining the last working day, when it coincides with a period of temporary disability or social leave, is specified. Employers are required to notify employees in writing of changes in working conditions. The procedure for terminating an employment contract at the employee's initiative is also regulated. State labor inspectors are required to regularly undergo advanced training in labor relations, occupational safety, and health. The rights of technical labor safety inspectors are also strengthened. A separate set of amendments is aimed at developing social partnerships. For the second reading, deputies introduced provisions requiring medical organizations at the place of employment of employees to notify them digitally of the need for screening tests and to provide employers with information on individuals subject to such tests. Employers will also be required to ensure that employees are referred for screening. Furthermore, the Mazhilis Committee on Agrarian Issues accepted a new bill with amendments and additions on veterinary matters. Following the plenary session, members of the Mazhilis submitted 10 parliamentary inquiries to government agencies on pressing social and economic issues. All of them are available on the official website and Telegram channel of the Mazhilis. Mazhilis Press department – 74-68-46. Photos by Zh. Zhumabekov, T. Tanybaev.