Главная / Хронология / Выступление
выступление

Социальная защита педагогов усиливается: Сенат одобрил закон

Педагогтерді әлеуметтік қорғау күшейтіледі: Сенат тиісті заңды мақұлдады

Social protection for teachers is being strengthened: The Senate approved the law

Сенат Парламента Республики Казахстан | Источник ↗ Қазақша ↗ Английский ↗
Надежность цитирования высокая опора Человек или должность Сенатский корпус Дата события 28 мая 2026 Документ дает надежную опору для тезисов: речь или интервью представлены содержательно.

Рабочий вывод

Что важно в документе

3 сигнала
Обязательство

Ожидается укрепление статуса педагогов и повышение эффективности госполитики.

Позиция

Законы усиливают защиту прав педагогов.

Позиция

Устанавливаются нормы для зарубежных вузов в Казахстане.

Под председательством Спикера Сената Парламента РК Маулена Ашимбаева состоялось заседание Палаты. Депутаты рассмотрели ряд законов, а также озвучили свои депутатские запросы.

В ходе заседания депутаты рассмотрели и одобрили Закон РК «О ратификации Соглашения между Правительством Республики Казахстан и Правительством Султаната Оман об избежании двойного налогообложения и предотвращении уклонения от налогообложения в отношении налогов на доход и капитал и Протокола к нему». Закон направлен на укрепление экономического сотрудничества и привлечение инвестиций между Казахстаном и Оманом за счет устранения двойного налогообложения.

«Закон, рассмотренный сегодня, предусматривает дальнейшее повышение инвестиционной привлекательности сторон путем унификации налогового законодательства. С этой целью в рамках Соглашения определены виды доходов, подлежащих налогообложению, и механизмы обмена налоговой информацией. В целом надеемся, что закон укрепит экономическое сотрудничество между Республикой Казахстан и Султанатом Оманом», – отметил Маулен Ашимбаев.

В частности, Закон регулирует вопросы резидентства, постоянных учреждений, распределения налогов на доходы (дивиденды, проценты, роялти) и гарантирует налоговую недискриминацию. Также документ закрепляет порядок обмена информацией, взаимного согласования и ограничения льгот. В результате расширится правовая база двух стран, исчезнет двойное налогообложение и повысится эффективность борьбы с уклонением от уплаты налогов по международным стандартам.

Одобрение Сената получил и Закон РК «О ратификации Соглашения о единой системе таможенного транзита Евразийского экономического союза и третьей стороны (третьих сторон)» , нормы которого направлены на повышение конкурентоспособности Республики Казахстан, как транзитного хаба. Соглашение регулирует правоотношения, касающиеся таможенных операций при транзитной перевозке товаров через территорию Евразийского экономического союза.

Следующий блок рассмотренных вопросов объединяет Закон РК «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам противодействия коррупции» и сопутствующий ему – «О внесении изменений и дополнений в Уголовный кодекс Республики Казахстан, Уголовно-процессуальный кодекс Республики Казахстан и Кодекс Республики Казахстан об административных правонарушениях по вопросам противодействия коррупции».

Законом внедряется механизм предупреждения и урегулирования конфликта интересов, а также закрепляется ответственность за непринятие мер по предотвращению и урегулированию конфликта интересов. Предполагаются нормы по внедрению цифровой кадровой системы, регулированию кадровых процессов в госучреждениях и субъектах квазигосударственного сектора, а также регламентации ограничений, связанных с трудоустройством лиц, ранее совершивших коррупционные правонарушения. Кроме того, Закон направлен на расширение круга лиц, приравненных к лицам, уполномоченным на выполнение государственных функций, усиление ограничений, связанных с совместной службой близких родственников и иных связанных лиц, а также модернизация порядка внутреннего антикоррупционного контроля в государственных органах и субъектах квазигосударственного сектора.

В двух чтениях были рассмотрены депутатами Закон РК «О внесении изменений и дополнений в некоторые законодательные акты Республики Казахстан по вопросам статуса педагога, образования, здравоохранения и защиты прав ребенка» и Закон РК «О внесении изменений в Кодекс Республики Казахстан об административных правонарушениях по вопросам статуса педагога». Одобрение Закона, как отметили сенаторы, обеспечит усиление защиты прав педагогов, целевой и качественной подготовки педагогических кадров, а также улучшит ситуацию в области здравоохранения и защиты прав детей.

«Одобренные законы направлены на совершенствование законодательства в ряде сфер. В частности, законы предусматривают обеспечение дополнительной защиты прав и законных интересов педагогов. В сфере образования – определены нормы для совершенствования деятельности зарубежных высших учебных заведений, зарегистрированных на территории страны. В системе здравоохранения – определены особенности и условия формы подготовки кадров через интернатуру. В целом надеемся, что законы будут способствовать укреплению статуса педагогов и повысят эффективность государственной политики в отдельных сферах», – отметил Маулен Ашимбаев.

Закон предоставляет органам образования полномочия по разработке и утверждению правил использования учащимися мобильных телефонов в школах. Власти на местах будут обязаны обеспечить участие региональных победителей в олимпиадах по общеобразовательным предметам, конкурсах научных проектов, республиканского уровня, а также в конкурсах исполнителей, спортивных соревнованиях республиканского уровня и конкурсах профессионального мастерства республиканского и международного уровней. Педагоги будут нести ответственность за происшествия, произошедшие с обучающимися, исключительно в период осуществления ими профессиональной деятельности, в том числе в процессе выполнения должностных обязанностей, связанных с образовательной деятельностью. Также Законом предусматривается административная ответственность в виде предупреждения за истребование от педагога отчетности либо информации, не предусмотренной законодательством в области образования, возложения обязанности на педагога по ведению документов одновременно на бумажном носителе и в электронной форме, и при привлечении педагога государственной организации образования, осуществляющего профессиональную деятельность, к проведению мероприятий негосударственных организаций.

Вместе с тем, озвучивая депутатский запрос в ходе заседания, сенатор Бекбол Орынбасаров акцентировал внимание на проблемах жилищного строительства и финансирования проектов. Для решения вопроса он предложил ряд мер, включая пересмотр условий финансирования объектов инженерно-коммуникационной инфраструктуры, реализуемых за счет республиканского бюджета, предусмотрев выделение дополнительных целевых трансфертов.

Парламент Сенатының Спикері Мәулен Әшімбаевтың төрағалығымен Палата отырысы өтті. Онда сенаторлар күн тәртібіне шығарылған заңдарды қарап, депутаттық сауалдарын жолдады.

Отырыста «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Оман Сұлтандығының Үкіметі арасындағы табыс пен капиталға салынатын салықтарға қатысты қосарланған салық салуды болдырмау және салық салудан жалтаруға жол бермеу туралы келісімді және оған Хаттаманы ратификациялау туралы» заң қаралып, мақұлданды. Құжат Қазақстан мен Оман арасындағы экономикалық ынтымақтастықты нығайтуға және қосарланған салық салуды жою арқылы инвестиция тартуға бағытталған.

«Қаралған заң тараптардың салық заңнамаларын біріздендіру арқылы инвестициялық тартымдылықты одан әрі арттыруды көздейді. Осы мақсатпен Келісім арқылы салық салуға жататын табыстың түрлері және салықтық ақпаратпен алмасу тетіктері айқындалып отыр. Жалпы, бұл заң Қазақстан Республикасы мен Оман Сұлтандығы арасындағы экономикалық ынтымақтастықты арттыра түседі деп сенеміз», – деді Мәулен Әшімбаев.

Заңда резиденттік, тұрақты мекемелер, салық салынатын табыстарды бөлу (дивидендтер, пайыздар, роялтилер) мәселелері реттеліп, салық салуда кемсітушілікке жол бермеу кепілдігі қарастырылған. Сонымен қатар құжатта ақпарат алмасу, өзара келісу және жеңілдіктерді шектеу тәртібі бекітілді. Мұндай қадам екі елдің құқықтық базасын кеңейтіп, қосарланған салық салуды жоюға және халықаралық стандарттарға сай салықтан жалтаруға қарсы іс-қимылдың тиімділігі арттыруға мүмкіндік береді.

Отырыс барысында депутаттар «Еуразиялық экономикалық одақ пен үшінші тараптың (үшінші тараптардың) кедендік транзитінің бірыңғай жүйесі туралы келісімді ратификациялау туралы» заңды да мақұлдады. Аталған құжат нормалары Қазақстанның транзиттік хаб ретіндегі бәсекеге қабілеттілігін арттыруды көздейді. Келісім Еуразиялық экономикалық одақ аумағы арқылы тауарларды транзиттік тасымалдау кезіндегі кедендік операцияларға қатысты құқықтық қатынастарды реттейді.

Күн тәртібінде қаралған келесі мәселелер – «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» және оған ілеспе «Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне, Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне және Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңдар.

Осы заңдар арқылы мүдделер қақтығысының алдын алу және оны реттеу тетігі енгізілді. Сондай-ақ аталған жағдайлардың алдын алу шараларын қабылдамағаны үшін жауапкершілік белгіленді. Бұдан басқа, цифрлық кадрлық жүйені енгізу, мемлекеттік мекемелер мен квазимемлекеттік сектор субъектілеріндегі кадрлық процестерді реттеу, бұрын сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылық жасаған тұлғаларды жұмысқа қабылдауға қатысты шектеулерді нақтылау мәселелері қамтылды. Мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген адамдарға теңестірілген адамдар қатарын кеңейту, жақын туыстарының және өзге де байланысы бар тұлғалардың бірлескен қызметіне байланысты шектеулерді күшейту және мемлекеттік органдар мен квазимемлекеттік сектор субъектілерінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы ішкі бақылау тәртібін жаңғырту қарастырылған.

Сенаторлар «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне педагог мәртебесі, білім беру, денсаулық сақтау және баланың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» және оған ілеспе «Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне педагог мәртебесі мәселелері бойынша өзгерістер енгізу туралы» заңдарды да екі оқылымда қарады. Палата депутаттары бұл заңдар педагогтердің құқықтарын қорғауды күшейтіп, педагог кадрларды мақсатты әрі сапалы даярлауға, сондай-ақ, денсаулық сақтау мен бала құқықтарын қорғау саласындағы ахуалды жақсартуға мүмкіндік беретінін атап өтті.

«Мақұлданған заңдар бірқатар саладағы заңнаманы одан әрі жетілдіруге бағытталған. Атап айтқанда, педагогтердің құқықтары мен заңды мүдделерін қосымша қорғау тетіктері енгізіліп отыр. Білім беру саласында елімізде тіркелген шетелдік жоғары оқу орындарының қызметін жетілдіруге арналған нормалар айқындалды. Денсаулық сақтау жүйесінде интернатура арқылы кадр даярлау нысанының ерекшеліктері мен шарттары белгіленді. Жалпы, бұл заңдар педагог мәртебесін нығайтып, жекелеген салалардағы мемлекеттік саясаттың тиімділігін арттырады деп сенеміз», – деді Мәулен Әшімбаев.

Заңға сәйкес, білім беру органдарына мектептерде оқушылардың ұялы телефон пайдалану қағидаларын әзірлеу және бекіту құзыреті беріледі. Жергілікті атқарушы органдар енді өңірлік олимпиада жеңімпаздарының республикалық деңгейдегі жалпы білім беретін пәндер олимпиадаларына, ғылыми жобалар байқауларына, орындаушылар конкурстарына, спорттық жарыстар мен кәсіби шеберлік байқауларына қатысуын қамтамасыз етуге міндетті болады.

Сондай-ақ енді педагогтер білім алушыларға қатысты оқыс оқиғалар үшін тек кәсіби қызметін атқару кезеңінде, оның ішінде білім беру қызметіне байланысты лауазымдық міндеттерін орындау барысында ғана жауапты болады. Бұдан бөлек, заңда педагогтен білім беру заңнамасында көзделмеген есептілік немесе ақпарат талап еткені, құжаттарды бір мезгілде қағаз және электронды форматта жүргізу міндетін жүктегені, сондай-ақ, мемлекеттік білім беру ұйымдарының педагогтерін кәсіби қызметіне қатысы жоқ мемлекеттік емес ұйымдардың іс-шараларына тартқаны үшін ескерту түріндегі әкімшілік жауапкершілік қарастырылған.

Отырыс барысында сенатор Бекбол Орынбасаров Үкіметке өзінің депутаттық сауалын жолдап, тұрғын үй құрылысы мен жобаларды қаржыландыру мәселелеріне назар аударды. Ол аталған түйткілді шешу үшін республикалық бюджет есебінен іске асырылатын инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылым нысандарын қаржыландыру шарттарын қайта қарауға және қосымша нысаналы трансферттер бөлуге қатысты бірқатар ұсыныс айтты.

(Сенаттың Баспасөз қызметі, 74-72-27. Суретті түсірген: Н.Байбулин)

A session of the Senate of the Parliament of the Republic of Kazakhstan was held under the chairmanship of Maulen Ashimbayev, Speaker of the Senate of the Parliament of the Republic of Kazakhstan. Deputies reviewed a number of laws and voiced their parliamentary inquiries.

During the meeting, deputies reviewed and approved the Law of the Republic of Kazakhstan "On Ratification of the Agreement between the Government of the Republic of Kazakhstan and the Government of the Sultanate of Oman for the Avoidance of Double Taxation and the Prevention of Fiscal Evasion with Respect to Taxes on Income and Capital, and the Protocol thereto." The law aims to strengthen economic cooperation and attract investment between Kazakhstan and Oman by eliminating double taxation.

"The law discussed today provides for further enhancement of the parties' investment attractiveness through the unification of tax legislation. To this end, the Agreement defines the types of income subject to taxation and mechanisms for the exchange of tax information. Overall, we hope that the law will strengthen economic cooperation between the Republic of Kazakhstan and the Sultanate of Oman," noted Maulen Ashimbayev.

In particular, the Law regulates issues of residency, permanent establishments, and the distribution of income taxes (dividends, interest, and royalties), and guarantees tax non-discrimination. The document also establishes procedures for information exchange, mutual agreement, and the limitation of benefits. This will expand the legal framework of the two countries, eliminate double taxation, and increase the effectiveness of the fight against tax evasion in accordance with international standards.

The Senate also approved the Law of the Republic of Kazakhstan "On Ratification of the Agreement on the Unified Customs Transit System between the Eurasian Economic Union and a Third Party(ies)," the provisions of which are aimed at enhancing the competitiveness of the Republic of Kazakhstan as a transit hub. The Agreement regulates legal relations related to customs operations during the transit of goods through the territory of the Eurasian Economic Union.

The next set of issues discussed combines the Law of the Republic of Kazakhstan "On Amendments and Additions to Certain Legislative Acts of the Republic of Kazakhstan on Anti-Corruption Issues" and its companion law, "On Amendments and Additions to the Criminal Code of the Republic of Kazakhstan, the Criminal Procedure Code of the Republic of Kazakhstan, and the Code of the Republic of Kazakhstan on Administrative Offenses on Anti-Corruption Issues."

The law introduces a mechanism for preventing and resolving conflicts of interest and establishes liability for failure to take measures to prevent and resolve conflicts of interest. It also includes provisions for the implementation of a digital personnel system, the regulation of personnel processes in government agencies and quasi-public sector entities, and the regulation of restrictions related to the employment of individuals who have previously committed corruption offenses. Furthermore, the law aims to expand the circle of persons equivalent to persons authorized to perform government functions, strengthen restrictions related to the joint service of close relatives and other related persons, and modernize the internal anti-corruption control procedures in government agencies and quasi-public sector entities.

The Law of the Republic of Kazakhstan "On Amendments and Additions to Certain Legislative Acts of the Republic of Kazakhstan on the Status of Teachers, Education, Healthcare, and the Protection of Children's Rights" and the Law of the Republic of Kazakhstan "On Amendments to the Code of the Republic of Kazakhstan on Administrative Offenses Regarding the Status of Teachers" were reviewed by deputies in two readings. Senators noted that approval of the Law will strengthen the protection of teachers' rights, ensure targeted and high-quality training for teaching staff, and improve the situation in healthcare and the protection of children's rights.

"The approved laws are aimed at improving legislation in a number of areas. Specifically, the laws provide for additional protection of the rights and legitimate interests of teachers. In education, they define standards for improving the operations of foreign higher education institutions registered in the country. In healthcare, they define the specifics and conditions for internship training. Overall, we hope that the laws will strengthen the status of teachers and enhance the effectiveness of state policy in certain areas," noted Maulen Ashimbayev.

The law grants education authorities the authority to develop and approve rules for student use of mobile phones in schools. Local authorities will be obligated to ensure the participation of regional winners in general subject Olympiads, national-level scientific project competitions, as well as singing competitions, national-level sports competitions, and national and international professional skills competitions. Teachers will be held liable for incidents involving students solely during their professional activities, including while performing official duties related to educational activities. The law also provides for administrative liability in the form of a warning for requesting reports or information from a teacher not stipulated by education legislation, for imposing the responsibility for maintaining records both in paper and electronic form, and for engaging a teacher from a state educational institution engaged in professional activities in the conduct of events organized by non-governmental organizations.

Meanwhile, voicing a parliamentary inquiry during the meeting, Senator Bekbol Orynbasarov focused on the challenges of housing construction and project financing. To address this issue, he proposed a number of measures, including revising the financing terms for utility infrastructure projects financed by the republican budget, providing for the allocation of additional targeted transfers.

(Press Office of the Senate, 74-72-27. Photo by: N.Baibullin)