Спикер Сената обозначил задачи Палаты по реализации Указа Главы Государства

Парламент Сенатының Спикері Мәулен Әшімбаевтың төрағалығымен Палата отырысы өтті. Онда депутаттар Жоғарғы Сот судьясын қызметінен босату мәселесін және күн тәртібіне шығарылған бірқатар заңды қарады.

Отырысты ашқан Мәулен Әшімбаев жаңа Конституцияны іске асыруды заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз етуге қатысты алдағы міндеттерді айқындап берді. Сондай-ақ ол жүйелі жаңғырудың келесі кезеңіне арналған жоспар Мемлекет басшысының жаңа Ата Заңды іске асыру жөніндегі шаралар туралы Жарлығына сәйкес белгіленуге тиіс екенін атап өтті.

« Республикалық референдум Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың бастамалары жалпыхалықтық қолдауға ие екенін айқын көрсетті. Азаматтарымыздың 87 пайыздан астамы жаңа Конституцияны қолдап дауыс берді. Отандық және халықаралық байқаушылар дауыс берудің ашық әрі әділ өткенін айтты. Осы аптада Мемлекет басшысы Конституцияға және Қазақстан Республикасының Конституциясын іске асыру жөніндегі шаралар туралы Жарлыққа қол қойды. Осыған байланысты Парламенттің алдында жаңа конституциялық заңдарды қарау және қолданыстағы заңнамаға өзгерістер енгізу сияқты маңызды міндеттер тұр. Сондай-ақ Президентіміз сессияның соңына дейін әкімшілік істер бойынша рақымшылық туралы заң қабылдауды тапсырды. Осы ауқымды жұмысты Мәжіліспен және Үкіметпен бірлесіп, уақтылы әрі сапалы жүзеге асыруымыз керек », – деді Сенат Төрағасы.

Күн тәртібіне сәйкес отырыста, алдымен, Мемлекет басшысының Ерлан Қосмұратовты Жоғарғы Сот судьясы қызметінен босату туралы ұсынуы қаралды. Бұл мәселе алдын ала Сенаттың Конституциялық заңнама, сот жүйесі және құқық қорғау органдары комитетінде талқыланды. Соның нәтижесінде сенаторлар Президент ұсынуын қолдау туралы шешім қабылдады.

Палата отырысында «Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 50 а)-бабын өзгертуге қатысты хаттаманы және Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияның 56-бабын өзгертуге қатысты хаттаманы ратификациялау туралы» заң да қаралып, мақұлданды. Талқылау кезінде аталып өткендей, хаттаманы ратификациялау Қазақстанның халықаралық авиациялық саясатты қалыптастыруға неғұрлым белсенді қатысуы үшін мүмкіндіктерді кеңейтуге жағдай туғызады. Сондай-ақ еліміздің кандидатурасын ИКАО органдарының құрамына ілгерілету үшін алғышарттар жасайды.

Сонымен қатар бүгін сенаторлар «Бір тараптан Қазақстан Республикасының Үкіметі және екінші тараптан Халықаралық Қайта Құру және Даму Банкі, Халықаралық Қаржы Корпорациясы мен Инвестициялар Кепілдігінің Көпжақты Агенттігі арасындағы Қазақстан Республикасының орнықты дамуына және өркендеуіне жәрдемдесу мақсатында ынтымақтастықты кеңейту жөніндегі әріптестік туралы негіздемелік келісімді ратификациялау туралы» заңды қарап, мақұлдады. Бұл заң экономиканың орнықты өсуіне және халықтың өмір сүру деңгейін арттыруға бағытталған. Атап айтқанда, шығыстарды неғұрлым шұғыл және әлеуметтік бағдарланған жобаларға қайта бөлу есебінен мемлекеттік бюджетке жүктемені азайту көзделіп отыр.

Дүниежүзілік Банктің ұлттық жобаларға қаржылық тұрғыда қатысуы ЖІӨ-нің тұрақты өсуін, шағын және орта бизнесті дамытуды және инновациялар мен жұмыс орындарын құру арқылы Қазақстанның инфрақұрылымын жүйелі жаңғыртуды қамтамасыз етеді.

Сенат отырысында «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қауіпсіз еңбек жағдайларын жетілдіру, жұмыскерлердің еңбек құқықтарын қорғау және әлеуметтік қамсыздандыру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң да екі оқылымда қаралып, мақұлданды.

« Аталған заң қызметкерлердің құқықтарын қорғаудың қосымша тетіктерін енгізуді және еңбек жағдайларын жетілдіруді көздейді. Нақты айтқанда, кейбір әлеуметтік осал топтағы азаматтарға қатысты еңбек шартын жұмыс берушінің бастамасымен бұзуға тыйым салынады. Сондай-ақ жұмыс берушілердің әлеуметтік жауапкершілігін күшейтуге бағытталған шаралар нақтыланды. Заңды қабылдау еліміздегі еңбек адамдарының құқықтық кепілдігін күшейтуге және жұмыс берушілердің жауапкершілігін арттыруға үлес қосады деп сенеміз », – деді Мәулен Әшімбаев.

Отырыс барысында сенаторлар өздерінің депутаттық сауалдарын да жолдады.

Нұртөре Жүсіп Астана медицина университетіне ұлттық жоғары оқу орны мәртебесін және білім ордасына академик Төрегелді Шармановтың есімін беру бастамасын көтерді.

Бекбол Орынбасаров энергетика саласындағы жүйелі мәселелерге алаңдаушылық білдіріп, іске қосу және режимдік-реттеу жұмыстарының тиімсіздігі мен саланың қымбат шетелдік мердігерлерге тәуелділігі артып отырғанын атап өтті. Ол аталған проблемаларды шешу үшін нақты кешенді шаралар ұсынды.

Геннадий Шиповских жол қауіпсіздігінің маңыздылығын айрықша мән беріп, салаға заманауи басқару технологияларын енгізу және авто мектептерге мемлекеттік бақылауды қайта қалпына келтіру жөнінде ұсыныс жасады.

Сәкен Арубаев агроөнеркәсіптік кешенді қаржыландыруға қатысты жүйелі түйткілдерге тоқталды. Сенатор осы бағытта агронесиелеуді цифрландыруға арналған кешенді шаралар топтамасын ұсынды. Бастама адал қарыз алушылар үшін скоринг жүйесін енгізуді, құжат айналымын жеңілдетуді және маркетплейстермен ықпалдастыру арқылы кепілді бағалауды автоматтандыруды қамтиды.

Алтынбек Нухұлы Павлодар облысындағы күрделі экологиялық ахуалға назар аударды. Негізгі шешім ретінде көмір энергетикасын терең жаңғырту, сондай-ақ, Екібастұз ГРЭС-іне заманауи газ тазарту жүйелерін енгізу және зиянды шығарындыларды түбегейлі азайтатын технологияларды қолдану ұсынылды.

Руслан Рүстемов елдің музей қорын жүйелі қолдауға, сақтауға және дамытуға бағытталған ұсыныстар жасады.

Бибигүл Жексенбай тұрғын үй құрылысы саласындағы алаяқтық деректеріне назар аударып, оның құрбанына айналған мүмкіндігі шектеулі азаматтардың жағдайын көтерді. Ол жинақтарынан айырылған отбасына қатысты оқиғаны мысалға келтіріп, мүгедектігі бар адамдардың адал емес құрылыс компаниялары алдында қорғалмағанын атап өтті. Сондай-ақ атқарушылық өндіріс аясында әлеуметтік осал топтарды қорғаудың қосымша тетіктерін енгізу қажет екенін айтып, бірқатар маңызды шараға тоқталды.

(Сенаттың Баспасөз қызметі, 74-72-27. Суретті түсірген: Н.Байбулин)

The Senate of the Parliament of the Republic of Kazakhstan held a meeting chaired by Maulen Ashimbayev, Speaker of the Senate of the Parliament of the Republic of Kazakhstan. Deputies considered the dismissal of a Supreme Court judge, as well as a number of laws.

Opening the meeting, Maulen Ashimbayev outlined the tasks for legislative support of constitutional reform. He emphasized that the plan for further systemic reforms must be determined in accordance with the Presidential Decree on the mechanisms for implementing the new Basic Law.

"The national referendum demonstrated nationwide support for the initiatives of President Kassym-Jomart Kemelevich Tokayev. Over 87 percent of Kazakhstanis who voted supported the new Constitution. Kazakh and international observers noted that the vote was open and fair. This week, the Head of State signed the Constitution and the Decree "On Measures to Implement the Constitution of the Republic of Kazakhstan." In this regard, Parliament has been tasked with a number of critical tasks, including reviewing new constitutional laws and amending existing legislation. The President also instructed the adoption of a law on administrative amnesty before the end of the session. It is essential to ensure the timely and effective implementation of the Head of State's instructions in close cooperation with the Mazhilis and the Government," the Senate Speaker said in his speech.

The first item on the Chamber's agenda was the President's motion to dismiss Yerlan Kosmuratov from his position as a Supreme Court judge. Having previously discussed this issue at a meeting of the Senate Committee on Constitutional Legislation, the Judicial System, and Law Enforcement Agencies, the senators decided to support the Head of State's motion.

The deputies also reviewed and approved the Law "On Ratification of the Protocol Amending Article 50a) of the Convention on International Civil Aviation and the Protocol Amending Article 56 of the Convention on International Civil Aviation." The deputies noted that ratification of the Protocol will expand Kazakhstan's opportunities for more active participation in the development of international aviation policy and will also create the preconditions for our country's candidacy for membership in ICAO bodies. The Law of the Republic of Kazakhstan "On Ratification of the Framework Partnership Agreement between the Government of the Republic of Kazakhstan, on the one part, and the IBRD, the International Finance Corporation, and the Multilateral Investment Guarantee Agency, on the other part, to Expand Cooperation to Promote Sustainable Development and Growth of the Republic of Kazakhstan," which was also reviewed and approved by senators, aims to promote sustainable economic growth and improve the well-being of the population. Specifically, this aims to reduce the burden on the state budget by reallocating expenditures to more urgent and socially oriented projects.

The World Bank's financial participation in national projects will ensure sustainable GDP growth, the development of small and medium-sized businesses, and the systemic modernization of Kazakhstan's infrastructure through innovation and job creation.

Another law, which was considered in two readings during the meeting and approved by the Senate, is the Law "On Amendments and Supplements to Certain Legislative Acts of the Republic of Kazakhstan on Improving Safe Working Conditions, Protecting Workers' Labor Rights, and Social Security."

"This law provides for the introduction of additional mechanisms to protect workers' rights and improve their working conditions. Specifically, it prohibits employer-initiated termination of employment contracts for certain socially vulnerable groups, and also enshrines measures to strengthen employers' social responsibility. Implementation of the law is expected to strengthen citizens' legal guarantees and significantly increase employer accountability," said Maulen Ashimbayev.

During the meeting, senators also voiced their parliamentary inquiries.

Nurtore Zhusip put forward an initiative to grant Astana Medical University the status of a national university and name the institution after Academician Toregeldy Sharmanov.

Bekbol Orynbasarov expressed concern about systemic problems in the energy sector, including the inefficiency of commissioning and operational adjustments and the industry's growing dependence on expensive foreign contractors. He outlined a number of proposals and comprehensive measures to address these issues.

Gennady Shipovskikh , emphasizing the priority of road safety, proposed implementing modern management technologies and restoring state control over driving schools.

Saken Arubayev outlined systemic problems in agricultural financing and, in this regard, proposed a package of measures to digitalize agricultural lending. The initiative includes the implementation of a scoring system for bona fide borrowers, simplified document flow, and automated collateral assessment through integration with marketplaces.

Altynbek Nukhuly highlighted the challenging environmental situation in the Pavlodar region. Key measures include the extensive modernization of coal-fired power generation and the introduction of modern gas cleaning systems and technologies to radically reduce harmful emissions at the Ekibastuz State District Power Plants.

Ruslan Rustemov outlined proposals aimed at systematically supporting, preserving, and developing the country's museum collection.

Bibigul Zheksenbay highlighted instances of fraud in housing construction, which targeted individuals with disabilities. Using the example of a family that lost their savings, she highlighted the systemic problems of people with disabilities facing unscrupulous developers and proposed introducing additional mechanisms to protect socially vulnerable groups within the framework of enforcement proceedings.

(Press Office of the Senate, 74-72-27. Photo by: N.Baibullin)