ИИ повышает объективность и скорость оказания социальных услуг

11 Тамыз 2026, 11:50

Жасанды интеллект қазірдің өзінде әлеуметтік қорғаудың негізгі процестерінде қолданылады. Бұл туралы Үкімет отырысында ҚР еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев мәлімдеді.

Министрлік әлеуметтік-еңбек саласына цифрландыру мен жасанды интеллект технологияларын жүйелі түрде енгізуде. Негізгі мақсат – мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді азаматтар үшін жылдам, жеңіл және қолжетімді деңгейіне жеткізу. Негізгі басымдық өтініш білдіру қағидатынан проактивті модельге көшуге берілді. Бұл модель аясында мемлекет азаматтың қолдауға қажеттілігін алдын ала анықтап, оған қажетті нәтижеге қол жеткізгенге дейін сүйемелдейді.

«Негізгі жобалардың бірі Әлеуметтік қорғаудың бірыңғай цифрлық платформасын енгізу. Жүйе өңірлер бөлінісінде қолдау шараларын тағайындау, шешім қабылдау және қаражат төлеу процестерін біріктіреді. Бұрын азамат мемлекеттік органдарға жүгініп, растайтын құжаттарды жинайтын және олардың тексерілуін күтуге мәжбүр болатын. Енді бір ғана өтініш беру жеткілікті: қажетті мәліметтерді платформа мемлекеттік ақпараттық жүйелерден алады, содан кейін шешім қалыптастырылып, төлем қамтамасыз етіледі. Биыл маусым айынан бастап платформа еліміздің барлық 20 өңірінде өнеркәсіптік пайдалануға енгізілді. Платформа арқылы жергілікті атқарушы органдар көрсететін 13 қолдау шарасы цифрлық форматта ұсынылады», — деді Асқарбек Ертаев.

Осы жылғы тамыздан бастап жергілікті атқарушы органдар көрсететін мемлекеттік қолдаудың біржолғы шаралары жасанды интеллектінің көмегімен тағайындалады. Жүйе әлеуетті алушыларды алдын ала анықтайды және тағайындау жобасын қалыптастырады. Төлемді жүзеге асыру туралы түпкілікті шешімді жергілікті атқарушы орган қабылдайды. Қыркүйек айында eGovMobile арқылы өтініштер беруді қамтамасыз ету жоспарлануда. Қазан айында мемлекеттік қолдау шараларын атаулылығы мен мұқтаждық деңгейін ескере отырып, нысаналы түрде тағайындау үшін жасанды интеллектіні енгізу жоспарланып отыр.

Министрлік жұмыспен қамту саласында Цифрлық жұмыспен қамту қызметін енгізіп жатыр. Мақсаты – жұмыспен қамтуды проактивті қамтамасыз етуге көшу. Жаңа модельдің негізгі қағидаты: жұмысты адам іздемейді, жұмыс адамды өзі табады.

Бұған дейін азамат порталдан бос жұмыс орындарын өз бетінше іздеп, мансап орталығына баратын. Енді жүйе жұмыс берушілердің өтінімдері негізінде жұмысқа мұқтаж азаматтарды автоматты түрде анықтайды. Содан кейін оларға eGov және Enbek.kz мобильді қосымшалары арқылы немесе 1414 нөмірінен СМС түрінде тиісті хабарламалар жібереді.

Жасанды интеллект азаматтың жеке ерекшеліктерін ескере отырып, өңір ішінде де, одан тыс жерде де, шетелдегі бос жұмыс орындарын қоса алғанда, персоналдандырылған жұмыс орындарын іріктейді. Сонымен қатар азаматтарға оқыту курсынан өту және қайта даярлау, қоныс аудару мүмкіндіктерін ұсынады. Нәтижесінде азаматқа тұрақты жұмысқа орналасқанға дейін сүйемелдеу көрсетіледі. Шілде айында сервис Павлодар облысында енгізілді. Жұмысқа орналастыру бойынша 39 мың СМС-хабарлама жіберілді.

Бұл кезеңде өңірде 962 адам жұмысқа орналасты. Қыркүйек айында сервисті Маңғыстау облысында енгізу жоспарлануда. Жылдың соңына дейін сервис еліміздің барлық 20 өңіріне ауқымды түрде енгізіледі. Осыған ұқсас сервис азаматтарға Aitu мобильді қосымшасы арқылы да қолжетімді болады. ЖИ-көмекші лайықты бос жұмыс орындары мен оқу курстарын іріктеп береді. Жасанды интеллектіні Еңбек министрлігі кәсіптік стандарттарды әзірлеу кезінде де қолдана бастады. Бұған дейін құжат салалық мемлекеттік органдар мен қауымдастықтардың қатысуымен қолмен әзірленіп, оны дайындауға алты айға дейін уақыт кететін. Қазіргі кезде жасанды интеллект-конфигураторы кәсіптік стандарт жобасын қалыптастырып, оның мазмұнын әзірлеуге, аударуға және құжаттың құрылымын тексеруге мүмкіндік береді. Нәтижесінде мұндай жобаларды әзірлеу мерзімі үш күнге дейін қысқарды. Бүгінгі күні конфигураторды пайдалану арқылы 106 кәсіптік стандарт жобасы әзірленді.

Бүгінгі күні жасанды интеллект атаулы әлеуметтік көмекті тағайындау кезінде де қолданылады. Жасанды интеллект өтініш берушінің тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларының фото және бейнематериалдарын талдайды. Атаулы әлеуметтік көмекке мұқтаж немесе мұқтаж емес екендігі туралы ұсынымдар әзірлейді. Бұл өңірлік учаскелік комиссиялардың жұмысын едәуір жеңілдетеді. Шешім қабылдау кезінде субъективтіліктен алшақтауға мүмкіндік береді.

Мүгедектік тобын белгілеу кезінде жасанды интеллект медициналық деректерді талдайды. Мүгедектік тобын айқындау кезінде медициналық-әлеуметтік сараптаманың тәуелсіз қатысушысы ретінде шешім жобасын қалыптастырады. Бұл объективтілікті қамтамасыз етуге, мүгедектік тобын белгілеудің бірыңғай тәсілін қалыптастыруға және адам факторының ықпалын азайтуға мүмкіндік береді.

Мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді автоматты түрде тағайындау кезінде жүйе алушыны өздігінен анықтайды. Мәліметтерді тексереді және аудандық, облыстық деңгейлерде артық келісу кезеңдерінсіз төлемді тағайындайды. Бұл объективтілікті қамтамасыз етеді. Қолмен өңдеу көлемін азайтады және жекелеген қызметтерді көрсету мерзімін екі күннен 10 минутқа дейін қысқартады. Жүйе іс жүзінде атаулы әлеуметтік көмек бойынша 99 мың өтінішті және мүгедектікті белгілеу бойынша 151 мың өтінішті өңдеді. Биыл шілде айынан бастап 12 мың автоматты түрде жәрдемақы тағайындау жүзеге асырылды.

Осы жылдың соңына дейін жасанды интеллектіні тағы бес бағыт бойынша енгізу жоспарлануда. III тоқсанда Жасанды интеллект:

жұмыспен қамтуға жәрдемдесудің белсенді шараларына жолдамалар беру кезінде қолданылады. Жұмыс іздеушінің сәйкестігін автоматты түрде бағалау, қолдау шараларын іріктеу және азаматтың бейіні мен қажеттіліктерін ескере отырып, жеке ұсынымдар қалыптастыру жоспарлануда.

кәсіби еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежесін айқындауда қолданылады. Медициналық деректерді талдау және еңбекке қабілеттіліктен айырылу дәрежін ескере отырып, шешім жобасын қалыптастыру жоспарлануда.

IV тоқсанда төмендегі бағыттар бойынша цифрлық модельдерді әзірлеу жоспарлануда:

сканерленген еңбек кітапшаларын тану;

жасына байланысты зейнетақы төлемдерін тағайындау кезінде ұсынымдар қалыптастыру;

ел кәсіпорындарындағы қауіпсіздік және еңбек жағдайлары саласындағы еңбек тәуекелдерін анықтау үшін жасанды интеллект негізіндегі талдауды енгізу.

«Біз жекелеген өтініштермен жұмыс істеуден азаматтардың өмірлік жағдайларын сүйемелдеуге біртіндеп көшіп жатырмыз. Негізгі нәтиже рәсімдер саны емес, нақты адамға қажетті көмектің уақтылы және атаулы түрде көрсетілуі маңызды», — деді Асқарбек Ертаев.

Министрлік мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді азаматтар үшін неғұрлым проактивті, атаулы және қолайлы ету мақсатында жасанды интеллектіні енгізу жұмыстарын жалғастырады.

Қазақстанның Премьер-министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-каналға жазылыңыз

11 August 2026, 11:50

Minister of Labor and Social Protection of the Population of the Republic of Kazakhstan Askarbek Yertayev reported at the Government session on the ongoing work to introduce digitalization and artificial intelligence into the social and labor sphere. The main goal is to make public services simpler and more accessible for citizens.

“The main emphasis is placed on the transition from an application-based principle to a proactive model, under which the state in advance identifies a citizen’s need for support and accompanies them until the result is obtained,” Askarbek Yertayev said.

The key project is the Unified Digital Platform for Social Protection Measures, which unites the processes of assigning support measures, decision-making, and disbursement of funds. Instead of collecting supporting documents, it is sufficient for a citizen to submit one application — the system obtains the necessary information from state information systems.

Since June 2026, the platform has been put into commercial operation in all 20 regions of the country. Through it, 13 support measures provided by local executive bodies are delivered in digital format.

From August, one-time payments for festive and commemorative dates are assigned with the help of artificial intelligence. The system in advance identifies possible recipients and generates a draft assignment, while the final decision is made by the local body.

In September it is planned to ensure the submission of applications through eGov Mobile, and in October — to introduce AI for the targeted assignment of state support measures taking into account targeting and need.

The Minister also reported that Kazakhstan is introducing a Digital Employment Service, which transfers the system to a proactive model of ensuring employment. A new principle is now being introduced — it is not the person who looks for a job, but the job that finds the person. The system independently identifies citizens who require employment and sends them notifications through eGov, Enbek.kz, or SMS from 1414.

Artificial intelligence selects personalized vacancies within the region and beyond it, including working professions, and also offers training, retraining, and relocation options. As a result, the citizen receives support until sustainable employment is achieved. In July 2026 the service was introduced in the Pavlodar Region: 39 thousand SMS messages were sent, and during this period 962 people were employed. In September it is planned to introduce the service in the Mangystau Region, and by the end of the year — to scale it to all 20 regions of the country. A similar service will be available in the Aitu mobile application.

It was noted that artificial intelligence is already being applied in key processes of social protection. In particular, when assigning targeted social assistance (ASP), the system analyzes photos and videos of the applicant’s housing and living conditions and generates recommendations on their need. This facilitates the work of local commissions and reduces the influence of the subjective factor.

When establishing a disability group, AI analyzes medical data, including medical histories and diagnoses, and generates a draft decision as an independent participant in the medical and social examination. This ensures objectivity and a unified approach.

In the auto-assignment of public services, the system independently identifies the recipient, verifies the information, and assigns the payment without unnecessary stages of coordination. The time for providing certain services has been reduced from two days to 10 minutes. In total, the system has actually processed 99 thousand applications for ASP and 151 thousand applications for establishing disability. Since July of the current year, 12 thousand auto-assignments have been carried out.

By the end of the year it is planned to introduce AI in several more areas. In the third quarter — when issuing referrals for active employment promotion measures and determining the level of loss of professional working capacity. In the fourth quarter it is planned to develop digital models for recognizing scanned work record books, preparing recommendations when assigning age-related pension payments, and also to introduce AI analytics for identifying labor risks in the sphere of safety and working conditions.

“We are smoothly transitioning from working with individual applications to accompanying life situations. The main result for us is not the number of procedures, but timely targeted assistance to a specific person. The Ministry will continue the introduction of artificial intelligence so that public services become more proactive, targeted, and convenient for our citizens,” Askarbek Yertayev concluded.

Stay updated about the events of the Prime minister and the Government of Kazakhstan - subscribe to the official Telegram channel