В Чолпон-Ате состоялось заседание Евразийского межправительственного совета: принят ряд итоговых документов

07 Тамыз 2026, 12:45

Шолпан-Ата қаласында өткен Еуразиялық үкіметаралық кеңес отырысы аясында Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаров ЕҮАК-ке мүше мемлекеттер делегацияларының басшыларымен ұжымдық кездесу өткізді.

Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов Қырғыз Республикасының Президенті Садыр Жапаровқа Қазақстан Республикасының Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың жылы ықыласы мен ізгі тілектерін жеткізді. Кезедсу барысында екі елдің көшбасшылары арасындағы сенімге құрылған саяси диалог пен өзара түсіністікке негізделген одақтастық қатынастарды одан әрі нығайтуға ықпал етіп отырғаны атап өтілді. Кейінгі 5 жылда қазақ-қырғыз тауар айналымы 2 есеге артып, $2,2 млрд-ты құрады.

ЕҮАК-тің кеңейтілген құрамдағы отырысында Еуразиялық экономикалық одақтың ішкі нарығын одан әрі дамыту, салалық интеграцияны тереңдету, цифрлық өзара іс-қимылды кеңейту, қаржы-экономикалық тетіктерді жетілдіру және Одаққа мүше мемлекеттердің бірлескен жұмысын үйлестіру мәселелері қаралды. Еуразиялық экономикалық комиссияның күн тәртібіндегі мәселелер бойынша баяндамалары тыңдалды. Атап айтқанда, жүк теміржол тасымалдары мен көлік дәліздерін цифрландыру, электрондық сауда, климат саласындағы ынтымақтастық және өзге де бағыттар талқыланды.

Қазақстан Премьер-министрі Президенттің басшылығымен барлық мемлекетпен ашықтық пен сындарлы әріптестікке негізделген Әділетті әрі Озық Қазақстанды дамыту бағыты дәйекті түрде жұзеге асырылып жатқанын атап өтті. Еліміздің жаңа Конституциясында көзделген ауқымды институционалдық реформалар инвесторлардың сенімін нығайту, экономиканы жаңғырту және халықаралық өзара іс-қимылды кеңейту үшін қолайлы жағдай қалыптастырады.

Олжас Бектенов қазіргі сыртқы сын-қатерлер жағдайында экономикалық ынтымақтастықты нығайтудың маңызы арта түскенін атап өтті. Оның айтуынша, 2025 жылы ЕАЭО елдері ішіндегі тауар айналымы $95 млрд-ты құрады. Биыл бұл көрсеткіш 7,3%-ға өсіп, $102 млрд-қа дейін жетеді деп күтілуде.

ЕҮАК қызметінің басым бағыттары қатарына цифрлық сауда тетіктерін дамыту, ЕАЭО-ның интеграцияланған ақпараттық жүйесі аясында жасанды интеллект технологияларын енгізу, тамақ өнімдерінің мүше мемлекеттерге қолжетімділігін қамтамасыз ететін тетіктерді жетілдіру жатады.

Тамақ өнеркәсібі саласында Қазақстанның экспорттық әлеуеті артып келе жатқаны атап өтілді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша мал және өсімдік тектес өнімдерді, сондай-ақ дайын азық-түлік тауарларын жеткізу көлемі шамамен $7 млрд-ты құрады. Биылғы қаңтар–мамыр айларының қорытындысы бойынша $3,6 млрд-қа жетті.

Сонымен қатар бизнес өкілдерінің серіктес мемлекеттер нарығына құс еті мен сүт өнімдерін жеткізу барысында туындайтын кедергілерге қатысты өтініштерін ескере отырып, қазақстандық тарап ЕАЭО міндеттемелерінің сақталуын қамтамасыз ету мақсатында тамақ өнімдерінің Одаққа мүше елдер нарығына қол жеткізу жағдайына жүйелі түрде кешенді мониторинг жүргізудің орынды екенін атап өтті. Туындаған мәселелерді реттеуге дәйекті әрі объективті көзқарас, саудадағы кедергілерді жою жөніндегі шараларды уақтылы қабылдау өзара сауданың дамуына елеулі серпін береді.

Бұдан басқа, ұлттық экономикалардың орнықты даму мақсаттарына қол жеткізудегі цифрландырудың маңыздылығы атап өтілді. Биыл мамыр айында Астанада мүше мемлекеттердің басшылары осы саладағы ынтымақтастықты нығайтуға және озық тәжірибелермен алмасуға бағытталған ЕАЭО шеңберінде жасанды интеллектіні жауапкершілікпен дамыту туралы бірлескен мәлімдемеге қол қойған болатын. Қазақстанда цифрлық трансформация ел дамуының стратегиялық басымдықтарының бірі ретінде айқындалған.

«Қазақстан Президенті 2026 жылды ресми түрде Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялады. Digital Qazaqstan жалпыұлттық стратегиясының аса маңызды бағыттарының қатарында Екібастұз қаласындағы "ДӨО алқабын" құру жобасы бар. Жоба халықаралық деңгейдегі цифрлық инфрақұрылымды қалыптастыруға және Қазақстанның Еуразиядағы цифрлық хабтардың бірі ретіндегі орнын нығайтуға мүмкіндік береді. 125 МВт болатын алғашқы есептеу қуатын іске қосу келесі жылдың маусым айына жоспарланған. Барлық мүдделі тараптарды, оның ішінде іскер топтар мен технологиялық компаниялардың өкілдерін осы бастаманы жүзеге асыруға белсенді түрде қатысуға шақырамыз» , — деп атап өтті Олжас Бектенов. Қазақстан цифрлық экономика мен жасанды интеллект саласында тәжірибе алмасуға және өзара тиімді ынтымақтастықты дамытуға әрдайым ашық.

Отырыс барысында, сондай-ақ Беларусь Республикасы мен Армения Республикасының премьер-министрлері, Қырғыз Республикасы Министрлер кабинетінің төрағасы – Президент Әкімшілігінің басшысы, Ресей Федерациясы Үкіметінің төрағасы, ЕАЭО жанындағы бақылаушы мемлекеттер тарапынан Өзбекстан Республикасының Премьер-министрі, Иран Ислам Республикасы мен Куба Республикасының өкілдері, сондай-ақ сондай-ақ Еуразиялық экономикалық комиссия алқасының төрағасы сөз сөйледі.

ЕҮАК отырысының қорытындысы бойынша алты құжатқа қол қойылды. Олардың ішінде ЕАЭО-дағы тауарлардың электрондық саудасы туралы келісім бар, оны жүзеге асыру электрондық коммерцияны қарқынды дамытуға, бизнес үшін мүмкіндіктерді кеңейтуге және қатысушылардың әріптестер нарығына қол жеткізуде анағұрлым қолайлы жағдайлар қалыптастыруға ықпал ететін болады. Бұдан басқа, Одаққа мүше мемлекеттердегі ғылыми атақтар туралы құжаттарды өзара тану туралы келісім, сондай-ақ ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелері бойынша бірқатар өкімдер қабылданды.

Еуразиялық үкіметаралық кеңестің кезекті отырысы 1-2 қазанда Минск қаласында (Беларусь) өтеді.

Қазақстанның Премьер-министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-каналға жазылыңыз

07 August 2026, 12:45

As part of the meeting of the Eurasian Intergovernmental Council in the city of Cholpon-Ata, a collective meeting of the President of the Kyrgyz Republic Sadyr Japarov with the heads of delegations of the EMPS member states took place.

Prime Minister of Kazakhstan Olzhas Bektenov conveyed warm words of greeting and best wishes to the President of the Kyrgyz Republic Sadyr Japarov on behalf of the President of the Republic of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev. It was noted that the trusting political dialogue between the leaders of the two countries contributes to the further development of allied relations based on trust and mutual understanding. Over the past 5 years, Kazakh-Kyrgyz trade turnover has doubled, reaching $2.2 billion. Work is underway at the government level to increase trade volumes.

At the EMPS meeting in an expanded format, issues of further development of the EAEU internal market, deepening of sectoral integration, expansion of digital interaction, improvement of financial and economic mechanisms, and coordination of joint work of the member states were considered. Reports of the Eurasian Economic Commission on the agenda items were heard, including digitalization of freight railway transportation and transport corridors, electronic trade, cooperation in the climate sphere, and others.

The Prime Minister of the Republic of Kazakhstan emphasized that under the leadership of the Head of State, a course toward the development of a Just and Progressive Kazakhstan based on openness and constructive partnership with all countries is being consistently implemented. The country’s new Constitution provides for large-scale institutional reforms that, among other things, create favorable conditions for strengthening investor confidence, modernizing the economy, and expanding international interaction.

Olzhas Bektenov noted that in the face of external challenges, strengthening economic cooperation is of key importance. In 2025, trade turnover within the EAEU amounted to $95 billion. This year, its growth is projected at 7.3%, to $102 billion.

Among the priority areas of the EMPS work are the development of digital trade mechanisms, the introduction of artificial intelligence technologies within the functioning of the EAEU integrated information system, and the improvement of mechanisms for access of food products to the member states.

In the food industry, the growth of Kazakhstan’s export potential was noted. According to the results of 2025, the volume of supplies of products of animal and plant origin, as well as finished food products, amounted to about $7 billion. For January–May of the current year, this indicator reached $3.6 billion. At the same time, taking into account appeals from business representatives regarding obstacles arising in the supply of poultry meat and dairy products to the markets of partner countries, the Kazakh side emphasized the advisability of systematically conducting comprehensive monitoring of the conditions for access of food products to the member states for their compliance with obligations within the EAEU. A consistent and objective approach to resolving emerging situations and the timely adoption of measures to remove obstacles will provide a serious impetus to the development of mutual trade.

In addition, the importance of digitalization in achieving the goals of sustainable development of national economies was highlighted. In May of this year in Astana, the heads of the member states signed a Joint Statement on the Responsible Development of Artificial Intelligence within the EAEU, aimed at strengthening cooperation and exchanging best practices in this area. In Kazakhstan, digital transformation has been defined as one of the strategic priorities of the country’s development.

“2026 has been officially declared by the President of Kazakhstan as the Year of Digitalization and Artificial Intelligence. Among the most significant areas of the nationwide Digital Qazaqstan strategy is the creation of a ‘Data Center Valley’ in the city of Ekibastuz. The project will make it possible to form digital infrastructure of an international level and strengthen Kazakhstan’s position as one of the digital hubs of Eurasia. The launch of the first 125 MW of computing capacity is scheduled for June of next year. We invite all interested parties, including representatives of business circles and technology companies, to actively participate in the implementation of this initiative,” Olzhas Bektenov emphasized. Kazakhstan is open to exchanging experience and developing mutually beneficial cooperation in the field of the digital economy and artificial intelligence.

During the meeting, speeches were also delivered by the Prime Ministers of the Republic of Armenia and the Republic of Belarus, the Chairman of the Cabinet of Ministers – Head of the Presidential Administration of the Kyrgyz Republic, the Chairman of the Government of the Russian Federation, from the observer states at the EAEU – the Prime Minister of the Republic of Uzbekistan, representatives of the Islamic Republic of Iran and the Republic of Cuba, as well as the Chairman of the Board of the Eurasian Economic Commission.

Following the results of the EMPS meeting, six documents were signed. Among them is the Agreement on Electronic Trade in Goods in the EAEU, the implementation of which will contribute to the active development of electronic commerce, the expansion of opportunities for business, and the formation of more favorable conditions for participants’ access to the markets of partners. In addition, an agreement on the mutual recognition of documents on academic titles in the member states of the Union was adopted, as well as a number of orders on issues of further development of cooperation.

The next meeting of the Eurasian Intergovernmental Council will take place on October 1–2 in the city of Minsk (Belarus).

Stay updated about the events of the Prime minister and the Government of Kazakhstan - subscribe to the official Telegram channel