16 трлн теңге составил объем производства в обрабатывающей промышленности Казахстана

04 Тамыз 2026, 11:45

Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында отандық тауарларды қолдау және ілгерілету мәселелері қаралды.

Жиында сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев, өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев, ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтанов, «Атамекен» ҰКП басқарма төрағасы Қанат Шарлапаев және Сауда желілері одағы басқарма төрағасының орынбасары Эльбеги Абдиев, сондай-ақ Солтүстік Қазақстан, Қарағанды және Жамбыл облыстарының әкімдері ішкі нарықты отандық өніммен қамту, өңдеу өнеркәсібін дамыту және өткізу нарықтарын кеңейту бойынша баяндама жасады.

Өнеркәсіп және құрылыс министрінің айтуынша, жарты жылдың қорытындысы бойынша өңдеу өнеркәсібі 9,8%-ға өсіп, 16 триллион теңге болатын өнім өндірген. Резеңке мен пластмасса бұйымдары, жеңіл өнеркәсіп өнімдері, киім, тоқыма бұйымдары, автомобильдер, тіркемелер және жартылай тіркемелер сияқты тауарлардың импорты қысқарған. Шикізат емес тауарлар экспорты 14,6%-ға өсіп, шамамен $12 миллиардты құраған. Экспорттың негізгі бөлігі металлургия, машина жасау, химия өнеркәсібі және құрылыс материалдары өнімдерінен тұрады.

«Министрлік қызметінің негізгі бағыттарының бірі – реттелетін сатып алулар арқылы отандық тауар өндірушілерді қолдау. Мемлекеттік сатып алуда 5323 позицияда отандық өнімге басымдық берілді. Жарты жыл ішінде мемлекеттік органдар 82 миллиард теңгеге 45 мыңнан астам шарт жасады. «Самұрық-Қазына» қоры қолдаған 16 шара аясында отандық тауар өндірушілермен 3800 келісім-шарт, оның ішінде жалпы құны 390 миллиард теңгеден асатын 286 ұзақ мерзімді және офтейк-келісімшарт жасалды. Еліміздің өнеркәсіп әлеуетін дамытатын жер қойнауын пайдалану саласында 123 миллиард теңгеге 425 сатып алу шарты рәсімделді. Аталған шаралар нақты нәтижелер беріп, тұрақты өткізу нарығын қалыптастыруға және отандық кәсіпорындардың өндіріс қуат жүктемесін арттыруға ықпал етуде. Мәселен, Шымкент қаласындағы трансформатор өндірісі 90%-ға, Семейдегі кабель өндірісі 72%-ға, Қарағандыдағы темір арқан өндірісі 71%-ға дейін жетті. Жаңа өндірістерді дамыту мақсатында 2023 жылдан бері өңдеу өнеркәсібін дамытуға бағытталған 623 жоба іске қосылды. Осының нәтижесінде елімізде бұрын өндірілмеген жаңа өнім түрлері шығарыла бастады. Атап айтқанда, локомотивтердің тірек балкалары, автобустардың қаптама элементтері, жүк техникасына арналған бөлшектер, автокөлік орындықтары мен мультимедиялық жүйелер, тұрмыстық техника, тік жікті құбырлар, терезе профильдері, фиброцемент тақталары, ламинат, жылыту радиаторлары және өзге де жаңа өнім түрлері өндіріле бастады» , — деді ол.

Оның айтуынша, 2030 жылға дейін тағы 478 жоба іске қосылады. Осы жобалар аясында жаңартылатын энергия көздеріне арналған трансформаторлар, бандаждар, сутегі асқын тотығы, желатин мен пептон, сондай-ақ асфальтбетонға арналған тұрақтандырғыш қоспалар сияқты жаңа өнім түрлерінің өндірісі игерілетін болады.

Министрлік өндірістік қуаттарды толық пайдалану және отандық өнімге тұрақты сұранысты қалыптастыру бағытында жүйелі жұмыс жүргізуде. Осы мақсатта Қазақстандық тауар өндірушілерінің тізілімі іске қосылды. Ірі компаниялар отандық өндірушілермен ұзақ мерзімді сатып алу тетіктерін кеңейтіп, ел ішінде өндірілетін өнім үлесін арттыру және шағын, орта бизнесті дамытуға бағытталған бағдарламаларды жүзеге асыруда.

«Өндірістердің қуатын арттыру үшін толлинг тетігімен қосымша шаралар енгізілуде. Ішкі нарықты тұрақты қамтамасыз ету мақсатында минералды тыңайтқыштар экспорты лицензияланды. Соның нәтижесінде отандық фермерлер минералды тыңайтқыштарды келісілген тұрақты бағамен алуда. Сонымен қатар, металл сынықтарының айналымын реттеу бағытындағы жұмыстар жалғасуда. Бұл қара металлургияны дамытуға, болаттың жаңа маркаларын игеруге және автомобиль жасау, машина жасау мен құрылыс салаларына қажетті өнім өндірісін кеңейтуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, басқа елдерден цемент, гипсокартон, шыны, тас бұйымдары мен құрғақ құрылыс қоспаларын импорттауға шектеулер енгізілді. Қабылданған шаралар ішкі нарықтағы баға деңгейіне кері әсер етпей, отандық өндіріс көлемінің артуына ықпал етті» , — деді Ерсайын Нағаспаев.

Бұдан бөлек, арнайы экономикалық аймақтарды дамытудың жаңа моделі әзірленді. Аталған модель оларды құрудан бастап, инфрақұрылыммен қамтамасыз етеді, сондай-ақ қатысушыларды іріктеу, инвестициялық жобаларды жүзеге асыру, міндеттемелердің орындалуын бақылау және тиімді басқару жүйесін қалыптастыруға дейінгі барлық негізгі кезеңдерді қамтиды.

2030 жылға дейін жеңіл өнеркәсіпті дамыту жөніндегі кешенді жоспар қабылданды. Арнайы мақсаттағы көлік құралдарын шығару кезінде отандық бөлшектерді пайдалануды көздейтін заңнамалық өзгерістер енгізілді.

Министрлік алдағы уақытта да отандық тауар өндірушілерді қолдау, өнеркәсіптік кооперацияны дамыту, қазақстандық өнімнің ішкі нарықтағы үлесін арттыру бағытындағы жүйелі жұмысты жалғастырады.

Қазақстанның Премьер-министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-каналға жазылыңыз

04 August 2026, 11:45

Minister of Industry and Construction Yersaiyn Nagaspayev reported at the Government session on current measures to support and promote domestic goods, as well as on the development of the country’s manufacturing sector.

He noted that key initiatives and industry modernization programs are being implemented in line with the instructions of the Head of State. Their main goals are to increase the share of high value-added products, protect the domestic market, raise capacity utilization at existing enterprises, and form a sustainable belt of small and medium-sized businesses around large production facilities.

“Based on the results of the first half of the year, the manufacturing industry is showing growth of 9.8%, with products worth 16 trillion tenge produced. At the same time, the volume of imports of rubber and plastic products, light industry goods, clothing, textile products, cars, trailers and semi-trailers has decreased. Meanwhile, the volume of non-resource exports grew by 14.6%, reaching about $12 billion. The basis of foreign supplies was products of metallurgy, mechanical engineering, the chemical industry and construction materials,” Yersaiyn Nagaspayev emphasized.

One of the key areas of the agency’s work remains systematic support for Kazakhstani commodity producers within the framework of regulated procurement. In the sphere of public procurement, priority purchase of domestic goods has been ensured for 5,323 items.

In the first half of the year, government agencies concluded more than 45 thousand contracts with domestic commodity producers for a total amount of 82 billion tenge. In addition, within the framework of 16 support measures implemented by the Samruk-Kazyna Fund, 286 long-term contracts and offtake contracts totaling more than 390 billion tenge were executed.

In the sphere of subsoil use, which acts as a driver of the country’s industrial potential, 425 guaranteed purchase contracts worth 123 billion tenge were concluded. Such instruments form long-term sales markets and directly affect production indicators. In particular, capacity utilization of the transformer manufacturer in Shymkent reached 90%, the cable and wire products manufacturer in Semey – 72%, and the rope manufacturer in Karaganda – 71%.

As part of updating the structure of the economy, 623 projects have been put into operation since 2023. Enterprises have mastered the production of goods previously not manufactured in Kazakhstan, including:

By 2030, another 478 projects are planned to be launched. The total volume of investment will exceed 30 trillion tenge, and 117.1 thousand permanent jobs will be created. During this period, production will begin of transformers for renewable energy facilities, tyres, gears, DEF tools, presses, hydrogen, hydrogen peroxide, gelatin, peptone and stabilizing additives for asphalt concrete mixtures.

To form guaranteed sales, the Ministry has launched the Register of Kazakhstani Commodity Producers. Large companies approve long-term programs to increase in-country value and develop local entrepreneurship. Tolling schemes for capacity utilization are also applied.

In order to supply the domestic market and protect domestic business, the following operational measures have been taken:

In addition, the Minister noted that a new model for the development of special economic zones has been developed, covering the full cycle — from infrastructure construction to control of investors’ obligations. A Comprehensive Plan for the Development of Light Industry until 2030 has also been adopted, and legislative amendments have been introduced on the mandatory use of Kazakhstani components in the production of special automotive equipment.

Stay updated about the events of the Prime minister and the Government of Kazakhstan - subscribe to the official Telegram channel