Реализация поручений Президента по поддержке МСБ: Правительство утвердило единую программу «Іскер аймақ»
Мемлекет басшысының ШОБ-ты қолдау жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру: Үкімет «Іскер аймақ» бірыңғай бағдарламасын бекітті
Рабочий вывод
Что важно в документе
Президент считает предпринимательство ключевым источником доходов населения.
23 Декабрь 2025, 11:00 Реализация поручений Президента по поддержке МСБ: Правительство утвердило единую программу «Іскер аймақ» На заседании Правительства под председательством Премьер-министра Олжаса Бектенова рассмотрена и утверждена единая программа поддержки малого бизнеса «Іскер аймақ». С докладами выступили заместитель Премьер-министра – министр национальной экономики Серик Жумангарин, министр финансов Мади Такиев, а также представители НПП «Атамекен» и Союза бухгалтеров. В Казахстане действует свыше 2,2 млн субъектов малого бизнеса, в которых занято порядка 4 млн человек. Премьер-министр подчеркнул, что Президент придает особое значение развитию предпринимательства, поскольку оно является важным источником дохода населения. «Развитие сильного и конкурентоспособного предпринимательства является основным фактором устойчивого роста экономики. Как вы знаете, недавно Глава Государства поручил для стимулирования деловой активности оперативно принять единую программу поддержки малого бизнеса. Правительством подготовлен комплексный документ, направленный на адресную поддержку малого и микробизнеса, развитие производства с учетом региональной специфики» , — отметил Олжас Бектенов. По данным МНЭ, единая программа поддержки малого бизнеса «Іскер аймақ» ориентирована на развитие предпринимательства, прежде всего на селе и малых городах, с акцентом на технологически простые и быстро реализуемые проект с оперативным социально-экономическим эффектом – от переработки сельхозсырья и производства пищевой продукции до деревообработки и ремесленных видов деятельности. Реализация программы предусмотрена по трем направлениям: финансовые, нефинансовые и инфраструктурные меры. Правительство при тесном взаимодействии с бизнес-сообществом выстраивает новую налоговую политику, ориентированную на поддержку предпринимателей. В ходе заседания уделено внимание совершенствованию условий ведения бизнеса и реформированию налогового администрирования. В частности, осуществляется переход к сервисной модели налогового администрирования. Вводится фискальное сопровождение предпринимателя с момента регистрации и на протяжении всей его деятельности. Перед налоговыми органами поставлена задача не наказывать за ошибки, а помогать их предотвращать. Предусмотрено сокращение налоговой отчетности на 30% и уменьшение количества налогов и сборов на 20%. Это позволит предпринимателям снизить административную нагрузку и сосредоточиться на развитии своего бизнеса. Проверки теперь будут проводиться исключительно при наличии рисков. Плановые налоговые проверки отменены. Для микро- и малого бизнеса также отменены налоговые проверки и камеральный контроль за периоды до 2026 года. Кроме того, усиливается акцент на профилактику нарушений – будет внедряться раннее информирование предпринимателей о возможных рисках, что позволит бизнесу заранее корректировать свои действия без финансовых потерь. В рамках нового Бюджетного кодекса все налоговые поступления от малого бизнеса остаются в распоряжении местных бюджетов. Это повышает заинтересованность акиматов в развитии предпринимательства на местах. Также через систему «Цифровой бюджет» налогоплательщики смогут видеть, как их отчисления используются для благоустройства соответствующих территорий. В целом, рост доходной части бюджета за счет новой налогово-бюджетной политики позволит направлять дополнительные средства на развитие казахстанского бизнеса. Холдингу «Байтерек» совместно с НПП «Атамекен» необходимо будет организовать обучение и сервисную поддержку начинающих предпринимателей. Отмечено, что программа «Іскер аймақ» является своевременным ответом на запросы предпринимателей, особенно в сельской местности и малых городах. Таким образом, государство переходит от простой модели распределения субсидий к подходу солидарной ответственности регионов с ориентацией на создание устойчивых производств и рост реального выпуска продукции. Цель заключается не просто в выдаче кредитов, а в создании устойчивых производств и обеспечению реального роста выпуска продукции. Для эффективной реализации «Іскер аймақ» Олжас Бектенов дал ряд поручений. Первое. Министерству финансов необходимо обеспечить финансирование программы «Іскер аймақ». Софинансирование программы должно быть предусмотрено и местными бюджетами. Акиматам регионов в кратчайшие сроки требуется сформировать перечни приоритетных отраслей с учетом специфики районов для распределения первого уровня субсидий (70% бюджета). Следует обеспечить доступ малого бизнеса к производственной инфраструктуре и льготной аренде помещений. Отмечена важность разработки региональных программ поддержки малого бизнеса. В качестве примера приведен опыт г. Алматы, где в текущем году на развитие МСБ из местного бюджета направлено 25,5 млрд тенге. Эти меры позволили поддержать приоритетные для города направления, в том числе через развитие малых промышленных парков и предоставление льготных кредитов до 6% годовых. Положительный опыт поручено масштабировать по всей стране. Второе. Для дальнейшего роста доли обрабатывающего сектора в ВВП следует увеличивать производственную мощность предприятий, стимулировать их модернизацию, в том числе путем переоснащения производств малого и среднего бизнеса. Министерству промышленности с января следующего года поручено обеспечить запуск лизингового финансирования модернизации производственных мощностей в обрабатывающей промышленности. Микро и малый бизнес получит возможность модернизировать свое производство на сумму до 300 млн. тенге без предоставления залога. Переоснащение позволит увеличить производительность предприятий и повысить их конкурентоспособность. Третье. У бизнеса вызывает обеспокоенность запрет на вычет расходов при взаимодействии с поставщиками, работающими в режиме упрощенной декларации. А это порядка 400 тыс. (по итогам 2024г. – 397 тыс.) представителей малого и микробизнеса. Данная категория предпринимателей не должна волноваться за свое будущее. Министерству финансов необходимо их сопровождать, внедрив сервисную модель налогового администрирования с проведением соответствующей разъяснительной работы. Кроме того, совместно с Национальным банком в оперативном порядке обеспечить автоматическое заполнение налоговой отчетности для малого бизнеса. Министерству нацэкономики совместно с заинтересованными госорганами поручено разработать дополнительные неналоговые меры поддержки МСБ, работающего в общеустановленном режиме налогообложения. Одним из действенных механизмов станет расширение критериев финансирования в рамках программы «Өрлеу». Четвертое. По поручению Главы Государства будет проведено налоговое администрирование «с чистого листа». Эти меры положительно отразятся на всех субъектах микро и малого бизнеса. Поручено оперативно провести все организационные мероприятия с принятием нормативных правовых актов и обеспечением готовности информационных систем. Пятое. Программа преимущественно нацелена на поддержку предпринимателей в моно, малых городах и на селе. У малого бизнеса появляется возможность пополнения оборотных средств и снижения долговой нагрузки. Будет субсидироваться порядка 9% от номинальной ставки по банковскому кредиту: на текущий момент номинальная ставка БВУ составляет 22%, субсидируется – 8,8%. В целом нововведения и положения единой программы должны быть доступно разъяснены субъектам бизнеса, выпущены соответствующие методические рекомендации с широким тиражированием в СМИ и социальных медиа. Союз бухгалтеров выступил с благородной инициативой запуска программы обучения и консультаций для бизнеса на безвозмездной основе. Госорганы должны будут оказать всю необходимую поддержку и содействие этому процессу. Работа должна быть проведена повсеместно, вплоть до села. Союз бухгалтеров, профильные ассоциации и организации могут воспользоваться необходимой инфраструктурой органов госдоходов и акиматов. Акцентировано внимание Министерства финансов, и в частности органов госдоходов, на переформатирование работы. Упор должен быть сделан на профилактику и упреждение нарушений. Фискальные органы должны стать партнерами для налогоплательщиков. Необходимо создать такие условия, при которых бизнесу будет выгодно работать честно и платить налоги, чем уклоняться от них. Вся работа в этом направлении должна быть комплексной и скоординированной. Правительство будет и далее развивать цифровые платформы, упрощать административные процедуры, поддерживать инклюзивность и обеспечивать малый бизнес необходимыми инструментами для устойчивого роста. Координация закреплена за заместителем Премьер-министра – министром национальной экономики Сериком Жумангариным. #Олжас Бектенов #Госпрограммы #Заседание Правительства #Поручение Президента #Финансы #Экономика Оставайтесь в курсе событий Премьер-министра и Правительства Казахстана — подписывайтесь на официальный Telegram-канал Подписаться
23 Желтоқсан 2025, 11:00
Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында «Іскер аймақ» бизнесті қолдауға арналған бірыңғай бағдарламасы қаралып, бекітілді. Жиында Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин, қаржы министрі Мәди Такиев, сондай-ақ «Атамекен» ҰКП және Бухгалтерлер одағының өкілдері баяндама жасады.
Бүгінде елімізде 2,2 млн-нан астам ШОБ субъектісі жұмыс істейді, сала бойынша шамамен 4 млн адам жұмыспен қамтылған.
Премьер-министр кәсіпкерлікті дамыту Мемлекет басшысының әрдайым ерекше назарында тұрған мәселе екенін, өйткені ол халық табысының маңызды көзі саналатынын атап өтті.
«Қуатты әрі бәсекеге қабілетті кәсіпкерліктің дамуы – орнықты экономикалық өсудің негізгі факторы. Өздеріңізге мәлім, жуырда Мемлекет басшысы іскерлік белсенділікті ынталандыру үшін жедел түрде шағын бизнесті қолдаудың бірыңғай бағдарламасын қабылдауды тапсырды. Үкімет шағын және микробизнесті нақты қолдауға, өңірлердің ерекшелігін ескере отырып, өндірісті дамытуға бағытталған кешенді құжатты әзірледі» , — деп атап өтті Олжас Бектенов.
Ұлттық экономика министрлігі келтірген деректер бойынша, «Іскер аймақ» шағын бизнесті қолдаудың бірыңғай бағдарламасы ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеу мен тамақ өнімдерін өндіруден бастап ағаш өңдеу мен қолөнер қызметіне дейінгі жедел әлеуметтік-экономикалық әсері бар технологиялық қарапайым және тез іске асырылатын жобаға баса назар аудара отырып, ең алдымен ауылдық жерлер мен шағын қалаларда кәсіпкерлікті дамытуға бағытталған. Бағдарламаны жүзеге асыру үш бағыт бойынша: қаржылық, қаржылық емес және инфрақұрылымдық шаралар қарастырылған.
Үкімет бизнес-қоғамдастықпен тығыз іс-қимыл жасай отырып, кәсіпкерлерді қолдауға бағытталған жаңа салық саясатын қалыптастыруда. Отырыс барысында кәсіпкерлікті одан әрі дамыту үшін бизнес жүргізу қағидаларын жетілдіріп, оның неғұрлым түсінікті әрі ашық болуын қамтамасыз етуге көңіл бөлінді.
Атап айтқанда, негізгі маңызды өзгеріс – сервистік модельге көшу. Кәсіпкерді тіркелген сәтінен бастап, қызметінің барлық кезеңінде фискалдық қолдау жүйесі енгізілуде.
Салық органдарының алдында тұрған міндет – қателіктер үшін жазалау емес, керісінше қателеспеуге көмектесу.
Салықтық есептілік 30%-ға, ал салықтар мен алымдардың саны 20%-ға қысқарады. Бұл кәсіпкердің есеп беруге жұмсалатын уақытын азайтып, өз бизнесін дамытуға көбірек көңіл бөлуіне ықпал етеді.
Тексерулер тек тәуекелдер бойынша ғана жүргізілетін болады. Біз жоспарлы салық тексерулерінен толық бас тарттық. Микро және шағын бизнес үшін маңызды мәселе – 2026 жылға дейінгі кезеңдер бойынша салық тексерулері мен камералдық бақылау алынып тасталады. Сонымен қатар бұзушылықтардың алдын алуға баса назар аударылуда – ықтимал заң бұзушылықтар орын алған кездел алдын ала хабардар ету тетігі енгізіледі. Бұл бизнеске іс-әрекетін қаржылық шығындарсыз күні бұрын түзетуіне мүмкіндік береді.
Жаңа Бюджет кодексі шағын бизнестен түсетін барлық салық түсімдерін әкімдіктердің иелігінде қалдыруды көздейді. Енді әкімдер әрбір кәсіпкердің табысқа жетуіне мүдделі болады, өйткені ол жергілікті бюджет кірістерінің өсуіне тікелей ықпал етеді. Салық төлеуші «Цифрлық бюджет» арқылы аударым қаражатының өзі тұратын ауданды көркейтуге қалай әсер етіп жатқанын көре алады.
Жалпы, бюджеттің кіріс бөлігін жаңа салық-бюджет саясаты есебінен ұлғайту қосымша қаражатты қазақстандық бизнесті дамытуға және қолдауға бағыттауға мүмкіндік береді.
«Бәйтерек» холдингіне «Атамекен» палатасымен бірлесіп, ісін жаңа бастаған кәсіпкерлерді оқыту мен оларға сервистік қолдау көрсетуді ұйымдастыруды тапсырамын.
«Іскер аймақ» бағдарламасын кәсіпкерлердің, әсіресе ауылдық жерлер мен шағын қалалардағы бизнес-өкілдерінің сұраныстарына дер кезінде берілген жауап ретінде бағалауға болатыны атап өтілді. Осылайша, мемлекет жай ғана субсидия бөлу әдісінен, өңірлердің ортақ жауапкершілігі моделіне көшеді. Негізгі мақсат – тек несие беру емес, тұрақты өндірістер құрып, өнім шығару көлемінің нақты өсімін қамтамасыз ету.
«Іскер аймақ» бағдарламасын тиімді жүзеге асыру үшін Олжас Бектенов бірқатар тапсырма берді.
Бірінші. Қаржы министрлігі «Іскер аймақ» бағдарламасын қаржыландыруды қамтамасыз етсін. Бағдарламаны жергілікті бюджеттер есебінен де қоса қаржыландыру көзделуі қажет.
Өңір әкімдіктері бірінші деңгейдегі субсидияларды бөлу үшін аймақтардың ерекшелігін ескере отырып, барынша қысқа мерзімде басым салалардың тізбесін қалыптастырсын.
Шағын бизнестің өндірістік инфрақұрылымға қолжетімділігін қамтамасыз етіп, өндірістік ғимараттарды жеңілдікпен жалға алуына мүмкіндік жасаған жөн. Сонымен қатар шағын бизнесті қолдаудың өңірлік бағдарламаларын әзірлеу маңызды іс екені атап өтілді.
Мәселен, Алматы қаласында кәсіпкерлікті дамыту бағдарламасы аясында биыл жергілікті бюджеттен шағын және орта бизнесті дамытуға 25,5 млрд теңге бөлінді. Бұл жалпы мемлекеттік қолдау шараларымен қамтылмаған, қала үшін неғұрлым басым бағыттардың дамуын ынталандыруға мүмкіндік берді.
Табысты мысалдардың бірі ретінде алада жылдық 6%-ға дейін жеңілдікті несиелер беру арқылы шағын өнеркәсіптік парктерді дамыту ісін айтуға болады. Басқа да өңірлерде оң тәжірибе бар. Оны бүкіл еліміз бойынша кеңінен тарату қажет.
Екінші. Өңдеуші сектордың жалпы ішкі өнімдегі үлесін одан әрі ұлғайту үшін кәсіпорындардың өндірістік қуатын арттырып, оларды жаңғырту жұмыстарын ынталандыру керек. Оны шағын және орта бизнес өндірістерін қайта жабдықтау есебінен де іске асырған жөн.
Өнеркәсіп министрлігіне келесі жылдың қаңтар айынан бастап өңдеу өнеркәсібінде өндірістік қуаттарды жаңғырту үшін лизингтік қаржыландыруды іске қосуды тапсырамын.
Шағын және микробизнес кепілдіксіз 300 млн теңгеге дейін өз өндірістерін жаңғырту мүмкіндігіне ие болады. Өндірісті қайта жабдықтау кәсіпорындардың өнімділігін ұлғайтып, бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ықпал етеді.
Үшінші. Бизнесті оңайлатылған декларация режимін қолданатын жеткізушілермен жұмыс кезінде шығыстарды шегеруге тыйым салу мәселесі алаңдатып отыр. Бұл – шамамен 400 мың шағын және микробизнес өкілінің мүддесіне қатысты. Аталған санаттағы кәсіпкерлер өз кәсібінің болашағына алаңдамауы тиіс.
Қаржы министрлігі салықтық әкімшілендірудің сервистік моделін енгізіп, тиісті түсіндіру жұмыстарын жүргізу арқылы оларды қолдап отыруы қажет. Сонымен қатар Ұлттық банкпен бірлесіп, шағын бизнес үшін салық есептілігін автоматты түрде толтыруды жедел қамтамасыз етсін.
Ұлттық экономика министрлігі мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп, жалпыға бірдей белгіленген салық салу режимінде жұмыс істейтін шағын және орта бизнесті қолдаудың қосымша салықтық емес шараларын әзірлесін.
Тиімді тетіктердің бірі «Өрлеу» бағдарламасы аясында қаржыландыру критерийлерін кеңейту.
Төртінші. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша салықтық әкімшілендіру «Таза парақтан» жүргізіледі. Бұл шаралар барлық микро- және шағын бизнес субъектілеріне оң әсерін тигізеді.
Нормативтік құқықтық актілерді қабылдауды және ақпараттық жүйелердің дайындығын қамтамасыз ете отырып, бүкіл ұйымдастыру шараларын жедел түрде жүргізу тапсырылды.
Бесінші. Бағдарламаның мақсаты – негізінен шағын және моно қалалардағы және ауылдық жерлердегі кәсіпкерлерді қолдау. Шағын бизнеске айналым қаражатын толықтырып, борыш жүктемесін азайту мүмкіндігі беріледі.
Банктік несие бойынша номиналды мөлшерлеменің шамамен 9%-ын субсидиялау көзделген: Екінші деңгейлі банктердің ағымдағы номиналды мөлшерлемесі – 22%, субсидияланатыны – 8,8%.
Қорыта айтқанда, бірыңғай бағдарламаның жаңалықтары мен ережелерін бизнес субъектілеріне қарапайым тілмен түсіндіріп, тиісті әдістемелік ұсынымдарды шығару керек. Оларды бұқаралық ақпарат құралдарында және әлеуметтік медиада кеңінен таратқан жөн.
Бухгалтерлер одағы бизнесті тегін оқыту және кеңес беру бағдарламасын іске қосу жөнінде игі бастама көтерді. Мемлекеттік органдарға бұл процесті толық қолдап, жәрдем көрсетуі тиіс.
Жұмыс барлық жерде, тіпті ауыл-аймақтарға дейін жүргізілуі тиіс. Бухгалтерлер одағы, салалық қауымдастықтар мен ұйымдар мемлекеттік кірістер органдары мен әкімдіктердің қажетті инфрақұрылымын пайдалана алады.
Қаржы министрлігі әсіресе, мемлекеттік кірістер органдары жұмыс тәсілін түбегейлі өзгертуі керек екеніне назар аударылды. Бұзушылықтардың профилактикасы мен алдын ала ескертуге баса назар аудару керек.
Фискалдық органдар салық төлеушілер үшін серіктеске айналуы қажет.
Бизнес үшін салық төлеуден жалтарғаннан гөрі, таза жұмыс істеп, оны төлеу тиімді болатындай жағдай жасалуы қажет. Бұл бағытта кешенді әрі үйлесімді жұмыс жүргізілуі тиіс.
Үкімет әрі қарай да цифрлық платформаларды дамытып, әкімшілік рәсімдерді жеңілдетеді, инклюзивтілікті қолдап, орнықты өсу үшін шағын бизнесті қажетті құралдармен қамтамасыз етеді.
Үйлестіру Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринге жүктелді.
Қазақстанның Премьер-министрі мен Үкіметі жаңалықтарынан хабардар болыңыз — ресми Telegram-каналға жазылыңыз