Маулен Ашимбаев подвел итоги: в Сенате прошло заключительное заседание Палаты

Бүгін Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының қорытынды отырысы өтті. Палата Спикері Мәулен Әшімбаевтың төрағалығымен өткен жиында Мемлекет басшысының реформаларын заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз ету бағытында атқарылған жұмыс қорытындыланып, бірқатар заң мақұлданды.

Сенат Төрағасы Палатаның атқарған қызметіне кеңірек тоқталып, Қазақстан Парламенті 30 жыл ішінде өкілді демократияның негізгі институтына айналғанын айтты. Осы уақыт аралығында ел өмірінің барлық негізгі саласын қамтитын маңызды шешімдер мен заңдар қабылданды. Сондай-ақ Мәулен Әшімбаев парламенттік реформа – «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» тұжырымдамасына негізделген ауқымды жаңғырту стратегиясының дәйекті жалғасы екенін тілге тиек етті.

«Еліміз үшін тағдыршешті осы кезеңде өзімнің және Сенаттың депутаттар корпусы атынан Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевқа шынайы ризашылығымызды білдіреміз. Мемлекет басшысының бізге артқан зор сенімін, жан-жақты қолдауын және ауқымды реформаларды жүзеге асыру жұмыстарына қатысуға берген мүмкіндігін жоғары бағалаймыз. Біз әрдайым Тәуелсіздікті нығайтуға, заң үстемдігін қамтамасыз етуге және халық мүддесіне қызмет етуді көздейтін Президент саясатына адал болып қала береміз. Бүгінде Қазақстан сапалық тұрғыдан жаңа даму кезеңіне қадам басып отыр. Сондықтан жаңа Конституцияны толыққанды іске асыру және Әділетті Қазақстан құру жолында барлық прогрессивті қоғамдық-саяси күштердің Мемлекет басшысының саясаты төңірегінде топтасуы аса маңызды», – деді Мәулен Әшімбаев.

Сонымен қатар өткен жылдар ішінде депутаттар корпусы көптеген маңызды заңға бастамашы болғаны және оларды қабылдағаны айтылды. Осылайша, Мемлекет басшысының жаңғырту күн тәртібін заңнамалық тұрғыдан қамтамасыз ету бағытында ауқымды жұмыс атқарылды.

«Сенат өз тарихында 890-нан астам отырыс өткізіп, 3,5 мыңнан астам заңды қабылдап, мақұлдады. Әрбір оныншы заң депутаттардың бастамасымен әзірленген. Бұл құқықтық актілер Қазақстанның жаңа саяси, экономикалық және фискалдық моделінің негізін қалап, әлеуметтік саясаттың берік құқықтық базасын қалыптастырды. Сонымен қатар сот және құқық қорғау жүйесін жаңғырту, азаматтардың құқықтарын қорғау, заң үстемдігін қамтамасыз ету және ұлттық қауіпсіздікті нығайту әрдайым басым бағыттардың қатарында болды. Заң шығару қызметімен қатар Палата басқа да бағыттарда белсенді жұмыс жүргізді. Осы кезеңде 60-тан астам парламенттік тыңдау мен 3 мыңнан астам жоспарлы іс-шара ұйымдастырылды. Үкіметке қоғамдағы өзекті мәселелер бойынша 3 мыңға жуық депутаттық сауал жолданды. Осындай ауқымды жұмыстың барлығы халықтың мүддесін қорғауға және мемлекетімізді нығайтуға бағытталғанын атап өткен жөн», – деп, Мәулен Әшімбаев ел игілігі жолындағы бірлескен нәтижелі жұмыс үшін әріптестеріне алғыс айтты.

Отырыста Сенаттың өңірлердегі қызметіне, қоғамдық-саяси коммуникацияны нығайтуға, реформаларды халыққа түсіндіруге, сондай-ақ, түрлі сала мамандарының сараптамалық әлеуетін дамытуға арналған жобаларына ерекше назар аударылды. Сенат Төрағасы «Өңір», «Бір ел – бір мүдде» депутаттық топтарының, «Ұлттық мүдде» диалог алаңының, Орнықты даму саласындағы ұлттық мақсаттар мен міндеттердің іске асырылуына мониторинг жүргізу жөніндегі парламенттік комиссияның, сондай-ақ, жүздеген белсенді азаматтың басын біріктірген Сенат жанындағы Taldau community жобасының жұмысын жоғары бағалады.

Қорытынды отырыста Сенат инклюзивті қоғамды дамытуға және параспортты қолдауға арналған әлеуметтік, спорттық жобаларды жүйелі түрде іске асырып келе жатқанына мән берілді. Палата 20 жыл бойы Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының съезін және оның Хатшылығының отырыстарын жоғары деңігейде ұйымдастырып келгені де назардан тыс қалған жоқ.

Сондай-ақ сенаторлар жалпы отырыс барысында «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Қырғыз Республикасының Министрлер Кабинеті арасындағы Қазақстан Республикасының Қырғыз Республикасындағы Елшілігінің және Қырғыз Республикасының Қазақстан Республикасындағы Елшілігінің, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Қырғыз Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі мен Қырғыз Республикасының Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі резиденцияларының мұқтаждықтары үшін Астана қаласы мен Бішкек қаласындағы ғимараттарды және жер учаскелерін өзара өтеусіз пайдалануға беру туралы келісімді ратификациялау туралы» заңды қарап, мақұлдады. Аталған келісімді ратификациялау Қазақстан мен Қырғызстан арасындағы достық қарым-қатынасты одан әрі нығайтуға, саяси диалогты дамытуға және екіжақты ынтымақтастықты кеңейтуге ықпал етпек.

Бүгін күн тәртібіне шығарылған «Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Өзбекстан Республикасының Үкіметі арасындағы Қазақстан-Өзбекстан мемлекеттік шекарасы арқылы өткізу пункттері туралы келісімге 2006 жылғы 4 қыркүйектегі Хаттамаға өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы хаттаманы ратификациялау туралы» заң да мақұлданды.

Бұдан басқа, Палата «Қазақстан Республикасы мен Халықаралық Қайта Құру және Даму Банкі арасындағы қарыз туралы келісімді («Экономиканың инклюзивті және орнықты өсуі» даму саясатын қаржыландыруға арналған екінші қарыз) ратификациялау туралы» және «Қазақстан Республикасы мен Азия Инфрақұрылымдық Инвестициялар Банкі арасындағы қарыз туралы келісімді (Инклюзивті және орнықты экономикалық өсу бағдарламасы) ратификациялау туралы» заңдарды қарап, мақұлдады. Аталған заңдарға сәйкес, тартылатын қарыз қаражаты 2026 жылға арналған республикалық бюджет аясында мемлекеттің өзіне алған барлық міндеттемелерін толық орындауға мүмкіндік береді.

Топырақты кешенді қорғауға, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді тиімді пайдалануға және елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға арналған, депутаттар бастамашы болған «Топырақты қорғау туралы» заң және оған ілеспе «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне топырақты қорғау, жер қатынастары және агроөнеркәсіптік кешен мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң екі оқылымда қаралып, мақұлданды.

Сенаторлар мақұлдаған тағы бір құжат – «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне нотариаттық қызмет және заң көмегі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң. Аталған заңға сәйкес, мемлекет кепілдік берген заң көмегінің түрлері кеңейтіліп, адвокаттар мен заң консультанттарына азаматтардың заңды мүдделерін конституциялық іс жүргізу барысында қорғау құқығы беріледі. Бұл азаматтарға Конституциялық іс жүргізу шеңберінде мемлекет кепілдік берген заң көмегін алуға жағдай жасайды. Сонымен бірге Бірыңғай нотариаттық ақпараттық жүйеде нотариустар арасында атқарушылық жазбаларды бөлу автоматты түрде жүзеге асырылады. Бұл шешім атқарушылық жазбаларды рәсімдеу рәсімінің ашықтығын арттырып, нотариустар арасындағы жүктеменің тең бөлінуін қамтамасыз етуге, сондай-ақ, мүдделілік пен сөз байласу фактілерінің алдын алуға бағытталған. Одан бөлек, Республикалық нотариаттық палатаның, аумақтық нотариаттық палаталардың төрағаларының және тәртіптік комиссиялар төрағалары мен мүшелерінің өкілеттік мерзімі төрт жыл болып белгіленді. Олар бұл лауазымға бір рет қана қайта сайлана алады.

(Сенаттың Баспасөз қызметі, 74-72-27. Суретті түсірген: Н.Байбулин)

Today, the Senate of the Parliament of the Republic of Kazakhstan held its final meeting. Chaired by Speaker Maulen Ashimbayev, the Senate summarized the legislative work to implement the Head of State's reforms and approved a number of laws.

Summarizing the Chamber's activities, the Senate Speaker noted that over the past 30 years, Kazakhstan's Parliament has become a key institution of representative democracy. Decisions and laws have been adopted that cover all key areas of the country's life. Parliamentary reform is a key part of the large-scale modernization strategy based on the concept of "Strong President, Influential Parliament, Accountable Government."

"At this crucial time for the country, I would like to express my sincere gratitude to President Kassym-Jomart Kemelevich Tokayev on my own behalf and on behalf of the Senate. We deeply appreciate the high level of trust placed in us by the Head of State, his comprehensive support, and the opportunity to be directly involved in large-scale reforms. Our primary focus remains our commitment to the President's course, which is aimed at strengthening independence, the rule of law, and serving the interests of the people. Today, as Kazakhstan enters a qualitatively new stage of its development, it is crucial for all progressive socio-political forces to unite around the policies of the Head of State to implement the new Constitution and build a Fair Kazakhstan, " the Senate Speaker emphasized.

It was noted that during the past period, the parliamentary corps initiated and passed a number of important laws. Significant work has been done to provide legislative support for the Head of State's modernization agenda.

"Over the years of its work, the Senate of Parliament held over 890 sessions, approving more than 3,500 laws, with every tenth of them initiated by deputies. These legal acts laid the foundation for a new political, economic, and fiscal model for Kazakhstan, and also formed a reliable basis for social policy. Modernizing the judicial and law enforcement systems, protecting citizens' rights, upholding the rule of law, and strengthening national security also remained a priority. Along with legislative drafting, the Chamber was active in other areas: over 60 parliamentary hearings and approximately 3,000 planned events were held. Approximately 3,000 parliamentary inquiries on the most pressing issues were submitted to the Government. All of this extensive work was undertaken solely to protect the interests of the people and strengthen our statehood," said Maulen Ashimbayev, thanking his colleagues for their fruitful collaboration for the benefit of the country.

Particular attention was also paid to the Chamber's activities in the regions, including building socio-political communications, explaining reforms, and projects aimed at unlocking the analytical potential of specialists in various fields. The Senate Speaker praised the work of the parliamentary groups and dialogue platforms "Onir," "Bir El – Bir Mudde," "Ulttyk Mudde," the "Parliamentary Commission for Monitoring the Implementation of National Sustainable Development Goals and Objectives," and the Senate's "Taldau Community" project, which brought together hundreds of active citizens.

Furthermore, the Senate has actively initiated social and sports projects to promote inclusion and support parasports, and for 20 years has organized the Congress of Leaders of World and Traditional Religions and meetings of its Secretariat. During the meeting, deputies reviewed and approved the Law of the Republic of Kazakhstan "On Ratification of the Agreement between the Government of the Republic of Kazakhstan and the Cabinet of Ministers of the Kyrgyz Republic on the Mutual Provision of Buildings and Land in Astana and Bishkek for Free Use for the Needs of the Embassy of the Republic of Kazakhstan in the Kyrgyz Republic and the Embassy of the Kyrgyz Republic in the Republic of Kazakhstan, as well as the Residences of the Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the Republic of Kazakhstan to the Kyrgyz Republic and the Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the Kyrgyz Republic to the Republic of Kazakhstan." Ratification of the Agreement, as noted, will contribute to the further strengthening of Kazakh-Kyrgyz relations, the development of political dialogue, and the expansion of bilateral cooperation. At the same time, the Law of the Republic of Kazakhstan "On Ratification of the Protocol on Amendments and Additions to the Protocol to the Agreement between the Government of the Republic of Kazakhstan and the Government of the Republic of Uzbekistan on Checkpoints on the Kazakh-Uzbek State Border, dated September 4, 2006," was reviewed and approved.

The Chamber also approved the Laws of the Republic of Kazakhstan "On Ratification of the Loan Agreement (Second Loan for Financing the Inclusive and Sustainable Economic Growth Development Policy) between the Republic of Kazakhstan and the International Bank for Reconstruction and Development" and "On Ratification of the Loan Agreement (Inclusive and Sustainable Economic Growth Program) between the Republic of Kazakhstan and the Asian Infrastructure Investment Bank." Specifically, according to legislative provisions, the loan funds will ensure the fulfillment of all state obligations assumed within the framework of the 2026 republican budget.

The Law of the Republic of Kazakhstan "On Soil Protection," initiated by parliamentarians, aims to establish a comprehensive system of soil conservation, improve the efficiency of agricultural land use, and strengthen the country's food security. Its companion law, "On Amendments and Supplements to Certain Legislative Acts of the Republic of Kazakhstan on Soil Protection, Land Relations, and the Agro-Industrial Complex," was reviewed and approved after two readings.

Another law approved by senators is "On Amendments and Supplements to Certain Legislative Acts of the Republic of Kazakhstan on Notarial Activity and Legal Assistance." The types of state-guaranteed legal assistance are being expanded to include representation by attorneys and legal consultants of citizens' legitimate interests in constitutional proceedings. This measure will allow for the provision of state-guaranteed legal assistance within constitutional proceedings. Writs of execution will be automatically distributed among notaries in the Unified Notarial Information System. This approach will make the process of issuing writs of execution more transparent and is intended to guarantee equal workload among notaries and eliminate instances of self-interest and collusion. In addition, a term limitation of four years with the right to one re-election is being introduced for the chairpersons of the Republican Notary Chamber, territorial notary chambers, as well as the chairpersons and members of disciplinary commissions.

(Press Office of the Senate, 74-72-27. Photo by: N.Baibullin)