статья

Мажилис одобрил законопроект об эндаумент-фондах в первом чтении

Мәжіліс эндаумент-қорлар туралы заң жобасын бірінші оқылымда мақұлдады

The Mazhilis approved the draft law on endowment funds in the first reading

Мажилис Парламента Республики Казахстан | Источник ↗ Қазақша ↗ Английский ↗
Надежность цитирования редакционный фон Человек или должность Корпус Мажилиса Дата события 16 апреля 2025 Материал выглядит как новостной или редакционный фон без подтвержденной содержательной речи.
Паспорт доказательности qazvision:document:1231 · b5f52c21bb5c
ПервоисточникМажилис Парламента Республики Казахстан
Обновлено03.08.2026 03:05
ЯзыкиRU, KK, EN
Типы опорытезисов нет

Контрольная сумма опубликованного текстового слоя: b5f52c21bb5c117651100b3cf846ad7c971c16d86093a7a5ee6cd375a9f4fb8c

16 апреля, Астана, Дом Мажилиса. Сегодня на пленарном заседании Мажилиса депутаты под председательством Спикера Палаты Ерлана Кошанова одобрили в первом чтении проект закона «О фондах целевого капитала (эндаумент-фондах)» с сопутствующими поправками и законопроект по вопросам исключения излишней законодательной регламентации норм в сфере деятельности ОВД. Во втором чтении были приняты закон «О территориальной обороне Республики Казахстан» и сопутствующие ему поправки.

Проект закона «О фондах целевого капитала (эндаумент-фондах)» с сопутствующими поправками депутатам представил министр науки и высшего образования Саясат Нурбек. Новые нормы разработаны Правительством в соответствии с поручением Главы государства. Основным законопроектом создаётся правовая основа для прозрачного формирования и функционирования эндаумент-фондов и фондов целевого капитала.

Руководитель рабочей группы Жулдыз Сулейменова в своём содокладе подчеркнула, что в ходе работы над законопроектом депутатами чётко определены сферы финансирования эндаумент-фондов: образование, наука и инновационная деятельность, массовый спорт, лекарственное обеспечение и оказание медицинских услуг, социальная защита населения. В состав активов эндаумент-фонда могут входить денежные средства, ценные бумаги, недвижимость и интеллектуальная собственность. Передать имущество в эндаумент возможно на неограниченный срок, но не менее 10 лет.

При этом стоимость переданного имущества должна быть сохранена, расходовать разрешается только инвестиционный доход от его управления. При превышении же активов установленного проектом закона порога они в обязательном порядке подлежат передаче в доверительное управление профессиональной управляющей компании. Как отметила Жулдыз Сулейменова, по предложению депутатов порог установлен в размере 10 тыс. МРП. Для управления эндаумент-фондом законопроектом предусматривается создание фонда целевого капитала, представляющего собой некоммерческую организацию.

Рабочей группой лимиты на его административно-управленческие расходы определены в пределах 15% от инвестиционного дохода, а в случае его отсутствия – не более 0,5% от средней стоимости чистых активов эндаумент-фонда за отчётный год.

В ходе обсуждения депутат Мажилиса Павел Казанцев подчеркнул, что разработчики предлагали создание фонда целевого капитала сделать возможным без согласия конкретных получателей средств. – Депутаты внесли важную поправку: теперь требуется обязательное письменное согласие выгодополучателя при использовании его имени в наименовании создаваемого фонда целевого капитала. На наш взгляд, это существенно снижает риски спекулятивного использования наименования, – отметил мажилисмен. По итогам прений было решено одобрить законопроекты в первом чтении.

Их обсуждение продолжится на заседаниях рабочей группы. Депутаты одобрили в первом чтении также законодательные поправки по вопросам исключения излишней (чрезмерной) законодательной регламентации норм в сфере деятельности органов внутренних дел . Они разработаны в целях реализации Указа Президента от 13 апреля 2022 года «О мерах по дебюрократизации деятельности государственного аппарата». С нормами проекта депутатов ознакомил и.о. министра внутренних дел Санжар Адилов.

Как в содокладе отметил руководитель рабочей группы Жаркынбек Амантай, одной из ключевых норм законопроекта является упразднение местной полицейской службы. По мнению уполномоченного органа, её создание не оправдало ожидаемых результатов. Поэтому МВД предлагает реорганизовать МПС и Управление административной полиции, создав на их базе два управления: по профилактике правонарушений и по обеспечению общественной безопасности.

Кроме того, ввиду недостаточного количества мест в специальных приемниках, предназначенных для содержания административных арестованных, законопроектом определяется порядок их содержания в приемниках-распределителях. А в целях вовлечения отечественных и иностранных инвесторов и развития экономики страны предлагается на законном уровне урегулировать вопросы определения сортов растений технической конопли (каннабиса), разрешённых к культивированию в промышленных целях.

В ходе обсуждения депутат Казыбек Алишев отметил, что с 1 января 2022 года члены семей сотрудников правоохранительных органов и военнослужащих, погибших при исполнении служебного долга, помимо единовременных выплат, имеют право дополнительно получать ежемесячные выплаты (вдовам пожизненно, детям – до достижения 23-летнего возраста). Однако в данную категорию не попали члены семей сотрудников, погибших до 31 декабря 2021 года, до вступления в силу соответствующего закона.

Мажилисмен добавил, что в рамках исполнения поручения Главы государства депутаты внесли поправки, исключающие эту несправедливость. На сегодня таких семей насчитывается 530. Мажилис принял во втором чтении закон «О территориальной обороне Республики Казахстан» и сопутствующие ему поправки .

Как пояснил руководитель рабочей группы Максим Рожин, основным законом территориальная оборона выделяется в отдельную сферу, определяются состав сил и средств для выполнения её задач, а также функции и полномочия госорганов, закрепляются права и обязанности юридических и физических лиц в данной сфере. Вводятся новые для системы обороны страны понятия «доброволец» и «формирование самообороны».

Предусматривается возможность для граждан Казахстана вступать добровольцами в формирования самообороны в военное время. – В ходе работы над проектом закона депутатами внесены поправки по уточнению целей и задач территориальной обороны, определению порядка проведения госконтроля в данной сфере, включению в глоссарий нового понятия «объект территориальной обороны», а также закреплению компетенций Правительства и местных исполнительных органов по утверждению перечня таких объектов.

Кроме того, введены две новые статьи по определению мероприятий территориальной обороны и порядка разработки Планов территориальной обороны, – рассказал Максим Рожин. В заключение пленарного заседания мажилисмены направили 11 депутатских запросов государственным органам по актуальным социальным и экономическим темам. Все они доступны на официальном сайте и Telegram-канале Мажилиса. Пресс-служба Мажилиса – 74-63-04. Фото Ж. Жумабекова, Т. Таныбаева

16 сәуір, Астана, Мәжіліс үйі. Бүгін Мәжіліс спикері Ерлан Қошановтың төрағалығымен жалпы отырыс өтті. Онда депутаттар бірінші оқылымда «Нысаналы капитал қорлары (эндаумент-қорлар) туралы» заң жобасын және оған ілеспе түзетулерді, сондай-ақ ішкі істер органдарының қызметі саласындағы нормалардың артық регламенттелуін болғызбауға қатысты заң жобасын мақұлдады. Екінші оқылымда «Қазақстан Республикасының аумақтық қорғанысы туралы» және оған ілеспе заң жобаларын қабылдады.

«Нысаналы капитал қорлары (эндаумент-қорлар) туралы» заң жобасын депутаттарға Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек таныстырды. Жаңа нормаларды Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес Үкімет әзірленген. Бұл негізгі заң жобасы эндаумент-қорлар мен нысаналы капитал қорларын ашық түрде қалыптастыру және олардың жұмыс істеуі үшін құқықтық негіз болады. Жұмыс тобының жетекшісі Жұлдыз Сүлейменова өз баяндамасында заң жобасымен жұмыс істеу барысында депутаттар эндаумент-қорларды қаржыландыру салаларын нақты айқындағанына тоқталды.

Атап айтқанда: білім беру, ғылым және инновациялық қызмет, бұқаралық спорт, дәрілік қамтамасыз ету және медициналық қызмет көрсету, халықты әлеуметтік қорғау салалары. Эндаумент-қордың активтерінің құрамына ақшалай қаражат, бағалы қағаздар, жылжымайтын мүлік және зияткерлік меншік нысандары кіруі мүмкін. Мүлікті эндаумент-қорға шектеусіз мерзімге, бірақ кемінде 10 жылға беруге болады. Бұл ретте берілген мүліктің құны сақталуға тиіс. Ал оны басқарудан түскен инвестициялық табысты ғана пайдалануға рұқсат етіледі.

Егер қор активтері заң жобасында белгіленген шекті мөлшерден асып кетсе, олар міндетті түрде кәсіби басқарушы компанияның сенімгерлік басқаруына берілуі керек. Жұлдыз Сүлейменованың айтуынша, депутаттардың ұсынысы бойынша бұл шек 10 мың айлық есептік көрсеткіш (АЕК) көлемінде белгіленген. Эндаумент-қорды басқару үшін заң жобасында коммерциялық емес ұйым болып саналатын мақсатты капитал қорының құрылуы көзделген.

Жұмыс тобы оның әкімшілік-басқару шығындарына шектеу қойып, бұл шығындарды инвестициялық табыстың 15 пайызынан аспайтын деңгейде, ал табыс болмаған жағдайда — эндаумент-қордың есепті жылдағы таза активтерінің орташа құнының 0,5 пайызынан аспайтын мөлшерде белгіледі. Талқылау барысында Мәжіліс депутаты Павел Казанцев заң жобасын әзірлеушілер нысаналы капитал қорын нақты қаражат алушы тараптың келісімінсіз құруды ұсынғанын атап өтті. – Депутаттар маңызды түзету енгізді.

Енді нысаналы капитал қорын құру кезінде, егер оның атауында белгілі бір пайда алушының есімі қолданылатын болса, сол тұлғаның жазбаша келісімі міндетті түрде талап етіледі. Бұл, біздің ойымызша, атауды алыпсатарлық мақсатта пайдаланудың алдын алады, – деді депутат. Пікірталас қорытындысы бойынша заң жобаларын бірінші оқылымда мақұлдау туралы шешім қабылданды. Талқылау жұмыс тобының алдағы отырыстарында жалғасатын болады.

Сонымен қатар депутаттар бірінші оқылымда Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ішкі істер органдарының қызметі саласындағы нормалардың артық (шамадан тыс) заңнамалық регламенттелуін болғызбауға қатысты заңнамалық түзетулерді де мақұлдады. Бұл заң жобасы Президенттің 2022 жылғы 13 сәуірдегі «Мемлекеттік аппараттың қызметін бюрократиядан арылту жөніндегі шаралар туралы» Жарлығын орындау мақсатымен әзірленген. Заң жобасының нормаларымен депутаттарды Ішкі істер министрінің міндетін атқарушы Санжар Әділов таныстырды.

Жұмыс тобының жетекшісі Жарқынбек Амантай өз баяндамасында заң жобасының басты нормаларының бірі — жергілікті полиция қызметін қысқарту екенін атап өтті. Уәкілетті органның пікірінше, бұл қызметтің құрылуы күтілген нәтижелерді берген жоқ. Сондықтан ІІМ жергілікті полиция қызметі мен Әкімшілік полиция басқармасын қайта ұйымдастырып, олардың негізінде екі басқарма — құқық бұзушылықтардың алдын алу және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету басқармаларын құруды ұсынады.

Сонымен бірге әкімшілік қамауға алынған адамдарды ұстауға арналған арнаулы қабылдау орындарында орын жеткіліксіздігіне байланысты заң жобасында оларды қабылдау-бөлу орындарында ұстау тәртібі айқындалады. Ал отандық және шетелдік инвесторларды тарту, сондай-ақ ел экономикасын дамыту үшін техникалық қарасора (каннабис) өсімдігінің өндірістік мақсатта өсіруге рұқсат етілген сорттарын анықтау мәселелерін заңнамалық деңгейде реттеу ұсынылып отыр.

Талқылау барысында Мәжіліс депутаты Қазыбек Әлішев 2022 жылғы 1 қаңтардан бастап құқық қорғау органдары мен әскери қызметкерлердің қызметтік міндетін атқару кезінде қаза тапқан қызметкерлерінің отбасы мүшелері бір реттік өтемақыдан бөлек, қосымша ай сайынғы төлемдер алуға құқылы екенін атап өтті (жесірлерге – өмір бойы, балаларға – 23 жасқа толғанға дейін). Алайда бұл жеңілдік 2021 жылғы 31 желтоқсанға дейін, яғни тиісті заң күшіне енбей тұрып қаза тапқан қызметкерлердің отбасыларына қолданылмаған.

Депутат Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау аясында бұл әділетсіздікті жою мақсатымен заңға түзетулер енгізілгенін айтты. Бүгінде ондай отбасылар саны – 530. Сондай-ақ Мәжіліс «Қазақстан Республикасының аумақтық қорғанысы туралы» заңды және оған қатысты түзетулерді екінші оқылымда қабылдады.

Жұмыс тобының жетекшісі Максим Рожиннің айтуынша, бұл негізгі заңда аумақтық қорғаныс дербес сала ретінде айқындалып, оның міндеттерін орындауға арналған күштер мен құралдардың құрамы, мемлекеттік органдардың функциялары мен өкілеттіктері, сондай-ақ осы саладағы заңды және жеке тұлғалардың құқықтары мен міндеттері белгіленген.

Заң жобасында еліміздің қорғаныс жүйесі үшін «өзін-өзі қорғау құрылымдары» және «ерікті» деген жаңа ұғымдар енгізіліп отыр. Өзін-өзі қорғау құрылымдары әскери жағдай мен соғыс уақытында жергілікті әскери басқару органдары арқылы құрылады – Заң жобасымен жұмыс барысында депутаттар аумақтық қорғаныстың мақсаттары мен міндеттерін нақтылау, осы салада мемлекеттік бақылау жүргізу тәртібін анықтау, глоссарийге «аумақтық қорғаныс нысаны» деген жаңа ұғымды енгізу, сондай-ақ мұндай нысандардың тізбесін бекіту бойынша Үкімет пен жергілікті атқарушы органдардың құзіреттерін белгілеу жөнінде түзетулер енгізді.

Бұған қоса, аумақтық қорғаныс іс-шараларын және аумақтық қорғаныс жоспарларын әзірлеу тәртібін айқындайтын екі жаңа бап енгізілді, – деді Максим Рожин. Жалпы отырыс соңында Мәжіліс депутаттары өзекті әлеуметтік және экономикалық мәселелер бойынша мемлекеттік органдарға 11 депутаттық сауал жолдады. Барлық сауал Мәжілістің ресми сайтында және Telegram-арнасында жарияланған. Мәжілістің Баспасөз қызметі. Сурет: Ж. Жұмабеков, Т. Таныбаев

April 16, Astana, Mazhilis House. Today, at the plenary session of the Mazhilis, deputies chaired by the Speaker of the Chamber, Erlan Koshanov, approved in the first reading the draft law "On endowment funds" with accompanying amendments and the draft law on the exclusion of excessive legislative regulation of norms in the sphere of activities of the Internal Affairs Directorate. In the second reading, the law "On territorial defense of the Republic of Kazakhstan" and accompanying amendments were adopted.

The draft law "On endowment funds" with accompanying amendments was presented to the deputies by the Minister of Science and Higher Education Sayasat Nurbek. The new norms were developed by the Government in accordance with the instructions of the Head of State. The main bill creates a legal basis for the transparent formation and functioning of endowment funds and endowment funds.

The head of the working group Zhuldyz Suleimenova in her co-report emphasized that during the work on the bill, the deputies clearly defined the areas of financing endowment funds: education, science and innovation, mass sports, drug provision and provision of medical services, social protection of the population. The assets of an endowment fund may include cash, securities, real estate and intellectual property. It is possible to transfer property to the endowment for an unlimited period, but not less than 10 years.

At the same time, the value of the transferred property must be preserved, only investment income from its management is allowed to be spent. If the assets exceed the threshold established by the draft law, they must be transferred to the trust management of a professional management company. As Zhuldyz Suleimenova noted, at the suggestion of the deputies, the threshold was set at 10 thousand MCI. To manage the endowment fund, the draft law provides for the creation of a target capital fund, which is a non-profit organization.

The working group has set limits on its administrative and management expenses within 15% of investment income, and in the absence of it, no more than 0.5% of the average value of net assets of the endowment fund for the reporting year.

During the discussion, Mazhilis deputy Pavel Kazantsev emphasized that the developers proposed making the creation of a target capital fund possible without the consent of specific recipients of funds. – The deputies made an important amendment: now the written consent of the beneficiary is required when using his name in the name of the endowment fund being created. In our opinion, this significantly reduces the risks of speculative use of the name, - the Mazhilis member noted.

Following the debate, it was decided to approve the bills in the first reading. Their discussion will continue at the meetings of the working group. The deputies also approved in the first reading legislative amendments on the issues of eliminating unnecessary (excessive) legislative regulation of norms in the sphere of activities of internal affairs bodies.

They were developed in order to implement the Decree of the President of April 13, 2022 "On measures to de-bureaucratize the activities of the state apparatus." Acting Minister of Internal Affairs Sanzhar Adilov familiarized the deputies with the norms of the draft. As the head of the working group Zharkynbek Amantai noted in the co-report, one of the key provisions of the bill is the abolition of the local police service. According to the authorized body, its creation did not justify the expected results.

Therefore, the Ministry of Internal Affairs proposes to reorganize the MPS and the Administrative Police Department, creating two departments on their basis: for the prevention of offenses and for ensuring public safety. In addition, due to the insufficient number of places in special detention centers intended for holding administrative detainees, the bill determines the procedure for their detention in reception and distribution centers.

And in order to involve domestic and foreign investors and develop the country's economy, it is proposed to regulate at the legal level the issues of determining the varieties of industrial hemp (cannabis) plants permitted for cultivation for industrial purposes.

During the discussion, Deputy Kazybek Alishev noted that from January 1, 2022, family members of law enforcement officers and military personnel who died in the line of duty, in addition to lump-sum payments, have the right to additionally receive monthly payments (for life for widows, and for children until they reach 23 years of age). However, this category does not include family members of employees who died before December 31, 2021, before the relevant law came into force.

The Mazhilis member added that, as part of the implementation of the Head of State's instructions, the deputies introduced amendments to eliminate this injustice. Today, there are 530 such families. The Mazhilis adopted the law "On Territorial Defense of the Republic of Kazakhstan" and related amendments in the second reading.

As the head of the working group, Maxim Rozhin, explained, the main law singles out territorial defense as a separate sphere, determines the composition of forces and means for the implementation of its tasks, as well as the functions and powers of state bodies, and establishes the rights and obligations of legal entities and individuals in this area. The concepts of "volunteer" and "self-defense formation" are being introduced as new concepts for the country's defense system.

It is envisaged that citizens of Kazakhstan will be able to volunteer to join self-defense formations in wartime. - During the work on the draft law, the deputies introduced amendments to clarify the goals and objectives of territorial defense, determine the procedure for conducting state control in this area, include a new concept of "territorial defense object" in the glossary, and consolidate the competencies of the Government and local executive bodies to approve the list of such objects.

In addition, two new articles were introduced to define territorial defense measures and the procedure for developing Territorial Defense Plans, - said Maxim Rozhin. At the end of the plenary session, the Mazhilis members sent 11 deputy inquiries to government agencies on current social and economic topics. All of them are available on the official website and Telegram channel of the Mazhilis. Press department of the Mazhilis – 74-63-04. Photo by Zh. Zhumabekov, T. Tanybaev

Медийный отклик

Связанные нарративы и тезисы, которые получили заметный отклик в Echo.

Открыть Echo
Проверяю связи с нарративами и медийным откликом...