Выступление Государственного советника Ерлана Карина на двенадцатом заседании Комиссии по Конституционной реформе
Мемлекеттiк кеңесші Ерлан Қариннің Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның он екінші отырысында сөйлеген сөзі
Двенадцатое заседание Комиссии по Конституционной реформе
Надежность цитирования
высокая опора
Человек или должность
Корпус госсоветника
Дата события
11 февраля 2026
Документ дает надежную опору для тезисов: речь или интервью представлены содержательно.
Паспорт доказательности qazvision:document:119 · 4e740e906f1f
ПервоисточникAkorda.kz
Обновлено10 июля 2026, 19:39 UTC
ЯзыкиRU, KK
Типы опорыпрямая речь: 10
Покрытиеполное покрытие
Проверка источникафрагмент источника не проверен
SHA-256 опубликованного текстового слоя: 4e740e906f1f3c57c779f5b4a4466f58152744da120d19f0ef4a007aeff2292f
ID цитирования
qazvision:citation:document:EK-2026-S17
Ревизия корпусаb9ac88562e0695c2
История изменений
Контекст документа
Корпус госсоветника
Тематический состав
1 входов
Источник: опубликованные тезисы Qaz.Vision Открыть тезисы
Рабочий вывод
Что важно в документе
Обязательство
Принятие Конституции на референдуме укрепит общественное единство и общенациональные ценности.
Позиция
Реализован принцип «Слышащего государства»: предложения граждан учтены в проекте Конституции.
Позиция
Проект Конституции объявлен народным благодаря широкому участию граждан.
Уважаемая Эльвира Абилхасымовна!
Уважаемые члены Конституционной комиссии!
Текст новой Конституции, подготовленный на основе общественных обсуждений, проходивших в течение шести месяцев, был опубликован две недели назад в средствах массовой информации и интернет-ресурсах.
С момента обнародования проекта в обществе развернулась всесторонняя, активная дискуссия.
За это время от граждан поступило около 10 тысяч предложений.
Это свидетельствует о том, что новая редакция прошла всестороннее обсуждение, общество проявило большой интерес и высокую активность.
На основе предложений, поступивших после публикации проекта новой Конституции, были дополнительно внесены новые нормы, а также редакционно-стилистические изменения.
На высказанные вопросы и замечания члены Комиссии оперативно давали ответы и разъяснения.
Таким образом, на основе концепции Главы государства «Слышащее государство» был выстроен механизм эффективной обратной связи с обществом, предложения граждан по возможности были учтены.
Иными словами, все системные предложения нашли отражение в тексте Конституции.
Поэтому, учитывая открытый характер работы и масштаб Конституционной комиссии, в которую вошли 130 человек из разных регионов и сфер, а также тысячи содержательных предложений граждан, сегодня мы вправе назвать новый проект Конституции по-настоящему народной Конституцией.
Тем самым мы показали новый яркий пример цельности, единства государства и общества.
Считаю, что если новая Конституция будет принята гражданами на референдуме, то она станет не просто правовым документом, но и своеобразным фундаментом общественного единства с точки зрения отраженных в ней общенациональной идеи и ценностей.
Уважаемые коллеги!
Уже отмечал ранее, но подчеркну еще раз: новая Конституция впервые с самого начала разрабатывалась на государственном языке – на казахском языке. Она писалась исходя из государственных и национальных интересов.
Вся терминологическая и редакционная работа велась совместно правоведами и лингвистами.
В случае возникновения двусмысленных формулировок за основу принимался текст проекта Конституции на государственном языке.
Было уточнено содержание конституционных норм, устранены недостатки, допускавшие различные толкования и решения.
Это лишь часть масштабной, сложной и во многом незаметной работы.
В результате новый текст Основного закона стал читабельным, понятным и юридически четким документом.
Пользуясь случаем, хотел бы вновь назвать имена и выразить благодарность тем, кто принимал участие в этой работе.
Это заведующий редакционно-издательским отделом Сената Карашаш Исмаилова, заместитель руководителя отдела редактирования и экспертизы Мажилиса Болат Омар, заместитель руководителя аппарата Конституционного суда Ерлан Сапаров, заместитель руководителя отдела предварительного изучения обращений и правового обеспечения Конституционного суда Гульмира Шынтаева, заместитель заведующего Общим отделом Администрации Президента, доктор филологических наук Ербол Абдирасилов, заведующий сектором Государственно-правового отдела Администрации Президента Назкен Жамаладин, руководитель управления Комитета языковой политики Гульфариза Мукан, главный эксперт Министерства юстиции Мадина Оспаналы.
Наряду с основной работой они с первых дней занимались совершенствованием новой Конституции в языковом, текстовом и содержательном аспектах.
Особо хотел бы отметить вклад руководителя Государственно-правового отдела Администрации Президента Айдара Толетайулы Жарылганова, который находился в центре всей этой работы.
Основной груз повседневной работы ложится на плечи таких рядовых сотрудников. Именно такие профессиональные и преданные делу специалисты являются опорой государственного аппарата.
Поэтому специально называю имена граждан, кто участвовал в редакционной работе.
От имени Конституционной комиссии еще раз выражаю им благодарность.
Уважаемые члены Комиссии!
Мы работали вместе в течение почти трех недель. В этих стенах проходили оживленные дискуссии и содержательные прения.
Позвольте от имени членов Конституционной комиссии выразить благодарность Главе государства за возможность находиться в центре столь масштабной и важной для страны работы.
Поскольку для любого патриота служение стране – это обязанность, а быть частью процессов, имеющих историческое значение, – это честь.
Благодарю за внимание!
Құрметті Эльвира Әбілхасымқызы!
Құрметті Конституциялық комиссия мүшелері!
Жарты жыл бойы қоғамдық талқылаулардың негізінде дайындалған жаңа Конституция мәтіні екі апта бұрын ақпарат құралдары мен интернет ресурстарында жарияланды.
Жоба жұртшылық назарына ұсынылған күннен бастап, қоғамда жан-жақты қызу талқылау жүрді.
Осы аралықта азаматтардан 10 мыңға жуық ұсыныс келіп түсті.
Бұл – жаңа редакция бойынша жан-жақты талқылау өткенін, қоғам тарапынан үлкен қызығушылық болғанын және азаматтардың барынша белсенділік көрсеткенін айғақтайды.
Жаңа Конституция жобасы жарияланғаннан кейін келіп түскен ұсыныстардың негізінде тағы да қосымша нормалар, басқа да редакциялық-стилистикалық өзгерістер енгізілді.
Қойылған сұрақтарға, айтылған сын-пікірлерге Комиссия мүшелері тарапынан бірден жауап я түсініктеме беріліп отырды.
Сөйтіп, Мемлекет басшысының «Халық үніне құлақ асатын мемлекет» қағидаты негізінде қоғаммен кері байланыс орнатылып, азаматтардың ұсыныс-пікірлері мүмкіндігінше ескерілді.
Яғни, келіп түскен барлық жүйелі ұсыныстар Конституция мәтінінде көрініс тапты.
Сондықтан, әр өңірден, түрлі саладан жиналған 130 адамнан тұратын Комиссия жұмысының ашықтығы негізінде, сонымен қатар, мыңдаған азаматтың мазмұнды ұсыныс-пікірлерін ескере отырып әзірленген жаңа Конституция жобасын енді халықтық Конституция деп айтуымызға толық негіз бар.
Осылайша, біз мемлекет пен қоғам тұтастығының, бірлігінің жаңа үлгісін көрсеттік.
Болашақта жаңа Конституция азаматтардың қолдауымен референдумда қабылданып жатса, бұл тек құқықтық құжат қана емес, жалпы ұлттық идея мен құндылықтар тұрғысынан қоғамдық бірліктің өзіндік іргетасына айналады деп сенім білдіргім келеді.
Құрметті әріптестер!
Бұған дейін де айттым, тағы да қайталап айтайын, жаңа Конституция о бастан тұңғыш рет қазақ тілінде – мемлекеттік тілде әзірленді.
Яғни, мемлекеттік, елдік, ұлттық мүдде тұрғысынан жазылды.
Терминологиялық-редакциялық жұмыстарды заңгерлер мен лингвист мамандар бірлесіп жүргізді.
Екі ұшты мәселелер туындаған жағдайда Ата Заң жобасының мемлекеттік тілдегі мәтіні негізге алынды.
Конституция нормаларының мәні нақтыланып, әртүрлі шешімдерге негіз болатын кемшіліктер жойылды.
Бұл – көзге көрінбейтін, бірақ өте маңызды әрі күрделі жұмыстардың бір бөлігі ғана.
Осындай жұмыстардың нәтижесінде жаңа Ата Заңның мәтіні оқуға жеңіл, түсінуге оңай, құқықтық тұрғыдан нақты құжатқа айналды.
Мүмкіндікті пайдаланып, осы іске атсалысқан азаматтардың аты-жөнін тағы да атап, ризашылығымды білдіргім келеді.
Атап айтқанда, Сенаттың Редакциялық-баспа бөлімінің меңгерушісі Қарашаш Исмаилова, Мәжілістің Редакциялау және сараптама бөлімі меңгерушісінің орынбасары Болат Омар, Конституциялық сот Аппараты басшысының орынбасары Ерлан Сапаров, Конституциялық соттың Өтініштерді алдын ала зерделеу және құқықтық қамтамасыз ету бөлімі меңгерушісінің орынбасары Гүлмира Шынтаева, Президент Әкімшілігі Жалпы бөлім меңгерушісінің орынбасары, филология ғылымдарының докторы Ербол Әбдірәсілов, Президент Әкімшілігі Мемлекеттік құқық бөлімінің сектор меңгерушісі Назкен Жамаладин, Тіл саясаты комитетінің басқарма басшысы Гүлфариза Мұқан, Әділет министрлігінің бас сарапшысы Мадина Оспаналы сияқты әріптестеріміз негізгі жұмыстарымен қатар, алғашқы күндерден бастап жаңа Конституцияны тілдік, мәтіндік, мазмұндық тұрғыдан жетілдіру ісімен айналысты.
Осы жұмыстың басы-қасында жүрген Президент Әкімшілігі Мемлекеттік құқық бөлімінің басшысы Айдар Төлетайұлы Жарылғановтың да еңбегін ерекше атап өткім келеді.
Күнделікті жұмыстың жауапкершілігі осындай қарапайым, қатардағы қызметкерлерге түсіп жататыны рас. Біздегі мемлекеттік аппараттың тірегі – өз ісіне адал, кәсіби деңгейі жоғары осындай азаматтар.
Сондықтан, редакциялық жұмысқа атсалысқан азаматтардың есімдерін әдейі атап отырмын.
Конституциялық комиссия атынан тағы да оларға алғыс айтамын.
Құрметті Комиссия мүшелері!
Сіздермен бірге үш аптаға жуық уақыт ішінде бірлесе жұмыс істедік. Осы ғимараттың ішінде өзара қызу талқылаулар, мазмұнды пікірталастар болды.
Бізге үлкен жұмыстың, елдік істің ортасында жүруге мүмкіндік берген Мемлекет басшысына Конституциялық комиссия мүшелері атынан ризашылық білдіруге рұқсат етіңіздер.
Себебі, кез келген отаншыл азамат үшін елге қызмет ету – міндет, ал тарихи маңызы бар істердің ортасынан табылу – ол абырой.
Еліміздің жаңа да үлкен қадамы оң болсын!
Назарларыңызға рақмет!