Главная / Хронология / Выступление
выступление

Выступление Президента Касым-Жомарта Токаева на пленарной сессии Международного форума Астана

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Астана халықаралық форумының Пленарлық сессиясында сөз сөйледі

Надежность цитирования высокая опора Человек или должность Президентский корпус Дата события 29 мая 2025 Документ дает надежную опору для тезисов: речь или интервью представлены содержательно.

Рабочий вывод

Что важно в документе

3 сигнала
Обязательство

Токаев заявляет о прогрессе в цифровизации и цели стать евразийским IT-хабом и инновационным центром с филиалами иностранных вузов.

Обязательство

Токаев анонсирует запуск мощного суперкомпьютера и создание пилотной зоны CryptoCity для использования криптовалют.

Обязательство

Токаев констатирует эпоху глобальной неопределенности и призывает к активным действиям, а не к пассивным оценкам.

Уважаемые гости! Для меня большая честь приветствовать всех вас на Международном форуме Астана. Мы рады встрече с нашими друзьями и коллегами, представляющими правительства, дипломатические круги, бизнес и академическое сообщество. Хочу выразить искреннюю благодарность нашим особым гостям: Президенту Руанды Полю Кагаме, Президенту Северной Македонии Гордане Силяновской-Давковой, генеральному секретарю Совета Европы Алену Берсе, бывшему генеральному секретарю ООН Пан Ги Муну, руководителям организаций системы ООН и другим уважаемым участникам. Мы возлагаем большие надежды на плодотворный обмен мнениями по вопросам мировой экономики, регионального сотрудничества и другим актуальным проблемам международной повестки дня. Мы встречаемся в период глубокой глобальной неопределенности. Возникает соблазн назвать этот момент перекрестком, переломной точкой в мировых делах. Но оставим подобные формулировки историкам. Сейчас гораздо важнее, каким будет наш ответ. Нам предстоит сделать выбор – в решениях, которые мы принимаем, и ценностях, которые мы отстаиваем. Конфликты и войны продолжают распространяться по континентам и обществам. Согласно данным за прошлый год, 52 государства находились в состоянии вооруженного конфликта. При этом экономические потери от насилия достигли 19 триллионов долларов – это около 13,5% мирового ВВП. Однако за цифрами скрывается более тревожная реальность: современные конфликты становятся все более затяжными и сложными. В них зачастую вовлечено большое количество игроков, в том числе негосударственные формирования. Кроме того, в основе таких конфликтов лежат глубоко укоренившиеся противоречия. Эти факторы значительно усложняют достижение прочного мира. Наибольшее беспокойство в такой глобальной ситуации связано с тем, что она входит в полное противоречие с новыми тенденциями, связанными с искусственным интеллектом, который начинает доминировать, ведя человечество к кардинально обновленной и пока неизвестной реальности, несущей новые смыслы и новые оценки. В данном контексте военные конфликты и даже войны, обосновываемые историческими доводами или политической враждебностью, выглядят абсолютно устаревшими и даже странными. Вместо того, чтобы развязывать войны, мы должны привлечь наши народы, прежде всего молодое поколение, более активно участвовать в достижении прогресса и формировании просвещенного общества. Хотя традиционные конфликты требуют безотлагательного внимания, мы также должны сфокусироваться на еще более сложной перспективе: нарастающей напряженности между государствами, обладающими ядерным оружием. Сегодня девять государств обладают совокупным арсеналом из более чем 13 тысяч ядерных боеголовок. Эксперты предупреждают, что риск их применения возрастает, и это может произойти из-за просчета, случайности или эскалации. Последствия даже одного взрыва могут привести к пагубным последствиям. Ученые считают, что помимо непосредственных разрушений, это может спровоцировать глобальную климатическую катастрофу и привести к гибели урожая. Мы знаем, что это означает. Казахстан до сих пор сталкивается с историческими последствиями произведенных на его территории 450 ядерных испытаний. Во имя мира мы отказались от унаследованного ядерного арсенала. Сегодня мы продолжаем выступать за нераспространение ядерного и биологического оружия. Мы должны признать, что угрозы глобальной безопасности носят не только геополитический характер. Текущая мировая ситуация продолжает меняться. Растет протекционизм, тогда как мультилатерализм дает сбои. На фоне этой неопределенности стоит четкая задача сохранить налаженное сотрудничество и восстановить его в случае, если оно было нарушено. Казахстан рассматривает современный турбулентный мир через призму конструктивного взаимодействия. В нашей внешней политике мы опираемся на приоритет диалога над разделением, а также на уважение суверенных прав. Недопустимы националистическое высокомерие и игнорирование исторических и культурных традиций народов. В то же время необходимо уважать право всех национальных меньшинств говорить на своих языках и развивать свои культуры. Поэтому мы в Казахстане решительно отстаиваем принцип «Единство в многообразии». Дорогие друзья! За последние несколько лет Казахстан провел глубокие экономические и институциональные реформы. Мы решительно намерены построить более диверсифицированную, инклюзивную и ориентированную на будущее экономику, рост которой обеспечит не только стабильность, но и справедливость. Наша страна предприняла усилия по модернизации и укреплению государственности, чтобы построить в Казахстане подлинно справедливое общество. На общенациональном референдуме были внесены изменения в Конституцию и одобрены реформы ключевых институтов власти. Мы перешли от «суперпрезидентской» формы правления к президентской республике с консолидированной системой сдержек и противовесов, основанной на концепции «Сильный Президент – Влиятельный Парламент – Подотчетное Правительство». Я твердо убежден, что эта концепция остается наиболее соответствующей особенностям политической системы Казахстана. Президентское правление ограничено одним семилетним сроком. Этот беспрецедентный для Казахстана и нашего региона шаг, на мой взгляд, сделает нашу политическую систему более устойчивой, экономику – более динамичной, а общество – более цивилизованным. Убежден, что Президент – это государственный управленец, нанятый своим народом на определенный срок, в нашем случае на семь лет. В Парламенте расширено представительство гражданского общества, новых политических партий, женщин, молодежи и людей, представляющих уязвимые группы. Считаю, что дальнейшее развитие невозможно без действенной системы защиты прав человека, основанной на концепции «Закон и Порядок». Мы осознаем, что наши реформы проходят в условиях крайне нестабильной геополитической обстановки. Но, как гласит пословица, «Дорогу осилит идущий». Мы не свернем с этого стратегического пути, не прекратим реформы. Несмотря на глобальные вызовы, в 2024 году рост нашей экономики составил 5,1%. Объем прямых иностранных инвестиций достиг рекордных показателей. Грузопоток по Транскаспийскому международному транспортному маршруту увеличился на 62%. Однако наше стратегическое видение не измеряется только цифрами. Реформы нацелены на создание нового общественного договора, в рамках которого будет обеспечено процветание всего общества. Мы инвестируем в человеческий капитал, расширяем возможности для молодых специалистов. Наша первоочередная задача – сократить региональные диспропорции и укрепить средний класс. Именно поэтому мы продолжаем укреплять наш потенциал в ключевых секторах – от цифровых технологий и искусственного интеллекта до чистой энергетики и производств с высокой добавленной стоимостью. Мы добились значительного прогресса в цифровой трансформации, что отражает наше стремление стать евразийским IT-хабом. Мы уделяем особое внимание искусственному интеллекту. Наша цель – стать академическим и инновационным хабом, в котором будет действовать ряд филиалов иностранных университетов и налажено партнерство в области исследований и разработок. Казахстан запускает самый мощный суперкомпьютер, который уже доставлен в страну. Кроме того, мы планируем создать новаторскую пилотную зону CryptoCity, в которой криптовалюты можно будет использовать для покупки товаров, услуг и для других целей. Казахстан, располагающий 40% мировых запасов урана, рассматривает ядерную энергетику как приоритетное направление своей национальной стратегии. Однако развитие не может быть устойчивым без решения климатического кризиса. Центральная Азия – один из наиболее уязвимых к климатическим изменениям регионов на планете. Потепление здесь происходит в два раза быстрее, чем в среднем по всему миру. В ответ мы продвигаем прагматичную и согласованную на региональном уровне климатическую повестку. Наши обязательства включают участие в различных международных организациях и соглашениях. В 2026 году Казахстан в партнерстве с ООН проведет Региональный экологический саммит, который призван стать платформой для объединения стратегий Центральной Азии и глобальных амбиций. Казахстан по-прежнему привержен стабильной, интегрированной и ориентированной на будущее Центральной Азии, основанной на взаимном уважении и региональной солидарности. Два месяца назад Генеральная Ассамблея ООН официально учредила Региональный центр ООН по целям устойчивого развития для Центральной Азии и Афганистана в Алматы. Это важная веха в нашем многостороннем взаимодействии по вопросам развития. Центр будет поддерживать совместные проекты, предоставлять техническую экспертизу и координировать международное сотрудничество. Уважаемые гости! Стоящие перед нами угрозы, несомненно, носят транснациональный характер. Однако наши ответные действия становятся все более разобщенными. Институты глобального сотрудничества следует адаптировать в условиях более хрупкого, нестабильного и противоречивого мира. Казахстан твердо убежден, что средние державы должны быть привержены справедливому и инклюзивному глобальному порядку, который требует переоценки подходов. Соответственно, средние державы, возможно, должны принять на себя большую ответственность. В конце этого года мы отметим 80-летие Организации Объединенных Наций в Нью-Йорке. Основанная в 1945 году 51 государством после разрушительной мировой войны, ООН предложила смелое видение более мирного и безопасного мира. Сегодня в Организацию входят 193 государства-члена, представляющие собой более разнообразное, комплексное и взаимосвязанное глобальное сообщество. Однако основные структуры ООН, особенно Совет Безопасности, со временем практически не изменились. Этот разрыв между институциональной структурой, которая была создана 80 лет назад, и современными реалиями подрывает доверие к ООН и ее эффективность. Критические решения, затрагивающие миллиарды людей, не должны приниматься лишь несколькими странами. Поэтому Казахстан поддерживает расширение Совета Безопасности ООН, включая более широкое региональное представительство. Структурная реформа Совета Безопасности необходима, чтобы ООН оставалась актуальной и по-настоящему отражала реальный мир. Крупные державы должны подтвердить свою приверженность делу сохранения мира и безопасности, а также ключевому принципу уважения территориальной целостности всех стран. Все мы должны твердо придерживаться Устава ООН, избегая предвзятых и избирательных подходов к его основным принципам. Только так мы сможем восстановить доверие к авторитету Организации Объединенных Наций. Дорогие друзья! Вы приехали в Астану со всех уголков мира со своим опытом, знаниями и взглядами, сформированными на основе разных ценностей и приоритетов. Именно это интеллектуальное многообразие стало одной из причин для созыва данного Форума. Существуют разные сценарии будущего – одни открывают возможности, другие таят опасности. Ждет ли нас инклюзивный прогресс или разрушительная фрагментация? Это будет зависеть не от заявлений нескольких лиц, а от сотрудничества большинства. Международный форум Астана был создан для поддержки этого сотрудничества, предоставляя платформу, основанную на взаимном уважении и открытом обмене мнениями. Тема этого года «Объединяя умы, формируя будущее» – это одновременно и призыв, и убеждение. Она отражает нашу уверенность, что глобальные вызовы не могут быть преодолены в изоляции. Дипломатия должна эволюционировать к более глубоким и гуманным формам взаимодействия, не ограничиваясь рамками формального протокола. Мы вступаем в новый этап глобального развития, в котором новую архитектуру международных отношений будут формировать доверие между людьми, обмен знаниями и гражданская солидарность. Поэтому мы должны расширить горизонты нашего сотрудничества. Казахстан готов внести свою лепту в эти изменения в качестве генератора идей, архитектора консенсусных решений и надежного партнера разных регионов и культур. Пусть этот Форум станет местом не только для размышлений, но и для действий. Призываю вас к содержательному диалогу. С нетерпением жду предстоящих дискуссий. Надеюсь, что результаты Форума будут продуктивными и вдохновляющими. Спасибо.

Баршаңызбен Астана халықаралық форумында жүздескеніме қуаныштымын!

Бүгінгі басқосуға шетел үкіметтерінің басшылары, дипломатия, бизнес және академиялық ортадағы достарымыз бен әріптестеріміз қатысып отыр.

Мәртебелі меймандарымызға, атап айтқанда, Руанда Президенті Поль Кагамеге және Солтүстік Македония Президенті Гордана Силяновска-Давковаға, Еуропа Кеңесінің Бас хатшысы Ален Берсеге, БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Пан Ги Мунға, Біріккен Ұлттар Ұйымы жүйесінің жетекшілеріне, форумның өзге де қатысушыларына шынайы ризашылығымды білдіремін.

Форум аясында жаһандық экономика, өңірлік ынтымақтастық және халықаралық күн тәртібіндегі басқа да мәселелер жөнінде нәтижелі пікір алмасамыз деп үміттенеміз.

Бүгінгі жиын әлемде белгісіздік белең алған кезеңде өтіп отыр. Мұны жолайрық, халықаралық қатынастардағы сын сағаты деп сипаттасақ та болады. Алайда бұл тұжырымды тарихшылардың еншісіне қалдырған жөн. Қазір осы жағдайға қалай жауап беретініміз маңызды. Алдымызда таңдау тұр: қандай шешім қабылдаймыз, қандай құндылықтарды қорғаймыз?!

Дүние жүзін қақтығыстар мен соғыс өрті жайлап барады. Былтырғы мәліметке сәйкес, 52 мемлекет қарулы қақтығыс жағдайында тұрған. Ал осындай қатыгез әрекеттерден келген экономикалық шығын 19 триллион долларға жетті. Бұл, шамамен, әлемдік ІЖӨ-нің 13,5 пайызы.

Дегенмен осы сандардың арғы жағындағы ахуал одан да қорқынышты: қазіргі қақтығыстар анағұрлым ұзақ әрі күрделі сипатқа ие. Оған көптеген «ойыншылар», тіпті, ешқандай мемлекетке қатысы жоқ топтар араласады. Бұдан бөлек, мұндай қақтығыстардың тамырында түрлі қайшылықтар жатыр.

Аталған факторлар бейбітшіліктің берік орнауына кедергі келтіруде. Айрықша алаңдаушылық туғызатын тағы бір дүние бар. Ол – әлемдегі осы тектес шиеленістердің жаһанға мүлдем жаңа түсінік пен құндылықтар ұсынып, адамзатты түбегейлі түлеген, бірақ әзірге беймәлім келешекке бастап бара жатқан жасанды интеллектінің даму трендімен еш үйлеспеуі.

Бұл орайда тарихи тұжырымдар мен саяси араздыққа негізделген әскери қақтығыстар мен соғыстар мүлдем орынсыз, тіпті ақылға қонбайды.

Соғысудың орнына біз халқымызды, әсіресе, жастарымызды саналы әрі өркениетті қоғам құруға үндеуіміз керек.

Әрине, қақтығыстардың қай-қайсысы да жіті назар аударуды қажет етеді. Әйтсе де, ядролық қаруды иеленген мемлекеттер арасындағы шиеленіске айрықша мән бергеніміз жөн.

Бүгінде тоғыз елдің арсеналында жалпы саны 13 мың ядролық оқтұмсық бар. Сарапшылар оны қолдану ықтималдылығы артып келе жатқанын ескертеді. Тіпті, бұған жазатайым қателік, оқыс оқиға немесе эскалация себеп болуы мүмкін.

Бір ғана жарылыстың салдары жойқын болмақ. Ғалымдар атом бомбасы түскен жерін күл-талқан етіп қана қоймай, жаһандық ауқымдағы климат апатына әкеп соғуы, егістік атаулыны жойып жіберуі мүмкін екенін айтады.

Оның қасіретін біз жақсы білеміз. Жерімізде жасалған 450 ядролық сынақтың зардабымен Қазақстан әлі күнге дейін бетпе-бет келіп отыр. Біз бейбітшілік үшін Кеңес өкіметінен мұраға қалған ядролық арсеналдан өз еркімізбен бас тарттық. Бүгінде жаппай қырып-жоятын ядролық және биологиялық қаруды таратпау ұстанымын жақтаймыз.

Жаһандық қауіпсіздікке төнген қатерге тек геосаяси сипат тұрғысынан қарамау керек. Мұны мойындаған жөн.

Әлемдегі қазіргі ахуал өзгеріп жатыр. Мультилатерализмнің үні құмыққанда, протекционизм өршиді.

Осынау бей-берекет кезеңдегі біздің міндетіміз – ынтымақты қатаң сақтау, ыдыраған тұсын қайта қалпына келтіру.

Қазақстан қазіргідей алмағайып заманды сындарлы ықпалдастық тұрғысынан қарастырады. Сыртқы саясатта жікке бөлінбей диалогқа келуді, кез келген елдің егемендігін құрметтеуді басшылыққа аламыз.

Әсіреұлтшылдық танытып, өзге халықтардың тарихы мен мәдени дәстүрлерін менсінбеуге жол берілмейді.

Аз халықтардың ана тілінде сөйлеп, төл мәдениетін дәріптеуіне құрметпен қарау қажет. Сондықтан Қазақстанда «Бірлігіміз – әралуандықта» қағидатын қатаң ұстанамыз.

Соңғы бірнеше жылда Қазақстанда ауқымды экономикалық және институционалдық реформалар жүргізілді. Біздің мақсатымыз айқын – барынша әртараптандырылған, инклюзивті және келешекке бағдарланған экономика құру. Экономикалық өсім орнықты болумен қатар, оның игілігі әр азаматқа әділ бөлінуге тиіс.

Елімізді түбегейлі жаңғыртып, Әділетті Қазақстанның негізін қалау үшін мемлекеттілікті нығайтуға көп күш-жігер жұмсап жатырмыз.

Жалпыұлттық референдум арқылы Конституциямызға өзгеріс енгізіліп, басты билік институттарына реформа жасалды.

Біз суперпрезиденттік жүйеден бас тарттық. «Күшті Президент – ықпалды Парламент – есеп беретін Үкімет» қағидасын басшылыққа алатын, тежеу мен тепе-теңдік жүйесі бар президенттік республика жолын таңдадық.

Бұл тұжырым Қазақстандағы саяси жүйенің ерекшеліктеріне мейлінше лайықты модель екеніне кәміл сенемін.

Президент өкілеттілігі бір реттік 7 жылдық мерзіммен шектелді. Қазақстанда ғана емес, біздің аймақта мұндай шешім бұрын-соңды қабылданбаған. Менің ойымша, бұл қадам еліміздің саяси жүйесін нығайтуға, экономикасын дамытуға және өркениетті қоғам құруға негіз болады.

Президент – халықтың белгілі бір мерзімге, біздің жағдайымызда жеті жылға жалдаған менеджері.

Парламент азаматтық қоғам және жаңа саяси партиялардың мүшелерімен толықты. Сондай-ақ әйелдерге, жастарға және әлеуметтік тұрғыдан осал топтың өкілдеріне қосымша квота берілді.

Адам құқықтарын қорғаудың нақты тетіктері болмаса, ілгері жылжу мүмкін емес. Бұл жүйе «Заң мен тәртіп» қағидатында көрініс тапқан.

Біз аталған реформаларды геосаяси ахуал тұрақсыз кезеңде қолға алғанымызды білеміз. Бірақ «Жол мұраты – жету». Осы стратегиялық бағдарымыздан айнымаймыз, реформаларды тоқтатпаймыз.

Жаһандағы сын-қатерлерге қарамастан, экономикамыз былтыр 5,1 пайызға өсті. Шетелден тартылған тікелей инвестицияның көлемі рекордтық көрсеткішке жетті. Транскаспий халықаралық көлік бағытымен тасымалданған жүк 62 пайызға артты.

Дейтұрғанмен біздің стратегиялық мұратымыз цифрмен ғана өлшенбейді. Бұл реформалар жұртшылықтың өркендеуіне жол ашатын жаңа қоғамдық келісімді орнатуды көздейді.

Біз адам капиталына инвестиция салып, жас мамандардың қалыптасуына жағдай жасаймыз. Ең басты міндетіміз – аймақтар арасындағы алшақтықты азайту және орта тапты нығайту.

Сол себепті цифрлық технология мен жасанды интеллектіден бастап жасыл энергетика мен қосымша құны жоғары өндіріске дейінгі негізгі секторлардағы әлеуетімізді күшейте береміз.

Біз цифрлық трансформацияда елеулі табысқа қол жеткіздік. Мақсатымыз – Еуразиядағы жетекші IT хабқа айналу.

Әсіресе, жасанды интеллектіні дамытуға айрықша мән беріп отырмыз. Бірқатар шетелдік университеттің филиалы бар, зерттеу мен әзірлеу саласындағы серіктестік жолға қойылған академиялық және инновациялық хабқа айналғымыз келеді.

Қазақстан ең қуатты суперкомпьютерді іске қосуға кірісті. Қазірдің өзінде бұл жұмыс басталып кетті.

Бұдан бөлек, СryptoCity деп аталатын жаңа пилоттық жобаны жүзеге асыруды жоспарлап отырмыз. Мұнда криптовалютаны азық-түлік сатып алуға, қызмет төлеміне және басқа да мақсаттарда пайдалануға жағдай жасалады.

Әлемдегі уран қорының 40 пайызы Қазақстанның еншісінде. Сондықтан еліміз атом энергетикасын дамытуды ұлттық стратегияның басым бағыты ретінде қарастырады.

Алайда климат дағдарысы шешілмей, ешқандай орнықты даму болмайды. Орталық Азия – планетадағы климат өзгерістеріне осал өңірлердің бірі. Мұнда ғаламдық жылыну деңгейі әлемдегі орташа көрсеткішпен салыстырғанда екі есе жоғары.

Аталған қиындықтарды еңсеру үшін өңірлік тұрғыдан үйлестірілген, прагматикалық бағыттағы климат күн тәртібін ілгерілетуге бейілміз. Оның аясында еліміз бірқатар халықаралық ұйымға мүше болып, келісімдерге қосылды.

Келесі жылы Қазақстан БҰҰ-мен бірге Өңірлік экологиялық саммитін өткізеді. Бұл алаң Орталық Азия елдерінің стратегиясын жаһандық мақсатпен ұштастыруды көздейді.

Қазақстан өзара құрмет пен аймақтық ықпалдастықты арқау еткен Орталық Азияның тұрақтылығы берік, ынтымағы бекем, болашағы айқын болғанын қалайды.

Екі ай бұрын БҰҰ Бас Ассамблеясы Алматыда Орталық Азия мен Ауғанстан үшін Орнықты даму мақсаттары жөніндегі БҰҰ-ның аймақтық орталығын құру туралы қарарды ресми түрде қабылдады.

Бұл – біздің көпжақты дамуға үлес қосқан маңызды жетістігіміз. Аталған орталық бірлескен жобаларға қолдау көрсетіп, техникалық сараптамаларды қамтамасыз етеді және халықаралық ынтымақтастықты үйлестіреді.

Сөзсіз, біз бетпе-бет келіп отырған сын-қатерлер трансұлттық сипатқа ие. Десек те оған қарсы әрекетімізде бірізділік жоқ. Әлемдегі ахуал өте шетін, тұрақсыз әрі кереғарлыққа толы. Сондықтан жаһандық ынтымақтастық үшін құрылған институттар осы жағдайларға сай болуға тиіс.

Қазақстан орта державалар әділетті әрі инклюзивті әлемдік тәртіптің орнауына мүдделі болуы керек деп санайды. Қазіргі жүйені мұқият саралап, тың әдіс-тәсілдерге сүйену қажет. Соған сәйкес, орта державалар да жауапкершілік жүгін көтеруге дайын болуға тиіс.

Жыл соңына таман Нью-Йоркте БҰҰ-ның 80 жылдығын атап өтеміз. 1945 жылы, яғни, дүние жүзіндегі сұрапыл соғыстан кейін 51 мемлекет бірге құрған бұл Ұйым бейбіт әрі қауіпсіз әлемді құрудың батыл жолын ұсынды.

Бүгінде Ұйымға 193 ел мүше. Осылайша, ол әлемдегі құрамы әралуан, күрделі әрі өзара тығыз байланысқан қоғамдастыққа айналды.

Әйтсе де БҰҰ-ның негізгі тармақтары, әсіресе, Қауіпсіздік Кеңесі мүлдем өзгерген жоқ.

80 жыл бұрын жасалған институционалды құрылым мен қазіргі заман арасында алшақтық көп. Бұл Ұйымға және оның тиімділігіне деген сенімге селкеу түсіреді.

Миллиардтаған адамның тағдырына әсер ететін аса маңызды шешімді бірнеше елдің қабылдағаны дұрыс емес.

Сондықтан Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің құрамын кеңейтіп, оған әлемнің әр өңірінен өкіл қосу туралы ұстанымды қолдайды.

БҰҰ өзектілігін жоғалтпай, қазіргі заманның талаптарына сай болуы үшін Қауіпсіздік Кеңесіне құрылымдық реформа жасалуға тиіс.

Алпауыт елдер бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтауға бейіл екенін анық білдіруі керек. Әрі барлық мемлекеттің территориялық тұтастығын қорғау туралы ең басты қағидаттан айнымауға тиіс.

Бәріміз БҰҰ Жарғысын мүлтіксіз сақтауымыз қажет. Оның негізгі принциптеріне үстірт немесе немқұрайлы қараудан аулақ болуымыз керек. Сонда ғана Біріккен Ұлттар Ұйымының абырой-беделіне деген сенімді қалпына келтіре аламыз.

Сіздер Астанаға әлемнің түкпір-түкпірінен келдіңіздер. Әрқайсысыңыз тәжірибелеріңізді, дүниетанымдарыңызды және құндылықтардың ықпалымен қалыптасқан көзқарастарыңызды ортаға саласыздар.

Аталған форумның мәні осындай интеллектуалдық әралуандықта жатыр.

Алдымызда келешектің түрлі сценарийі күтіп тұр. Бірі үміт ұялатады, бірі қауіп-қатерге толы. Бәріне ортақ өркениет жолын таңдаймыз ба, әлде жікке бөлініп құрдымға кетеміз бе? Оны үркердей топтың мәлімдемесі емес, көптің ауызбіршілігі шешуі қажет.

Астана халықаралық форумы осы ынтымақтастыққа қолдау білдіру үшін құрылды. Аталған алаң өзара құрметке негізделген және ашық пікірталас мүмкіндігін ұсынады.

Биылғы форум тақырыбы – «Ақыл-ой қосу арқылы келешекті бағдарлау» ( Connecting Minds, Shaping the Future) Бұл – біздің үндеуіміз әрі қалтқысыз сеніміміз.

Жаһандық сын-қатерді жалғыз еңсеру мүмкін емес. Дипломатия ресми протоколдың тар шеңберінен шығып, анағұрлым терең әрі адами қалыптағы қарым-қатынасқа төр ұсынуға тиіс.

Біз дүниежүзілік дамудың жаңа кезеңіне қадам бастық. Мұнда адамдар арасындағы сенім, білім-тәжірибемен бөлісу және азаматтық қоғамның ынтымақтастығы халықаралық қатынастардың жаңа іргетасын қалайды. Сондықтан ықпалдастықтың аясын кеңейте беруіміз керек.

Қазақстан идеяның кені, араағайындық шешімдердің архитекторы және түрлі өңірлер мен мәдениеттердің серіктесі ретінде осы өзгерістерге үлес қосуға дайын.

Бұл форум тың ойлар айтылатын ғана емес, батыл қадамдар жасалатын алаңға айналсын. Баршаңызды мазмұнды диалог орнатуға шақырамын.

Алдағы пікірталастар қызықты, форум жұмысы нәтижелі болуына тілектестік білдіремін.