Глава государства наградил работников водного хозяйства
Жаңалықтар
Рабочий вывод
Что важно в документе
Из-за пустынного ландшафта водные ресурсы признаны частью национальной безопасности.
Вода объявлена стратегическим ресурсом, важным для национальной безопасности.
Проведены реформы, принят новый Водный кодекс, реализуются инфраструктурные проекты.
Президент поздравил работников водного хозяйства с профессиональным праздником и подчеркнул, что вода – источник жизни, бесценный стратегический ресурс для всех стран мира. – Казахстан обладает огромной территорией, однако большую ее часть занимают пустыни и полупустыни. Поэтому не будет преувеличением сказать, что водные ресурсы являются частью национальной безопасности Казахстана и неизменно находятся в центре внимания государства. В 2023 году в своем Послании я отдельно остановился на важности бережного использования воды. Создано министерство водных ресурсов и ирригации. Обозначены конкретные задачи, проведены масштабные реформы, принят новый Водный кодекс, реализуются крупные инфраструктурные проекты. Значительные средства выделены на строительство и модернизацию водных объектов, в том числе привлекаются зарубежные инвестиции. В настоящее время в отрасли трудятся порядка 30 тысяч человек, которые обеспечивают подачу воды в города и села, промышленные предприятия, а также для орошения полей, – сказал Касым-Жомарт Токаев. Президент обратил внимание на то, что в стране по-прежнему ощущается дефицит квалифицированных специалистов. – В прошлом году был создан Казахский национальный университет водного хозяйства и ирригации. Количество грантов, выделяемых на эту специальность, увеличилось вдвое, а свыше 500 студентов обучаются за счет бюджетных средств. Выпускники университета смогут трудоустроиться в рамках программы «С дипломом в село». Кроме того, 120 работников отрасли в целях обмена опытом получают дополнительное образование в Китае. Несомненно, особое внимание уделяется улучшению социальных условий работников водного хозяйства. Так, в 2024 году их заработная плата выросла на 25%, а также планируется ее дальнейшее увеличение в этом году. Одним словом, в этом направлении ведется системная работа, – отметил Глава государства. Касым-Жомарт Токаев подчеркнул, что обеспечение населения чистой питьевой водой является важнейшей задачей. В последние годы в этой отрасли принимаются конкретные меры. – Сегодня большинство жителей как городов, так и сел имеют доступ к чистой питьевой воде. Одной из приоритетных задач является обеспечение водоснабжения порядка 500 сел. Особенно важно решить проблему очистки питьевой воды. Недаром в народе говорят: «Даже за воду есть спрос» (Судың да сұрауы бар), ведь испокон веков люди знали цену каждой капле воды. Рациональное использование воды – весьма актуальная проблема. В повести «Шыңырау» выдающегося писателя Абиша Кекилбаева хорошо раскрыты бесценные свойства воды и труд копателей колодцев. Сегодня в стране введен тариф, стимулирующий экономное потребление воды. Другими словами, меньше потребляешь – меньше платишь. Кроме того, государство активно поддерживает хозяйства, использующие водосберегающие технологии, и будет возмещать до 80% потраченных средств. Сегодня такие технологии используются на 470 тысячах гектарах земли. Работа в этом направлении будет продолжена и в дальнейшем, поскольку водосбережение – это важнейшая стратегическая задача. Особое значение приобретает активное внедрение цифровых решений в эту сферу. Однако нынешняя ситуация остается неудовлетворительной. В рамках общенациональной акции «Таза Қазақстан» всесторонне продвигается культура водосбережения. Более 2 миллионов учащихся приняли участие в масштабном проекте «Экономь воду – сохраняй будущее!». Подрастающее поколение с детства должно бережно относиться к воде, – добавил Президент. Как полагает Глава государства, вопрос водной безопасности стал основным условием устойчивого развития Казахстана. – Мы должны заняться усилением водной дипломатии, готовить и подбирать кадры для этой исключительно важной работы. В приоритете – взаимодействие с соседними государствами для выстраивания эффективной системы водопользования в бассейнах трансграничных рек. Казахстан выступает за рациональное, справедливое, равноправное использование водных ресурсов и соблюдение взаимных обязательств для обеспечения водной безопасности и стабильности всего региона. Надеемся на продолжение конструктивного диалога и сотрудничества с соседними странами в интересах сторон. Казахстан последовательно продвигает инициативу создания Водно-энергетического консорциума стран Центральной Азии. Благодаря тесному сотрудничеству со странами региона в прошлом году наши аграрии были полностью обеспечены необходимым объемом водных ресурсов. Такая работа должна быть проведена и в этом году. В условиях, когда глобальный спрос на воду может превысить предложение на 40% уже к 2040 году, важно консолидировать усилия всего международного сообщества. Поэтому Казахстан активно участвует в многосторонних инициативах, направленных на преодоление водного кризиса. В прошлом году на специальном саммите в Саудовской Аравии мною были представлены ключевые подходы к решению водной проблематики. В следующем году в нашей стране под эгидой ООН запланировано проведение Регионального экологического саммита. Такие шаги способствуют обеспечению водной безопасности Казахстана, – заявил Касым-Жомарт Токаев. В заключение Президент поблагодарил работников отрасли, которые вносят вклад в развитие водных ресурсов. – Вода оказывает особое влияние на экономику, экологию, здоровье нации и, в целом, на все сферы жизни. Именно поэтому так важно, чтобы вода была чистой и доступной каждому. На протяжении многих лет в стране ведется масштабная работа по спасению Малого Арала. Благодаря этим усилиям море постепенно возвращается, а его акватория вновь наполняется водой. Необходимо принять конкретные меры по сохранению Каспийского моря, озера Балхаш и других источников воды. Рациональное отношение к воде – это путь к устойчивому будущему, а неразумное и бесконтрольное использование водных ресурсов может привести к серьезным последствиям. В прошлом году несколько регионов сильно пострадали от масштабных наводнений. Это стихийное бедствие стало одним из самых разрушительных в истории Казахстана. Обращаясь к вам, хочу подчеркнуть, что в столь непростое время вы проявили истинную стойкость и высокий профессионализм. Каждый из вас трудился день и ночь, принимал активное участие в устранении последствий паводков. Я искренне благодарен всем вам, – подытожил свое выступление Глава государства. На торжественном мероприятии Касым-Жомарт Токаев вручил государственные награды группе граждан, внесших значительный вклад в развитие водного хозяйства Казахстана. В прошлом году утверждено почетное звание «Қазақстанның су шаруашылығы саласының еңбек сіңірген қайраткері». Сегодня это звание было присвоено ряду ветеранов отрасли.
Президент су шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекесімен құттықтап, су – бүкіл тіршіліктің көзі, әлемдегі барлық ел үшін аса маңызды стратегиялық ресурс екенін айтты.
– Біздің кең байтақ жеріміз бар. Алайда ел аумағының жартысынан көбі шөл және шөлейт жерлер. Сондықтан Қазақстан үшін су мәселесі ұлттық қауіпсіздік мәселесі десек, артық болмайды. Бұл сала әрдайым мемлекеттің айрықша назарында. 2023 жылы халыққа Жолдауымда мен суды тиімді пайдалану жайына ерекше тоқталдым. Елімізде Су ресурстары және ирригация министрлігі құрылды. Нақты міндеттер айқындалып, ауқымды реформалар қолға алынды. Жаңа Су кодексі қабылданды. Ірі инфрақұрылымдық жобалар жүзеге асырылып жатыр. Су нысандарын салуға және қалпына келтіруге қомақты қаражат бөлінді. Шетелден инвестиция тартылуда. Қазір осы салада 30 мыңға жуық адам жұмыс істейді. Олар қала мен ауылды, өндірістер мен егіс алқаптарын сумен қамтамасыз етуде, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Президент су саласында мықты мамандар әлі де жетіспейтінін атап өтті.
– Былтыр Қазақ ұлттық су шаруашылығы және ирригация университеті құрылды. Осы мамандыққа бөлінетін грант саны екі есе артты. 500-ден астам студент бюджет қаржысына білім алып жатыр. Олар оқуын аяқтаған соң «Дипломмен – ауылға» бағдарламасы аясында жұмыс істей алады. Сондай-ақ 120 қызметкер Қытайда тәжірибе алмасып, қосымша білім алуда. Су шаруашылығы мамандарының әлеуметтік жағдайын жақсартуға баса мән берілуде. Былтыр олардың жалақысы 25 пайызға өсті. Биыл да көбейеді. Бір сөзбен айтсақ, жүйелі жұмыс істеліп жатыр, – деді Мемлекет басшысы.
Қасым-Жомарт Тоқаев халықты таза ауыз сумен қамтамасыз ету айрықша маңызды міндет екеніне тоқталып, соңғы жылдары осы бағытта нақты шаралар қабылданғанын жеткізді.
– Қала халқының және ауыл тұрғындарының көпшілігі таза ауыз сумен қамтамасыз етілді. Енді алдымызда тұрған шұғыл міндет – 500-ге жуық ауылға су беру жұмысы. Әсіресе, ауыз суды тазалау мәселесін шешу қажет. Халқымыз «Судың да сұрауы бар» деп тегін айтпаған, әр тамшы судың қадірін білген. Суды тиімді пайдалану – өте өзекті мәселе. Заңғар жазушы Әбіш Кекілбаевтың «Шыңырау» повесінде судың қасиеті, құдықшының еңбегі туралы терең ойлар айтылады. Қазір елімізде суды үнемдеу тарифі іске қосылды, яғни «аз пайдалансаң, аз төлейсің» деген қағида енгізілді. Сонымен қатар мемлекет су үнемдеу технологиясын қолданатын шаруаларға белсенді қолдау көрсетуде, атап айтқанда, жұмсаған қаржысының 80 пайызына дейін өтейтін болды. Бүгінде 470 мың гектар жерде осындай озық технология іске қосылды. Бұл жұмыс алдағы уақытта да жалғасады. Себебі, су үнемдеу – алдымызда тұрған аса маңызды стратегиялық міндет. Бұл мәселеге қатысты цифрландыру жұмысын жүргізу өте өзекті. Оны қарқынды түрде жүзеге асыру керек. Шындығын айтсақ, қазіргі жағдай жалпы мәз емес. «Таза Қазақстан» жалпыұлттық акциясы аясында суды үнемдеу мәдениеті жан-жақты дәріптеліп жатыр. Еліміздегі 2 миллионнан астам оқушы «Суды үнемде – болашақты сақта!» атты ауқымды жобаға қатысты. Өскелең ұрпақ судың құндылығын білуі керек, оны ысырап етпеу туралы жастайынан түсініп өсуі қажет, – деді Президент.
Мемлекет басшысының айтуынша, су қауіпсіздігі Қазақстанның орнықты дамуына әсер ететін негізгі мәселеге айналды.
– Біз осы себепті су дипломатиясын күшейтуді қолға алуымыз керек. Аталған аса маңызды іске кадрларды даярлап, іріктеуіміз қажет. Ең алдымен, трансшекаралық өзендер бассейніндегі суды тиімді пайдалану жүйесін жолға қою үшін көршілес мемлекеттермен ықпалдастыққа мән берген жөн. Қазақстан су ресурстарын рационалды, әділ әрі тең құқылы негізде пайдалану қажет деген ұстанымды жақтайды. Сондай-ақ су қауіпсіздігі мен тұтас аймақтың тұрақтылығын қамтамасыз ету мақсатында өзара міндеттемелерді сақтаған дұрыс. Көршілес елдермен конструктивті диалог және тараптардың мүддесіне сай ынтымақтастық жалғасады деп үміттенеміз. Қазақстан Орталық Азия елдерінің су-энергетика консорциумын құру бастамасын дәйекті түрде ілгерілетіп келеді. Өңір елдерімен тығыз ықпалдастықтың арқасында былтыр диқандарымызға қажетті су толық жеткізілді. Биыл да осындай жұмыс атқарылуға тиіс. Әлемде суға сұраныс деңгейі 2040 жылға қарай 40 пайызға артуы мүмкін. Мұндай жағдайда бүкіл халықаралық қоғамдастықтың күш-жігерін біріктіру маңызды. Сондықтан Қазақстан су дағдарысын еңсеруді көздейтін көпжақты бастамаларға белсенді қатысады. Былтыр Сауд Арабиясында өткен арнаулы саммитте су проблематикасын шешудің негізгі тәсілдерімен бөлістім. Келесі жылы елімізде БҰҰ аясындағы Өңірлік экология саммитін өткізу жоспарланып отыр. Осы тектес қадамдар еліміздің су қауіпсіздігін нығайтуға септігін тигізеді, – деді Мемлекет басшысы.
Президент сөзін қорытындылай келе, су ресурстарын дамытуға үлес қосып келе жатқан сала қызметкерлеріне алғыс айтты.
– Су экономикаға, экологияға, халықтың денсаулығына, жалпы, барлық салаға ерекше ықпал етеді. Сондықтан судың таза әрі қолжетімді болуы өте маңызды. Елімізде Кіші Аралды құтқару үшін жылдар бойы ауқымды жұмыс атқарылып келеді. Соның арқасында қашқан теңіз қайта оралып, айдыны суға толып жатыр. Каспий теңізін, Балқаш көлін, басқа да су көздерін сақтап қалу үшін нақты шаралар қабылдау қажет. Су, дұрыс пайдалана білсең – құт, ысырап етсең – жұт. Былтыр Қазақстанның бірнеше аймағы қарғын судан қатты зардап шекті. Мұндай жойқын табиғи апат елімізде бұрын-соңды болмаған. Күрделі кезеңде сіздер қайсарлық пен кәсібиліктің озық үлгісін көрсеттіңіздер. Әр қызметкер күні-түні еңбек етіп, апат салдарын жоюға белсене атсалысты. Мен баршаңызға шынайы ризашылығымды білдіремін, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Салтанатты іс-шарада Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның су шаруашылығын дамытуға елеулі үлес қосқан бір топ азаматты мемлекеттік наградамен марапаттады.
Былтыр «Қазақстанның су шаруашылығы саласының еңбек сіңірген қайраткері» құрметті атағы бекітілді. Бүгін осы атақ бірқатар ардагерге берілді.