Глава государства выступил на Третьей конференции Организации Объединенных Наций по развивающимся странам, не имеющим выхода к морю
Жаңалықтар
Рабочий вывод
Что важно в документе
Казахстан поддерживает Авазскую программу действий как дорожную карту для инклюзивного и устойчивого будущего.
Казахстан подтверждает приверженность целям и принципам группы развивающихся стран, не имеющих выхода к морю.
Туркменистан, г Аваза В своем выступлении Президент Касым-Жомарт Токаев поблагодарил Президента Туркменистана Сердара Бердымухамедова за инициативу созвать конференцию, а также выразил признательность Генеральному секретарю ООН Антониу Гутерришу за приверженность решению проблем и реализации возможностей развивающихся стран, не имеющих выхода к морю (РСНВМ). – Более двух десятилетий назад Казахстан взял на себя ведущую роль, приняв у себя Первую конференцию ООН по развивающимся странам, не имеющим выхода к морю, что ознаменовало начало его многолетнего непрерывного участия в этом процессе. В ходе этого исторического события была принята Алматинская программа действий, которая впервые включила вопросы Группы РСНВМ в глобальную повестку дня в области развития. Сегодня мы собрались в Авазе для того, чтобы предпринять новые усилия для дальнейшего продвижения в достижении стоящих перед нами задач, – подчеркнул Глава государства. По его словам, 32 развивающихся страны, не имеющие выхода к морю, представляют более полумиллиарда человек. Многие из них по-прежнему сталкиваются с препятствиями в доступе к финансированию, технологиям и на мировые рынки. – Ограниченные региональные транспортные связи по-прежнему остаются основной проблемой для стран, не имеющих выхода к морю. Эта проблема влечет за собой ряд экономических трудностей, включая высокие транзитные и торговые издержки, а также уязвимость перед геополитическими факторами. Эти ограничения влияют на благосостояние граждан и снижают конкурентоспособность. Они еще более усугубляются конфликтами, экономическими санкциями, сбоями в цепочках поставок и ростом глобального недоверия. Тем не менее Казахстан считает, что РСНВМ должны рассматриваться как равные и перспективные партнеры в формировании решений глобальной повестки дня. Голоса развивающихся стран, не имеющих выхода к морю, должны быть громче, наше сотрудничество – глубже, а коллективные амбиции – смелее, – сказал Касым-Жомарт Токаев. Глава государства отметил, что Казахстан полностью поддерживает Авазскую программу действий в качестве дорожной карты на пути к инклюзивному и устойчивому будущему. – Это важное начинание должно получить политическую поддержку транзитных стран, международных организаций по развитию и финансовых институтов. Необходимы инновационные финансовые механизмы для стимулирования инвестиций в такие ключевые секторы, как транспорт, энергетика и цифровая инфраструктура, – заявил Президент. Еще одной насущной проблемой Касым-Жомарт Токаев назвал изменение климата. – Многие страны РСНВМ сталкиваются с нехваткой воды, таянием ледников, опустыниванием и другими экстремальными погодными явлениями. Решение этих проблем требует скоординированных региональных усилий и активной международной поддержки. В то же время я считаю, что меры по борьбе с изменением климата должны оставаться сбалансированными и инклюзивными, отвечать обоснованным потребностям стран в области развития. Для укрепления наших совместных усилий по борьбе с изменением климата я приглашаю вас на Региональный экологический саммит, который пройдет в Астане в партнерстве с Организацией Объединенных Наций в апреле следующего года, – сказал Глава нашего государства. Он сообщил, что Казахстан совместно с партнерами прилагает значительные усилия по укреплению региональной взаимосвязанности, продвижению цифровой трансформации и содействию долгосрочному устойчивому росту. – Мы уделяем приоритетное внимание развитию транспортных коридоров и транзитной инфраструктуры вдоль маршрута «Север – Юг» и Среднего коридора. Наша долгосрочная цель – создание единой сети железнодорожных, автомобильных, авиационных и логистических центров. Это укрепит позиции Казахстана как Евразийского транзитного хаба, на который в настоящее время приходится почти 85% сухопутных поставок грузов между Азией и Европой. Мы также инвестируем в цифровизацию. Казахстан создал Центр искусственного интеллекта Alem.AI в Астане и недавно запустил суперкомпьютер. Наши двери открыты для научного сотрудничества, и мы приглашаем партнеров присоединиться к нам, – сказал Касым-Жомарт Токаев. Высказываясь по вопросам региональной повестки, Глава государства отметил, что опыт Центральной Азии показывает, что география не определяет судьбу. – Мы движемся от нынешнего состояния без выхода к морю к будущему, где связанность по суше будет иметь не менее важное значение. Наш регион демонстрирует устойчивость в своем социально-экономическом развитии и показывает, что при наличии политической воли, стратегических инвестиций и международного партнерства отсутствие выхода к морю может стать мощным стимулом роста, а не препятствием. Мы являемся свидетелями того, как Центральная Азия превратилась в регион взаимовыгодного взаимодействия с динамично развивающимся потенциалом в области торговли, инвестиций, транспорта, связи, а также устойчивого управления ресурсами. Два дня назад Казахстан подписал с Организацией Объединенных Наций Соглашение о создании Регионального центра ООН по целям устойчивого развития для Центральной Азии и Афганистана со штаб-квартирой в Алматы. Уверен, что это важное достижение для всего региона, которое полностью соответствует благородным целям Авазской программы. Еще раз выражаю благодарность Генеральному секретарю ООН и всем нашим центральноазиатским партнерам за поддержку инициативы Казахстана, – подчеркнул Президент. В завершение Касым-Жомарт Токаев вновь подтвердил твердую приверженность нашей страны целям и принципам группы развивающихся стран, не имеющих выхода к морю. – Только путем укрепления международного партнерства мы сможем обеспечить, чтобы РСНВМ оставались неотъемлемой частью глобальной повестки дня в области развития, – подытожил свое выступление Глава нашего государства.
Түрікменстан, Аваза қаласы
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев ең әуелі конференцияны шақыру бастамасын көтергені үшін Түрікменстан Президенті Сердар Бердімұхамедовке ризашылығын білдірді. Сондай-ақ теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдердің проблемаларын шешуге және мүмкіндіктерін пайдалануға бейіл танытқаны үшін БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерришке алғыс айтты.
– Жиырма жылдан астам уақыт бұрын Қазақстан Теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдерге арналған БҰҰ-ның алғашқы конференциясын өткізіп, жетекші рөл атқарды. Яғни еліміз бұл үздіксіз үдеріске бастапқы жылдардан бері қатысып келеді. Осы тарихи оқиға барысында Алматы іс-қимыл бағдарламасы қабылданды. Бұл құжат теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдер тобының мәселелерін жаһандық дамудың күн тәртібіне тұңғыш рет шығарды. Бүгін біз алдымызда тұрған міндеттерді одан әрі ілгерілету мақсатында Авазада бас қосып отырмыз, – деді Мемлекет басшысы.
Президенттің айтуынша, осы топ құрамындағы 32 дамушы елде жарты миллиардтан астам адам тұрады. Олардың көпшілігі қаржыландыруға және технологияға қол жеткізуде, сондай-ақ жаһандық нарыққа жол табуда кездесетін кедергілермен бетпе-бет келеді.
– Аймақтағы шектеулі байланыс – теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдердің басты проблемасы. Бұл транзит және сауда шығыны, сондай-ақ геосаяси факторларға осалдық секілді біршама экономикалық қиындық тудырады. Аталған кедергілер азаматтардың әл-ауқатына әсер етіп, бәсекеге қабілеттілікті төмендетеді. Түрлі қақтығыстар, экономикалық санкциялар, жеткізу тізбегінің бұзылуы және жаһанда сенімсіздіктің белең алуы жағдайды одан әрі ушықтыра түседі. Дегенмен Қазақстан теңізге шығар жолы жоқ дамушы мемлекеттерді жаһандық мәселелердің шешімін табуға атсалысатын тең құқылы әрі перспективті серіктес ретінде қарау керек деп санайды. Мұндай елдердің үні анық естілуге тиіс, ал біздің өзара ынтымақтастығымыз терең, ұжымдық ұмтылысымыз батыл болуы қажет, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы Қазақстанның Аваза іс-қимыл бағдарламасын тұрақты, инклюзивті және орнықты келешекке жеткізер жол картасы ретінде толық қолдайтынын мәлімдеді.
– Бұл маңызды бастама транзиттік елдердің, халықаралық даму ұйымдары мен қаржы институттарының саяси қолдауына ие болуға тиіс. Көлік, энергетика және цифрлы инфрақұрылым сияқты басты секторларға инвестицияны ынталандыруға арналған жаңа қаржы тетіктері керек, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев климаттың өзгеруін тағы бір түйткіл ретінде атады.
– Теңізге шығар жолы жоқ көптеген дамушы ел су тапшылығы, мұздықтардың еруі, шөлейттену секілді экстремалды табиғи құбылыстарға душар болып отыр. Бұл проблемаларды шешу үшін өңір елдерінің ортақ күш-жігері мен белсенді халықаралық қолдау қажет. Дегенмен, менің ойымша, климаттың өзгеруіне қарсы күрес шаралары теңгерімді әрі инклюзивті сипатын сақтап, елдердің даму жолындағы сұраныстарына сай болуға тиіс. Климаттық өзгерістермен күреске жұмылу мақсатында Сіздерді келесі жылы сәуір айында Біріккен Ұлттар Ұйымымен бірге Астанада ұйымдастырылатын Өңірлік экологиялық саммитке шақырамын, – деді Мемлекет басшысы.
Президент Қазақстанның серіктестермен бірге аймақтағы өзара байланысты нығайту, цифрлық трансформацияны ілгерілету және ұзақ мерзімді әрі орнықты өсімге ықпал етуді көздейтін елеулі шаралар қабылдап жатқанын жеткізді.
– Біз Орта дәліз және «Солтүстік – Оңтүстік» бағдары бойындағы көлік жолдары мен транзит инфрақұрылымын дамытуға баса мән береміз. Түпкі мақсатымыз – темір жолдың, автокөлік жолдарының, сондай-ақ авиация мен логистика орталықтарының біртұтас желісін құру. Бұл Қазақстанның Еуразиялық транзит хабы ретіндегі позициясын нығайтады. Қазіргі кезде Азия мен Еуропа арасындағы құрлық арқылы тасымалданатын жүктің 85 пайызға жуығы еліміз арқылы өтеді. Біз сондай-ақ цифрландыруға инвестиция құйып жатырмыз. Астана қаласында Alem.AI жасанды интеллект орталығы құрылды. Жуырда суперкомпьютер іске қосылды. Ғылыми ынтымақтастыққа әрдайым ашықпыз. Серіктестерімізді қатарымызға қосылуға шақырамыз, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы өңірлік күн тәртібі жөнінде пікір білдіріп, елдердің мүмкіндігі географиямен шектелмейтінін Орталық Азия тәжірибесі көрсетіп отырғанын айтты.
– Қазір теңізге шығар жолымыз болмағанымен, келешекте амалын табамыз. Яғни құрлық арқылы байланыс орнатудың маңызы арта түседі. Біздің өңірдің әлеуметтік-экономикалық дамуы орнықты. Саяси ерік-жігер, стратегиялық инвестиция мен халықаралық серіктестік болса, теңізге шығатын жолдың жоқтығы кедергі емес, керісінше, өсімге ынталандырады. Орталық Азия өзара тиімді ықпалдастық қанат жайған аймаққа айналғанына куә болып отырмыз. Өңірдің сауда, инвестиция, көлік, байланыс және ресурстарды орнықты басқару салаларында даму әлеуеті жоғары. Екі күн бұрын Қазақстан мен Біріккен Ұлттар Ұйымы арасында Орталық Азия мен Ауғанстанға арналған орнықты даму мақсаттары жөніндегі өңірлік орталығын құру туралы келісімге қол қойылды. Оның штаб-пәтері Алматыда орналасқан. Бұл тұтас аймақ үшін маңызды жетістік әрі Аваза бағдарламасының игі мақсаттарына толық сай келеді. Қазақстанның осы бастамасын қолдағаны үшін БҰҰ Бас хатшысына және Орталық Азиядағы серіктестерімізге тағы да ризашылығымды білдіремін, – деді Президент.
Қасым-Жомарт Тоқаев сөзін қорытындылай келе, Қазақстанның теңізге шығар жолы жоқ дамушы елдер тобының мақсаттары мен қағидаттарына бейіл екенін растады.
– Теңіз қатынасы жоқ дамушы елдердің жаһандық күн тәртібінен тыс қалмауын халықаралық серіктестікті нығайту арқылы ғана қамтамасыз ете аламыз, – деді Мемлекет басшысы.